خبرگزاري آريا-سلاح مخفي مذاکرات هسته اي ايران و گروه 1+5 در لوزان، يک وايت برد بوده است.
به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري آريا، پس از گذشت چند روز از توافق هسته اي لوزان، برخي رسانه ها از يک "وايت برد" بعنوان سلاح مخفي مذاکرات هسته اي نام مي برنند.
نيويورک تايمز نوشت: پس از دو سال ديپلماسي مخفيانه و سپس علني کردن و سرعت بخشيدن به تعاملات علني دو جانبه، 8 روز و شب در لوزان بين مقامات ايراني و آمريکايي گفتگو شد. مذاکرات انقدر جدي بود که طرفين مذاکرات هنگاميکه بر سر ميز صبحانه حاضر مي شدند، به مانند افرادي بودند که پروازي 20 ساعته را پشت سر گذاشته اند.
وندي شرمن مذاکره کننده ارشد آمريکا در لوزان هميشه تخته ي وايت برد خود را همراه داشت که ايراني ها و آمريکايي ها مسائل مورد بحث خود را به فارسي و انگليسي بر روي آن يادداشت مي کردند.
اين تخته وايت برد از نظر ديپلماتيک بسيار کارآمد ظاهر شد و به طرفين اجازه داد که پيشنهادات را بدون انکه چيزي روي برگه بيايد، بررسي کنند.
يک مقام آمريکايي گفت: راه حل خانم شرمن بسيار هوشمندانه بود.
"ديويد سنگر"، مسئول ارشد روزنامه نيويورک تايمز و کارشناس مسائل سياسي و " گوردون براون"، مسئول ارشد مطالب نظامي اين روزنامه، نيز در اين خصوص مي نويسد: هر جا "وندي شرمن" ميرفت، تخته وايت بردي به همراه داشت که روي آن دو طرف "تفاهم"هاي خود را گاه هم به انگليسي و هم به فارسي مينوشتند. هدف اين تخته وايت برد اين بود که دو طرف بدون نگارش مطلبي، پيشنهادات خود را مطرح کنند. طبق اظهارات چندين تن از مقامهاي آمريکايي حاضر در مذاکرات که خواستند نامي از آنها درج نشود، اين مساله به طرف ايراني اجازه ميداد که در مذاکرات شرکت کنند بدون اينکه نيازي باشد سندي را براي بررسي به تهران بفرستند تا افراطيون آن را نابود کنند.
يکي از مقامات کاخ سفيد ميگويد: اين راه حل بينظير و فناوري سطح پاييني بود. (هر چند مشکلات خاص خود را داشت، مثلا يک مقام آمريکايي با ماژيک معمولي روي آن مطلبي را مينوشت و بعد بايد تخته را ميسابيد تا اطلاعات محرمانه پاک شود و اثري از آن نماند.)
سلاحي مخفي در مذاکرات هسته اي لوزانخبرگزاري فرانسه در گزارشي به قلم جو بايدل با عنوان يک تخته وايت برد: سلاحي مخفي در مذاکرات هسته اي ايران مي نويسد: در اين عصر پيشرفته تجهيزات و ابزارها ، يک تخته وايت برد ساده که در هر کلاس درسي در سراسر جهان پيدا مي شود ، در واقع ابزاري بود که به مذاکره کنندگان مسئله هسته اي ايران کمک کرد تا درباره سرفصل هاي پيچيده توافق هسته اي ايران به تفاهم برسند.
حتي تا واپسين لحظات ، ديپلمات هاي آمريکايي که هشت روز تمام را در يکي از هتل هاي لوزان سوئيس در حال بررسي سرفصل هاي کلي يکي از پيچيده ترين پيمان هاي کنترل تسليحاتي جهان بودند ، بيم آن داشتند که تلاش هاي مداوم و جدي آنها بي نتيجه ماند.
سه بار هواپيماي جان کري وزير امور خارجه آمريکا براي عزيمت از سوئيس آماده و بار سفر هيئت مذاکره کننده همراه وي و خبرنگاران براي پرواز لغو شد.
يکي از مقامات بلند پايه وزارت امور خارجه آمريکا اعلام کرد:« ما بارها مجبور به تغيير برنامه پرواز هواپيما شديم. اين طور به نظر مي رسيد که شما به خوبي از بند بند موضوعات مطلع هستيد اما رسيدگي و رفع و رجوع همه آنها با هم ، حکايت ديگري داشت.»
