خبرگزاري آريا-رئيس جمهور آمريکا براي اولين بار از "فرصت واقعي" براي توافق با ايران سخن گفته است.
به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري آريا، «باراک اوباما» رئيس‌جمهور آمريکا روز چهارشنبه با حضور در آکادمي نظامي «وست پوينت» به دفاع از عملکرد خود در عرصه سياست خارجي پرداخت و مسائله مختلي از جمله برنامه هسته‌اي ايران را مورد بحث قرار داد و گفت اکنون «فرصتي واقعي» براي توافق با تهران وجود دارد.
وي در مورد مذاکرات هسته‌اي با ايران، گفت: «با وجود هشدارهاي مکرر ايالات متحده، اسرائيل و ديگران، برنامه هسته‌اي ايران به طور مداوم براي سال‌ها به پيشرفت خود ادامه داد. اما من در ابتداي رياست‌جمهوري خود، ما ائتلافي ايجاد کرديم که تحريم‌هايي عليه اقتصاد ايران اعمال کرد و در عين حال دست خود را براي ديپلماسي به سوي دولت ايران دراز کرديم.»
اوباما افزود: «اکنون، فرصتي براي حل مسالمت‌آميز اختلافات پيش آمده است. موانع در مسير موفقيت همچنان بسيار است و ما هم همه گزينه‌ها را براي جلوگيري از دستيابي ايران به سلاح هسته‌اي پابرجا نگه مي‌داريم.»
وي ادامه داد: «اما براي اولين بار در طول يک دهه، شانسي بسيار واقعي براي دستيابي به يک توافق راهگشا پيش آمده است. تواقفي که از آنچه که با استفاده از قواي نظامي مي‌توان به آن رسيد، موثرتر و پايدارتر است.
همه از حل مسئله هسته اي ايران سود مي برندهمزمان با اظهارات اوباما، ژنرال دمپسي رئيس ستاد مشترک ارتش آمريکا آمريکا هم گفته است: ما در مسئله ايران، راه حل نظامي را به عمليات نظامي ترجيح مي دهيم اما گزينه نظامي همچنان پابرجاست. ما ميزان قابل توجهي از نيروي نظامي خود را در منطقه نگه مي داريم تا اگر مسير ديپلماتيک موفقيت اميز نبود، نيرو در دسترس آمريکا باشد.
وي اضافه کرده است: اوباما بارها گفته است که امريکا اجازه دستيابي ايران به سلاح هسته اي را نمي دهد. اگر ايران از اين فرصت استفاده کند و به نتيجه ي ديپلماتيک موفق برسيم همه از اين موضوع سود مي برند. اما پايان بحران هسته اي مشکلي که ايران براي منطقه بوجود آورده را حل نمي کند. آنها از طريق نيروهاي نيابتي خود در خاورميانه نفوذ دارند و در فضاي سايبري به شدت فعال هستند.
وي تاکيد کرده است: ما ساده لوح نيستيم و اختلاف زيادي با ايران داريم. ايران با تاريخ و فرهنگ غني خود که بر دنيا تاثير گذاشته مي تواند رويکردي سازنده داشته باشد و ما اميدواريم که اين کشور از اين مسائل استفاده کرده و فعاليت هاي بد خود را متوقف کند.
اوباما عزم خود را براي دستيابي به توافق جزم کرده استاين اظهارات از تمايل آمريکا براي توافق با ايران حکايت دارد. مقامات آمريکا به توافق هسته اي با ايران بعنوان يک فرصت براي باز کردن کانال هاي جديدي ارتباطي با تهران نگاه مي کنند. (
متن کامل گزارش آريا؛ کانال هاي جديد ارتباط آمريکا با ايران باز مي شود)
اما تحرکات و مانع تراشي هاي آمريکا در مسير رسيدن به توافق جامع در مذاکرت هسته اي، از زياده خواهي آنها حکايت دارد. بررسي مواضع اخير مقامات آمريکايي از سوي تحليلگران جهان، بر همين نکته تاکيد دارد.
نشريه "کامنتري مگزين" وابسته به نئومحافظه کاران امريکايي مي نويسد:باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا به جاي اينکه در رويکرد خود تجديد نظر کند، عزم خود را براي دستيابي به توافق جزم کرده است. آنگونه که وال استريت ژورنال جمعه گذشته گزارش داد، اوباما به دنبال آن است که شرکاي مذاکره اي خود را رها کرده و به دنبال برقراري مذاکرات دوجانبه با ايران باشد. بر مبناي تصور واشنگتن، ديپلمات هاي آمريکايي قادرند تهران را مجاب کنند که امتيازهايي را ارايه کند که حتي فرانسه و بريتانيا نمي توانند تصور آن را داشته باشند. در صورتي که اين تصور صحيح باشد به اين معني است که اوباما مي خواهد به هر ترتيب ممکن با ايران به توافق برسد و اهميتي ندارد که هزينه آن چه باشد.
