خبرگزاري آريا-مركز پژوهشهاي مجلس شوراي اسلامي گزارشي تحت عنوان انتخاب و انتصاب وزراء منتشر كرد.
به گزارش خبرگزاري آريا به نقل از روابط عمومي مركز پژوهشها، در اين گزارش كه توسط دفتر برنامه و بودجه تهيه شده، اهميت و جايگاه وزراء در نظام جمهوري اسلامي ايران تبيين شده و آمده است: وزير پس از رييس جمهور (و شايد معاون اول رييس جمهور) عاليترين مقام اجرايي كشور است. قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران در اصول مختلف از وزير يا وزراء ياد كرده و احكام متعددي درباره آنها انشاء شده است. در ديگر قوانين كشور نيز نقش و وظايفي براي وزراء در نظر گرفته شده است. نقشها و وظايف وزرا را بر اساس قانون اساسي ميتوان در دو مقوله مجزا طبقهبندي كرد. اول نقشها و وظايفي كه هر وزير به تنهايي بر عهده دارد، و دوم نقشها و وظايفي كه هر وزير به عنوان يكي از اعضاي «هيئت دولت» ايفا ميكند. طبق قانون اساسي هر وزير عضوي از يك بدنه واحد يا جزئي از يك شخصيت حقوقي يكپارچه است كه اين كل واحد داراي حقوق و تكاليفي است. اجتماع هيئت وزيران برآيند يا تركيبي از تك تك اعضاي آن است، بنابراين هر يك از اعضا در تعيين تركيب نهايي دولت نقشي را دارد و از اين طريق در انجام وظايف و اختيارات آن سهمي بر عهده اوست.
چنانچه مجموعه وظايفي را كه براي هر وزير به تنهايي پيشبيني شده به نقشها و وظايفي كه به عنوان عضوي از هيئت دولت بر عهده دارد اضافه كنيم متوجه اهميت اختيارات و وظايف اين مقام ميشويم. بدين لحاظ تعيين شرايط و تعريف ويژگيها و شايستگيهاي خاص براي انتخاب و انتصاب چنين مقامي علاوه بر اينكه مبتني بر مباني علمي و تجربي است بسيار با اهميت و پرفايده است، اما به لحاظ وسعت و پيچيدگي موضوع، طراحي و استقرار چنين نظامي در كشور مستلزم اراده ملي، مطالعه و بررسي جامع و در اختيار داشتن زمان كافي است.
مركز پژوهشها در ادامه معيارهاي شايستهسالاري مديران را تشريح كرده و افزود: براي دستيابي به نظام شايستهسالار ، لازم است مفهوم «شايستگي» مشخص شود. سوالاتي كه در اين راستا وجود دارد اين است كه شايستگي چيست و مولفههاي آن كدام است؟ مديريت مبتني بر شايستگي يعني چه؟ و چگونه و با چه شاخصهايي ميتوان شايستگان را شناسايي و ارزيابي كرد؟
شايستگيها مجموعهاي از دانش، مهارتها، خصوصيات شخصي، علايق، تجارب و توانمنديها در يك شغل يا نقش خاص است كه موجب ميشود فرد در سطحي بالاتر از حد متوسط در انجام وظيفه و ايفاي مسئوليت خويش به موفقيت دست يابد. در واقع شايستگيها، الگويي را ارائه ميكنند كه نشان دهند فرد با عملكرد برتر در شغل محوله است و شايستگان، آن بخش از نيروي فعال حرفهاي جامعه را تشكيل ميدهند كه ضمن آنكه از دانش، تخصص ، مهارت و توانايي لازم براي انجام امور محوله برخوردارند، فرامهارتهاي مورد نياز جهان امروز را نيز دارند. اين شيوه موجبات قرار گرفتن فرد مناسب در جايگاه مناسب را فراهم ميآورد.
در بخش ديگري از اين گزارش، شايستگيها و صلاحيتهاي عمومي مورد نياز براي مديران عالي دولت تشريح شده و از امانت داري، حسن معاشرت، تيزهوشي در تامين منافع عامه، آراستگي ظاهر ، رعايت اصول اخلاقي و عدالت گرايي ، آشنايي با مهارت مديريت و آشنايي با مباني اداره دولت و اصول حكمراني، به عنوان برخي از اين صلاحيتها نام برده شده است.
سپس شايستگيها و صلاحيتهاي تخصصي مديران عالي مدنظر قرار گرفته واز صلاحيتهاي اقتصادي و بودجهاي ، سياسي - امنيتي، آموزشي - فرهنگي، اداري - اجرايي، اجرايي و... به عنوان برخي از صلاحيتهاي مورد نياز در اين بخش نام برده شده است.
مركز پژوهشها در گزارش خود همچنين ويژگي هاي مديران در نظام اسلامي را با عنايت به مباني اسلام و سيره حضرت امام (ره) كه شامل ويژگيهاي دروني فرد و رفتار فردي است مورد توجه قرار داده و از برنامهريزي و نظم، سادهزيستي، قناعت و زهد، عدم تشريفات، آرامش خاطر و... به عنوان برخي از مصاديق آن ياد كرده است.
در پايان اين گزارش ابراز اميدواري شده است كه تعريف حداقل صلاحيت و شايستگيها زمينه خوبي براي رشد مديريت دولتي كشور فراهم آورد و وزراء و معاونين آنها در آينده با معيارهاي عينيتري انتخاب شوند