آمريکايي ها در اين گفتگوها مجبور بودند به يک فرمول پيچيده داراي بخش هاي مرتبط به هم دست يابند ؛ فرمولي که با کاهش ذخاير و ظرفيت هاي تاسيسات هسته اي ايران تضمين کند که اين کشور براي جمع آوري مواد شکاف پذير کافي براي توليد بمب يک سال فاصله خواهد داشت.
در مقابل ، ايران نيز در تلاش براي پايان بخشيدن به مارپيچ تحريم هاي جهاني خود بود و جان کري وزير امور خارجه آمريکا بر اين موضوع اصرار داشت که تحريم ها به سرعت در يک مرحله لغو نخواهد شد و خواستار روند راستي آزمايي سخت گيرانه براي حصول اطمينان از اين موضوع بود که ايران همچنان به توافق پايبند است.
اين وندي شرمن معاون وزير امور خارجه آمريکا بود که پيشتر ايده استفاده از تخته وايت برد را براي تشريح آن چه که وي به عنوان مکعب روبيک ناميده بود، مطرح کرد.
در لوزان اين تخته وايت برد بر روي چرخ به دنبال وي از اتاقي به اتاقي ديگري منتقل مي شد ، زماني که وي و جان کري با محمد جواد ظريف وزير امور خارجه ايران و گروه مذاکره کننده وي ديدار مي کردند.
يکي ديگر از مقامات بلند پايه دولت آمريکا در اين خصوص گفت:« اين ايده با هدف کسب اطمينان از اين موضوع که ما و ايران موضوعات در حال گفتگو را به يک قالب مي ببينيم ، مطرح شد.»
اين مقام وزارت امور خارجه آمريکا در ادامه گفت از هيئت مذاکره کننده ايران خواسته شد از تخته وايت برد استفاده کنند چرا که اگر آنها از برگه استفاده مي کردند ، بايد آن را به تهران برمي گرداندند.
جان کري وزير امور خارجه آمريکا نيز بايد نسخه خود را براي مشورت به کشورش باز مي گرداند.
يک لحظه بسيار مهم بود زماني که يکي از مذاکره کنندگان از ماژيک دائمي براي نوشتن محاسبات طبقه بندي شده استفاده کرد. اما پيشرفت هايي در گفتگوها از چهارشنبه شب تا روز پنجشنبه حاصل شد ، زماني که جان کري و ظريف و هيئت کوچکي از مذاکره کنندگان نشستند و در طول شب به گفتگوها ادامه دادند.
در اتاق بغلي نيز ساير هيئت آمريکايي آماده نشسته بودند تا در صورت لزوم از اتاق خارج شوند. صدها نفر نيز در آمريکا به ويژه در کتابخانه ملي لاورنس ليورمور مستقر در کاليفرنيا که متخصص در امور منع گسترش و حفاظت از ذخاير تسليحات هسته اي بودند، کاملا آماده و گوش به زنگ بودند.
يکي از مقامات وزارت امور خارجه آمريکا در اين خصوص گفت انسجام بسيار خوب و دقيقي بين مقاماتي که به طور مستقيم درگير مذاکرات بودند و ديگر افرادي که در پس صحنه فعاليت مي کردند ، وجود داشت.
سرانجام طرفين به توافق رسيدند. ايران موافقت کرد در رئاکتور نيمه تمام آب سنگين اراک خود اقدام به توليد پلوتونيوم نکند و شمار سانتريفوژهايش را دو سوم کاهش دهد و به شش هزار سانتريفوژ برساند و تاسيسات هسته اي فردو خود را به يک مرکز تحقيقاتي باز طراحي کند.
آمريکايي ها نيز اعلام کردند يک هزار سانتريفوژ در فردو باقي خواهد ماند حتي اگر استفاده نشود.
يکي از مقامات وزارت امور خارجه آمريکا در اين خصوص گفت :« ما چيزهايي را داديم که برايمان سخت بود. داشتن حتي يک سانتريفوژ در فردو نيز سخت و دشوار است.»
همزمان با از سرگيري مذاکرات در روز پنجشنبه سرانجام توافق حاصل شد. سرانجام آن لحظه خاص فرا رسيد و همه متوجه شدند که مي تواند توافق حاصل شود و آن لحظه به حل و فصل مشکلات کمک کرد. اين توافق انجام شد و دو طرف سپس مخاطبان خود را در کشورهايشان در جريان توافقاتشان قرار دادند.
به اين صورت توافق شد که محمد جواد ظريف و فدريکا موگريني مسئول سياست خارجي اتحاديه اروپا اين موضوع را در قالب يک بيانيه مشترک مطرح کنند و ظريف و کري در کنفرانس هاي مطبوعاتي جداگانه درباره آن سخن گويند.