موضع مذاکره اي قدرتمند ايران به طور مستقيم از توافق هسته اي مقدماتي ناشي مي شود که نتيجه گفت و گوهاي مستقيم ايران و آمريکا بود. تصور اينکه جامعه بين المللي که از آغاز نيز نسبت به ايجاد ائتلاف تحريم ها عليه ايران اکراه داشت، در صورت به دست نيامدن نتيجه نهايي از مذاکرات تحريم ها را عليه ايران تشديد کند. همچنين کسي تصور نمي کند که در صورت ادامه بن بست اوباما فرمان اقدام نظامي را صادر کند. در نتيجه دلايل اندکي براي نگراني ايران در مذاکرات وجود دارد.
براي ايران که هم اکنون توانسته پذيرش حق غني سازي از سوي غرب را به دست آورد، پايان دادن به برنامه هاي هسته اي اش – وعده انتخاباتي باراک اوباما در جريان انتخابات- ديگر گزينه مطرح روي ميز نيست. ايرانيان اکنون تنها در مورد راه پيش رو براي ورود به باشگاه هسته اي مذاکره مي کنند و دغدغه مذاکره کنندگان غربي هم اکنون اين است که اين راه را براي ايران طولاني تر کنند.
در ادامه اين تحليل آمده است:به همين دليل است که احتمال گفت و گوهاي محرمانه بيشتر بين ايران و آمريکا مي تواند يک رويکرد خطرناک باشد. هم اکنون نيز مذاکرات چند جانبه به ايران امکان بهره مندي از امتيازهاي زيادي را داده است و برقراري کانال هاي محرمانه تنها کار را براي امتيازگيري آمريکايي ها دشوارتر مي کند. اکنون تهران تاکيد دارد که به هيچ وجه در خصوص برنامه موشک هاي بالستيک در مذاکرات هسته اي وارد بحث نمي شود و در ضمن هنوز هم با آژانس بين المللي انرژي اتمي به توافق کامل نرسيده است. اما مذاکرات محرمانه به اوباما امکان مي دهد گوي سبقت را از شرکاي مذاکره اي اش - که با تمايل واشنگتن به معامله با ايران به هر قيمتي مخالفت مي کنند- بربايد.
اخيراً روزنامه وال استريت ژورنال هم در گزارشي مدعي شده بود که آمريکا براي مذاکره با ايران از يک تيم محرمانه استفاده مي‌کند و پيش از اين نيز در عمان ديدارهاي محرمانه‌اي با مذاکره‌کنندگان ايراني داشته است.
روزنامه آمريکايي «هافينگتون پست» با همکاري روزنامه فرانسوي «لوموند» هم طي گزارشي به قلم «ميلاد جوکار» تحليلگر سياسي در امور خاورميانه و ايران پيرامون مذاکرات هسته اي، به روابط جديد تهران-واشنگتن پرداخته و نوشته بود: دور اخير مذاکرات ايران و گروه 1+5 در وين اتريش نشان داد که هنوز اختلافات مهمي ميان دو طرف وجود دارد که بايد حل وفصل شوند.ديپلمات هاي ايراني و غربي در پايان مذاکرات بي آنکه وارد جزئيات شوند، از دشواري هاي اين ديدار سخن گفتند چرا که نمي خواستند نمايندگان پارلمان آمريکا، ايران يا حتي «اسرائيل» مذاکرات را به خطر بيندازند. با اين وجود، ديپلمات ها خوش بين هستند و اميدوارند بتوانند طبق چارچوب زماني تا 20 ژوئيه به توافق جامع دست پيدا کنند.
اين تحليلگر سياسي در گزارش خود مدعي شده بود که ديپلمات هاي ايراني و آمريکايي هم اکنون در صورت بروز مشکل از طريق پيام الکترونيکي يا ساير اشکال پيام با يکديگر ارتباط دارند.
تهران به واشنگتن اعتماد ندارددر حالي شاهد اين تحليلها و اظهارنظرها هستيم که برخي رسانه ها هم از عدم بهبود روابط ايران و آمريکا بخاطر عدم اعتماد تهران به واشنگتن سخن مي گويند.
پايگاه اينترنتي "رأي اليوم" که از لندن اداره مي شود در مقاله اي به قلم "وليد رضا" روزنامه نگار لبناني مي نويسد: با نزديک شدن تاريخ بيستم ژوئيه که مهلت دستيابي به توافق جامع بين ايران و غرب درباره برنامه هسته اي ايران است و با تکرار ديدار مذاکره کنندگان ايراني با همتايان آمريکايي شان، پرسش هاي زيادي درباره ماهيت روابط آينده بين دو طرف مطرح شده است. اظهارات مسئولان آمريکايي و ايراني به روشني نشان دهنده بي اعتمادي بين آنها است.
ترديد ايران درباره نيات آمريکا ناشي از چند عامل است از جمله:
- دولت هاي پياپي آمريکا (اعم از دموکرات و جمهوري خواه) ايران را از زمان پيروزي انقلاب اسلامي در سال 1979 بزرگترين دشمن خود بعد از فروپاشي اتحاد شوروي دانسته اند. همين مسئله دولت جرج بوش را تشويق کرد که در سال 2002 ايران را در محور شرارت قرار دهد.
