خبرگزاري آريا-دبير طرح انتخاب پايتخت کتاب ايران، انتخاب 10 شهر در مرحله نيمهنهايي اين طرح و همچنين عدم راهيابي شهر بزرگي مثل تهران به اين مرحله را يکي از دلايل توجه اين جشنواره به نوآوري و خلاقيت در طرحها دانست.
به گزارش خبرگزاري آريا، محمد سُلگي با اعلام اين مطلب گفت: همانگونه که در فراخوان اوليه اعلام کرده بوديم، براي ما برنامههاي هر شهر و قابليت اجرايي آنها از ويژگيهاي سختافزاري شهرها مهمتر بود، ضمن اينکه در شهرهاي کوچک علاقهمندي بيشتري نيز براي کشف و خلق ايدههاي تازه و همچنين اجراي آنها ديده ميشود.
وي طرحهاي ارسال شده به اين جشنواره را طرحهايي بديع و نو و گاه فراتر از معيارهاي جشنواره دانست و افزود: بسياري از شهرها توانسته بودند از مشارکت سازمانها و نهادهاي غيرفرهنگي نيز براي توسعه کتاب و کتابخواني استفاده کنند، ازجمله مشارکت قوه قضاييه در زمينه تبديل مجازات نقدي به خريد کتاب، مشارکت صنايع، استفاده از پتانسيل ورزش و يا استفاده از امکانات بومي مناطق ازجمله دريا و ساحل.
وي با ارايه گزارشي از روند شکلگيري و اجراي اين طرح يادآور شد: طرح پايتخت کتاب ايران در کنار جشنواره روستاهاي دوستدار کتاب از چند ماه پيش از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و با همکاري وزرات کشور، کميسيون ملي يونسکو، سازمان شهرداريها و دهياريهاي کشور، معاونت توسعه روستايي و مناطق محروم رياست جمهوري، ستاد عالي کانونهاي فرهنگي و هنري مساجد، بانک آينده، سازمان صدا و سيماي جمهوري اسلامي ايران، وزارت نفت، سازمان اسناد و کتابخانه ملي جمهوري اسلامي ايران و نهاد کتابخانههاي عمومي کشور آغاز به کار کرد و طي فراخواني از همه شهرها دعوت شد که آثارشان را به اين جشنواره ارسال کنند.
سلگي افزود: در فراخوان اين طرح، هم سوابق و فعاليتهاي قبلي هر شهر در زمينه کتاب و کتابخواني مورد نظر قرار گرفت و هم طرحهايي که براي آينده ارايه ميدادند، اگرچه تمرکز بر روي طرحهاي آينده بيشتر بود.
دبير طرح انتخاب پايتخت کتاب ايران شرايط لازم براي انتخاب طرحها و برنامههاي هر شهر را شامل مواردي از قبيل مشارکت همه اجزاي صنعت نشر (پديدآورندگان، ناشران، کتاب فروشان، کتابداران و...)، مشارکت سازمانهاي غيردولتي و دولتي مرتبط با کتابخواني، حضور فعال هنرمندان، مفاخر و مشاهير شاخص و محبوب و همچنين در نظر گرفتن طيف گسترده مخاطبان( از جمله زنان، کودکان و نوجوانان) دانست.
وي اظهار کرد: در اين فراخوان چند ويژگيکلي نيز براي طرحها درنظرگرفته شده بود؛ از جمله اينکه متناسب با نيازهاي محلي، آيينهاي بومي و ارزشهاي ديني و ملي باشد، تأثيرات پايداري در ارتقاي سطح فرهنگ کتابخواني داشته باشد، از مشارکت مردمي و جلب پشتيباني دستگاههاي اجرايي براي تأمين هزينهها استفاده کند، قابليت الگوبرداري داشته باشد،تازگي و کيفيت در محتوا و شيوه اجراي آنها ديده شود، قابليت و ضمانت اجرا داشته باشد، برآورد کلي از هزينههاي برنامه ارائه شود، در برآورد مالي به تأمين منابع، بهرهوري و کسب بيشترين تأثير با کمترين هزينه توجه شود و همچنين گستره اجراي برنامه در سطح شهر، يا در سطح ملي و حتي بينالمللي باشد.
وي ادامه داد: براين اساس در مهلت مقرر يعني تا آخر دي ماه از 63 شهر در 22 استان کشور، 384 طرح به دست ما رسيد که داوري آنها از ابتداي بهمن ماه آغاز شد.
به گفته سلگي، داوري طرحها در دو مرحله مقدماتي و نهايي انجام شده که داوران مرحله مقدماتي شامل هفت کارشناس از دبيرخانه جشنواره، وزارت ارشاد، نهاد کتابخانههاي عمومي کشور و همچنين وزارت کشور بودهاند. داوري نهايي طرحها را نيز تيمي متشکل از شخصيتهاي فرهنگي، استادان دانشگاه و آشنا با مقوله کتاب برعهده داشتند که اسامي اين عزيزان در مراسم پاياني اعلام ميشود.
دبير طرح انتخاب پايتخت کتاب ايران به انتخاب يک شهر به عنوان پايتخت کتاب ايران و دو شهر شايسته تقدير از ميان 10 شهر راه يافته به مرحله نهايي و معرفي اين سه شهر در مراسم اختتاميه اشاره کرد و يادآورشد: با انتخاب اين شهرها کار ما تازه آغاز خواهد شد و برخلاف ديگر جشنوارهها که بعد از مراسم اختتاميه فعاليتشان به پايان ميرسد، اين مراسم براي ما آغاز روندي خواهد بود که همان اجراي طرحها و برنامههاي شهرهاست.
وي افزود: هدف اصلي ما توسعه کتاب و کتابخواني و تحقق برنامههاي اين شهرهاست. به همين خاطر ضمن معرفي سه شهر، از برنامههاي هفت شهر ديگر نيز غافل نخواهيم شد و طرحهاي مناسب اين شهرها را نيز اجرا خواهيم کرد. اگرچه قصد داريم از همه اين 63 شهر بخواهيم که طرحهاي خود را اجرا کنند، چراکه قصد ما تنها انتخاب يک شهر نيست.
سلگي گفت: البته شهرها براي اجراي برنامههاي خود نيازمند امکاناتي هستند که وزارت ارشاد و وزارت کشور در اين زمينه همکاريهاي لازم را خواهند داشت و خود شهرها هم تلاشهايي را براي تأمين هزينه طرحها از منابع داخلي خود آغاز کردهاند. ضمن اينکه صحبتهايي در باره اعطاي حکم مشاوره به شهرداران و مديران ارشاد شهرها از سوي وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي و همچنين وزارت کشور انجام شده که درواقع ازجوايز معنوي اين جشنواره به شمار ميرود.
به ترتيب الفبا شهرهاي راهيافته به مرحله نهايي طرح پايتخت کتاب ايران عبارتند از اهواز، بوشهر، تبريز، شهرکرد، قم، کاشان، کرمانشاه، گنبد کاووس، نيشابور و يزد.
مراسم معرفي پايتخت کتاب ايران و دو شهر شايسته تقدير و همچنين معرفي 10 روستاي برگزيده جشنواره روستاهاي دوستدار کتاب در کشور ساعت 3 بعد از ظهر روز شنبه 2 اسفند با حضور مقامات عالي رتبه کشوري و نيز فرهنگي در سالن قلم کتابخانه ملي ايران برگزار ميشود.