هر دو کشور ايران و آمريکا بيانيه هاي خود را به سرعت نوشتند تا در اختيار صدها خبرنگار و رسانه ها قرار گيرد.
يکي از مقامات وزارت امور خارجه آمريکا گفت :« ما مي دانستيم که هر کدام تعابير متفاوتي خواهيم داشت اما يکديگر را نقض نخواهيم کرد.»
روايت شرمن از وايت برد هسته اي و توافق لوزان مذاکره کننده ي ارشد آمريکايي اختلافات منتشر شده در برگه ي نکات کليدي ايران و آمريکا(فکت شيت) را روايت هاي متفاوتي توصيف کرد که در درون يک چارچوب مي گنجند.
وندي شرمن در گفتگو با شبکه ي تلويزيوني ام اس ان بي سي آمريکا در پاسخ به اين پرسش که لحظات خطير مذاکرات چه لحظاتي بودند، گفت: در مذاکرات لحظات خطير بسياري وجود دارد، مثل ترن هوايي شهر بازي مي ماند که زياد بالا و پائين مي رود. در واقع پيش از شروع مذاکرات قبلي در سوئيس، جان کري وزير امور خارجه ي آمريکا تصميم گرفت در لندن بماند چون ما تلاش مي کرديم عنصر خاصي را به پيش برويم، ايران رو به جلو حرکت نمي کرد. وزير امور خارجه ي آمريکا تصميم گرفت در لندن بماند تا اينکه ما به يک برآورد تقريبي مناسب دست يافتيم. وي سپس سوار هواپيما شد و به ژنو رفت. در آخرين دور از گفتگوها نيز که در لوزان برگزار شد، چندين بار بود که هر دو طرف گفتند شايد نتوانيم به توافق برسيم چون پازل بزرگي است و همه ي قطعات پازل بايد در کنار هم به درستي چيده شوند و اگر قطعه ي آخر پازل به درستي قرار نگيرد نمي توان به توافق رسيد.
در ادامه ي اين گفتگو يکي ديگر از کارشناسان حاضر در ميز گرد خطاب به وندي شرمن گفت:بعد از توافق بر سر چارچوب توافقنامه ، دو طرف يا همه ي طرف ها به کشورهاي خود بازگشتند و براي مخاطبان داخلي شان صحبت کردند. شيوه اي که آمريکا درباره ي اين چارچوب توافقنامه صحبت مي کند اندکي با آنچه که ايراني ها مي گويند تفاوت دارد. آيا شما از ايراني ها چيزي شنيده ايد که خطاب به مخاطبان داخلي شان چيزي گفته باشند که باعث آشفته شدن شما شده باشد؟
وندي شرمن در پاسخ به اين پرسش مهم گفت: فکر مي کنم که هر يک از ما از طرف مقابل آزرده شده باشيم ، هرچند ما در اين باره و قبل از آنکه (سوئيس ) را ترک کنيم قبلا بحث کرده بوديم. ما مي دانستيم که روايت ما به احتمال زياد با روايت آنها متفاوت خواهد بود اما وعده داديم يکديگر را نقض نکنيم . به نظر من به طور کلي همه چيز که گفته مي شود در چارچوب توافقنامه است. به نظر من آنچه که ما اکنون بايد روي آن تمرکز کنيم اين نيست که چه روايتي از چارچوب توافقنامه مي شود بلکه بايد بازگرديم و درباره ي جزئيات صحبت کنيم و اطمينان حاصل کنيم که به درکي رسيده ايم که به طور کامل جزئيات اين چارچوب توافقنامه را پر مي کند.
وندي شرمن درباره ي همراه داشتن يک وايت برد در مذاکرات گفت: ما در چند جلسه ي پيش ، از اين وايت برد استفاده کرديم چون من مي خواستم که وقتي با ايراني ها درباره ي همه ي عناصر صحبت مي کنم همه ي عناصر از جنبه ي بصري وجود داشته باشند و قابل رويت باشند و ببينند که قطعات پازل که بايد چيده شوند چيستند؟ ما روي وايت برد اينها را نوشتيم و آنها را روي يک تکه کاغذ هم نوشتيم. جان کري وزير امور خارجه ي آمريکا اين کاغذ را در مذاکرات همراه خود داشت. من هم اين کاغذ را همراه خود داشتم چون مي شد همه ي عناصر مورد بحث را روي آن ديد. کارشناسان ما نيز مرتبا از وايت برد ها استفاده کردند تا فرمول ها و محاسبات و اعداد و ارقام مختلف را روي آن بنويسند و ايراني ها هم مي توانستند محاسبات و فرمول ها و اعداد و ارقام خودشان را روي آن بنويسند.کارشناسان ديگر کشورها نيز مي توانستند اعداد و ارقام خود را روي اين وايت بردها بنويسند. بحث هاي فني که صورت مي گرفت بحث هاي علمي بود که واقعا چشمگير بود و رياست آن برعهده ي ارنست مونيز وزير انرژي آمريکا بود که يک فيزيکدان هسته اي است و کمک زيادي به اين تلاش کرد.