- بي ميلي آمريکا به مشاهده ايران به عنوان بازيگر قدرتمند و بزرگ در صحنه منطقه اي و بين المللي (شايد با تشويق متحدان منطقه اي واشنگتن) و جلوگيري از پيشرفت علمي و فناوري و شکوفايي اقتصادي اين کشور و تهديد مکرر به حمله نظامي به اين کشور که از نظر تهران قابل قبول نيست (ايران خواستار تعامل با جمهوري اسلامي بر اساس عزت و حکمت و احترام به منافع ملت آن است).
- حمايت بي حد و مرز آمريکا از اسرائيل موجب تشويق به اقدام براي پايان دادن به مناقشه فلسطين و سرکوب گروه هاي مقاومت فلسطيني (حماس و جهاد اسلامي) و حزب الله و سوريه شده است. هرگونه ماجراجويي از اين نوع از نظر ايران مردود و مغاير با دکترين و قانون اساسي آن است که بر لزوم حمايت از همه ملت هاي مسلمان و همه مستضعفان جهان براي تشکيل جبهه جهاني برضد مستکبران تصريح دارد.
- سياست "بد" جلوه دادن ايران و شوراندن حکام و ملت هاي منطقه به ويژه در خليج فارس برضد ايران .
"رأي اليوم" خاطر نشان مي کند: ايراني ها اين گونه آمريکايي ها را مي شناسند بنابراين امکان شکل گيري روابط بين آنها مشروط به تغيير در سياست خارجي آمريکا در قبال ايران است و چنين امکاني در آينده نزديک وجود ندارد. مقاله محمد جواد ظريف وزير امور خارجه ايران در مجله آمريکايي فارن افرز بهترين گواه اين باور است.
برخي از تحليلگران هم از ادعاي ساختگي و دروغين آمريکا درباره برنامه هسته اي ايران سخن مي گويند.
" جيم دين " مدير نشريه " وترنز تودي " veterans today در گفت و گو با شبکه پرس تي وي درباره گفت و گوهاي هسته اي ايران و گروه " پنج به علاوه يک " مي گويد: هدف واشنگتن از مساله هسته اي ايران ، قرار دادن تهران در موضع دفاعي و توجيه تحريم ها و جنگ افروزي عليه اين کشور است. اگر آمريکا واقعا شواهد و مدرکي مبني بر برنامه هسته اي تسليحاتي تهران داشت تاکنون آنها را ارائه کرده بود. آمريکا فکر مي کند اين سياست دفاعي است و به همين علت هم دنبال حملات پيشدستانه عليه ايران است اما بايد توجه داشت چنين سياستي نمي تواند تاثير مثبتي در حل مسئله هسته اي ايران داشته باشد.
روزنامه ديفنس وان به نقل از گرگ تيلمن تحليلگر پيشين کميته اطلاعات سنا و وزارت امور خارجه آمريکا هم مي نويسد: مسئله اصلي مذاکرات ايران و گروه 1+5 موشک نيست بلکه برنامه هسته اي ايران است، بنابراين آمريکا و شرکاي مذاکره کننده اش نبايد اجازه دهند تمايلات شان براي محدود کردن تسليحات موشکي با کلاهک هاي متعارف، توافق نهايي با ايران را از مسير اصلي خارج کند.
تحليل آريا؛در حال حاضر ايران به همان اندازه که بر ادامه راه پيشرفت و دانش هسته اي صلح اميز اصرار مي ورزد ؛ بر عمل به مسووليت هاي خود در قبال معاهده ان پي تي وتعامل با آژانس نيز تاکيد دارد. بي شک اين اقدامات اعتماد زماني مي تواند نتيجه بخش شود که برخورد هاي غيرمنطقي همراه با لجاجت در پافشاري بر مواضع قبلي آمريکا متوقف شود ، تا اراده طرف مقابل نيز براي حل موضوع هسته اي ايران در قالب رفتاري منطقي و متوازن؛ نشان داده شود . اما در حال حاضر اصرار آمريکا بر قرار دادن مساله توان دفاع موشکي ايران در مذاکرات و طرح برخي مباحث ديگر از برخوردهاي غيرمنطقي حکايت دارد و تجربه هم نشان داده تکرار ادعاهاي موهوم براي مخدوش نشان دادن برنامه هسته اي ايران سياستي شکست خورده است که تنها مي تواند به تکرار تجربه شسکت توافق ايران و غرب طي سال هاي 2003 تا 2005 منجر شود .
از اينرو بايد گفت؛حصول توافق نهايي در موضوع هسته اي هدفي دست يافتني است، اما به توقف روند بهانه تراشي ها در اين زمينه بستگي دارد .تا جايي که به ايران مربوط مي شود اين توافق مسير خود را بدرستي و با شفافيت طي کرده است .اکنون بايد ديد طرف مقابل تا کجا براي عملگرايي درحل موضوع هسته اي با ايران پيش خواهد آمد .