ايران و آمريکا با اظهارات ضد و نقيض باعث ناراحتي يکديگر شده اند به گزارش خبرگزاري رويترز از واشنگتن، مذاکره کننده ارشد آمريکا گفت ايران و آمريکا با اظهارات ضد و نقيض درباره توافق به دست آمده درمورد چارچوب يک موافقتنامه هسته اي باعث ناراحتي يکديگر شده اند.
وندي شرمن معاون وزير امور خارجه آمريکا در امور سياسي در پاسخ به پرسشي درباره تفسيرهاي مختلف از موافقتنامه اي که هدف از آن محدود شدن برنامه هسته اي ايران در ازاي کاهش تحريم هاي اقتصادي عليه اين کشور است افزود :« من فکر مي کنم با چيزهايي که گفته ايم باعث ناراحتي يکديگر شده ايم.»
وي در مصاحبه با شبکه ان بي سي تصريح کرد :« ما مي دانستيم که تعابير ما از توافق به دست آمده احتمالا کمي متفاوت خواهد بود و به همين علت پيش از آنکه مذاکرات را ترک کنيم قول داديم تلاش نکنيم يکديگر را نقض کنيم. يکي از مسائل مهم که تفسيرهاي زيادي در مورد آن مطرح شده اين است که چه زماني تحريم ها عليه ايران پايان خواهد يافت. ايران اعلام کرده است پيش بيني مي شود به محض اجراي توافق نامه ، همه تحريم ها به حال تعليق درآيد. آمريکا نيز اعلام کرده است تحريم ها عليه ايران به تدريج و بر اساس پايبندي اين کشور به تعهدات خود کنار گذاشته خواهد شد.»
شرمن تاکيد کرد برغم اين تفاسير مختلف ، کشورهاي دخيل در مذاکرات ( ايران و گروه پنج به اضافه يک يعني آمريکا ، روسيه ، فرانسه ، چين ، انگليس و آلمان ) درمورد چارچوب يک موافقتنامه توافق کلي دارند. با اين حال براي روشن شدن جزئيات يک موافقتنامه نهايي تا ضرب الاجل 30 ژوئن هنوز کارهاي زيادي وجود دارد که بايد انجام شود.»
جزئيات جديد از توافق در فکت شيت فرانسه روزنامه تايمز آو رژيم صهيونيستي به برگه فکت شيت دولت فرانسه درباره چارچوب توافق سويئس که اين دولت آن را علني نکرده، دست يافته و منتشر کرد.
وبگاه نشريه ي تايمز آو رژيم صهيونيستي در گزارشي نوشت: فکت شيت (برگه نکات کليدي) فرانسه درباره ي تفاهم هسته اي ايران با پنج بعلاوه ي يک با برگه ي فکت شيت که آمريکايي ها منتشر کردند، تفاوت دارد.
برگه ي فکت شيت فرانسه درمورد استفاده از سانتريفوژ و تحقيق و توسعه با برگه ي فکت شيت که آمريکايي ها منتشر کردند، تفاوت دارد و اين امر باعث مطرح شدن پرسش هاي جديدي شده است.اين سند داخلي در پاريس که روزنامه ي تايمز آو رژيم صهيونستي به آن دست يافته است همچنين نشان مي دهد که برسر تخفيف تحريم ها و دسترسي بازرسان نيز تناقضاتي ديده مي شود.
برگه ي فکت شيت دولت فرانسه درباره چارچوب توافق با ايران که دولت فرانسه آن را علني نکرده اما روزنامه ي تايمز آو رژيم صهيونيستي به آن دسته يافته است، بکارگيري سانتريفوژهاي پيشرفته به منظورغني سازي براي ايران را به صورت تدريجي و پس از دوازده سال ارائه مي کند که اين امر درتضاد با پارامترهاي رسمي آمريکا است که در آن چنين مفاد خاصي ديده نمي شود.
براساس اعلام برگه ي فکت شيت فرانسه، بکاريگري سانتريفوژهاي پيشرفته تر آي آر- دو و آي آر- چهار، ايران را قادر مي سازد تا سريعتر بتواند مقادير بيشتري از اورانيوم مورد نياز را ذخيره کند و اين امر باعث سريع تر شدن زمان گريز هسته اي ايران خواهد شد.
برگه ي فکت شيت فرانسوي ها همچنين مشخص مي کند که ايران اجازه خواهد داشت که کار تحقيق و توسعه در مورد سانتريفوژهاي پيشرفته ي آي آر - چهار ؛ آي آر - پنج ؛ آي آر- شش و آي آر - هشت را همچنان ادامه دهد، که آخرين مورد از اين سانتريفوژها مي تواند سرعت غني سازي به ميزان بيست برابر سرعت سانتريفوژهاي آي آر- يک داشته باشد. اين واقعيت درحالي است که پارامترهاي آمريکايي ها به جزئيات کمتري در اين باره پرداخته است.
تفاوت ها بين متن فرانسوي ها و متن آمريکايي ها همچنين به موضوع بازرسي و نظارت بر فعاليت هاي ايران نيز مربوط مي شود، سند فرانسوي ها نشان مي دهد که آژانس بين المللي انرژي اتمي قادرخواهد بود به هرگونه سايت درايران درهر جا و هر زمان دسترسي داشته باشد درحاليکه دسترسي آژانس، در سند آمريکايي ها از گستردگي کمتري برخوردار است.
اين دو سند همچنين از جنبه ي بکارگيري واژگان در خصوص مقياس و زمان تخفيف تحريم ها هنگام اجراي توافقنامه ، اختلاف دارند. اين گزارش مي افزايد از زمان اعلام چارچوب توافقنامه درهفته ي گذشته، طرف هاي مختلف در برخي مواقع توضيحات به شدت متفاوت درباره توافقات منتشر کرده اند که باعث مناقشه و انتقاد بر سر توافقي شده است که باراک اوباما رئيس جمهور آمريکا از آن به عنوان يک توافقنامه تاريخي ياد کرده است و بنيامين نتانياهو نخست وزير رژيم صهيونيستي نيز در خصوص اينکه اين توافقنامه بسيار بد است هشدار داده است.
اين گزارش مي افزايد: وزارت امور خارجه ايران نيز برگه فکت شيت خود را منتشر کرده است.
يک محافظه کار آمريکايي: من به ايران بيش از رسانه هاي آمريکايي اطمينان دارم روزنامه آمريکايي هافينگتون پست گزارش داد: يک محافظه کار آمريکا مي گويد من به ايران بيش از رسانه هاي آمريکايي اطمينان دارم.
به نوشته اين روزنامه، بيل اورايلي در شبکه تلويزيوني فاکس نيوز مي گويد، من مي خواهم چيزهايي درباره توافق برنامه هسته اي ايران بدانم، اما نمي خواهم آن را از رسانه هاي آمريکايي بشنوم.
وي که مجري برنامه اي به نام فاکتور اورايلي است، در برنامه شب دوشنبه خود گفت، او درباره توافق هسته اي هفته گذشته با ايران، به آنچه رسانه هاي آمريکايي به مردم مي گويد، اطمينان ندارد. من فکر مي کنم به ايران بيشتر اطمينان داشته باشم.من نمي خواهم تفسيرهاي رسانه هاي آمريکا در اين باره را بشنوم. من مي خواهم جلسه استماع و بحث هاي مربوط به آن را در تلويزيون ببينم.
اورايلي همچنين در اين برنامه گفت،ميليون ها آمريکايي به اوباما و اين که او بتواند ما را از خطر ملاها حفظ کند اطمينان ندارند.
پاسخ ايران به ادعاي غرب درباره فکت شيتسيد عباس عراقچي، معاون وزير خارجه ايران پس از صدور بيانيه هسته اي لوزان و اظهارنظرهاي متفاوت درباره آن، گفته بود:: ادعاي غربيها درباره تحريمها درست نيست و تمامي تحريمها در روز اول توافق لغو خواهد شد. تحريمها بناست در مرحله اول گام نهايي برداشته شود. در بيانيه صراحتا از لفظ terminate استفاده شده است. آمريکاييها در فکت شيت مواردي که به نفع خودشان است برجسته ميکنند، اينکار را در ژنو هم کردند. در اين زمينه فريب نخوريم. بيانيه ازکلمه "لغو" استفاده کرده، اما در فکت شيت آمريکاييها نوشته بود "تعليق". فکت شيتها اعتباري ندارد، و مردم به گفته هاي وزير خارجه خودمان اعتماد کنند.
به گفته عراقچي، ايران رسما به فکت شيت آمريکاييها اعتراض کرده است. (
متن کامل خبر)