خبرگزاري آريا-اوباما از مخالفان خواست توافق با ايران را تخريب نکنند.
به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري آريا به نقل از خبرگزاري فرانسه، باراک اوباما رييس جمهور آمريکا روز شنبه در حاشيه نشست سران قاره آمريکا در پاناما مخالفان توافق نهايي قدرت هاي غربي در مورد برنامه هسته اي ايران را ترغيب کرد اين توافق را خراب نکنند .
اوباما گفت:«آنچه مرا نگران مي کند،اين است که مطمئن شوم آنها چيزي را از پيش متهم نمي کنند و يا آنها که با چنين توافقي مخالف اند تلاش نمي کنند از استدلالهايي براي تضعيف امکان دستيابي به توافق بهره برند.» (
متن کامل خبر)
روزنامه لس آنجلس تايمز در اين خصوص نوشت اوباما از مذاکرات هسته اي با ايران دفاع و از قانونگذاران جمهوريخواه منتقد مذاکرات انتقاد کرد.
اين روزنامه آمريکايي امروز در پايگاه اينترنتي خود در مقاله اي به قلم مايکل ممولي نوشت باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا روز شنبه با متهم کردن جمهوري خواهان به تلاش براي مانع تراشي بر سر مذاکرات هسته اي که هدف آن محدود کردن برنامه هسته اي ايران است، از تلاش مخالفان براي خنثي کردن يکي از مهمترين طرح هاي سياست خارجي خود ابراز نگراني کرد.
باراک اوباما، رئيس جمهور آمريکا، از مخالفت جمهوريخواهان با توافق احتمالي ايران و 1+5 انتقاد کرده است. به گفته او، جمهوريخواهان تلاش ميکنند مذاکرات بينالمللي را «دور بزنند.»(
متن کامل خبر)
افزايش مناقشات حزبي در آمريکا پس از تفسير رهبر معظم انقلاب از مذاکراتبه گزارش آسوشيتدپرس باراک اوباما رئيس جمهور آمريکا روز شنبه با اشاره به انتقادات شديد دو سناتور بلندپايه جمهوري خواه اعلام کرد مناقشه دو حزبي بر سر توافق هسته اي با ايران و ديگر موضوعات مرتبط با سياست خارجي آمريکا از حد و مرزها فراتر رفته است. او گفت اين مناقشات « بايد متوقف شود.»
اوباما از اين موضوع شکايت کرد که جان مک کين سناتور جمهوري خواه از ايالت آريزونا اعلام کرده است تفسير جان کري وزير امور خارجه آمريکا از چارچوب توافق هسته اي با ايران « به نوعي غير قابل اعتمادتر » از اظهارات آيت الله خامنه اي رهبر معظم ايران در اين باره است.
اوباما در کنفرانسي خبري در پايان نشست دو روزه اجلاس کشورهاي قاره آمريکا گفت:« اين نشانه آن است که تعصبات حزبي از همه خط و مرزها عبور کرده است.» او افزود:« و ما باز هم شاهد چنين موضوعي هستيم.»
سناتور جان مک کين به اين انتقاد واکنش نشان داد و در بيانيه اي اعلام کرد اختلافات بين نسخه ايراني و آمريکايي توافق به موضوعات مربوط به بازرسي ها ، کاهش تحريم ها و ديگر موضوعات کليدي موبوط مي شود.
در بيانيه مک کين آمده است :« انکارناپذير است که نسخه اي که دولت باراک اوباما ارائه داده است بسيار متفاوت تر از نسخه اي است که رهبر معظم ايران درباره آن سخن گفته است.»
اوباما - که در کنفرانسي خبري در پاناما سخن مي گفت - همچنين گفت قابل درک است که افراد به ايران بدگمان باشند ، حتي آنهايي که با توافق هسته اي مخالف هستند.
او گفت:« بايد اين موضوع را در نظر داشته باشيم که ما در حال مذاکره با يک قدرت خارجي به ويژه کشوري که گفته مي شود دشمن ماست ، هستيم بنابراين دولت آمريکا يا وزير امور خارجه ما هنگام ارائه اطلاعات و جزييات مربوط به مذاکرات بايد ملاحظاتي را رعايت کنند.»
اوباما که از سخنان تهاجمي اکثريت جمهوري خواه در کنگره عصباني بود همچنين از ميچ مک کانل رهبر اکثريت در سنا به شدت انتقاد کرد و گفت نماينده جمهوري خواه کنتاکي « دارد به جهان مي گويد» اطمينان نداشته باشيد که آمريکا مي تواند به اهداف مورد نظر خود دست يابد.
مک کانل از آمريکاييها خواسته است با قوانين و راهکارهاي مورد نظر اوباما موافقت نکند . او گفت حتي اگر اين راهکارها بادوام باشند ، آمريکا نبايد بر اساس اهداف مورد نظر اوباما پيش برود.
اوباما بار ديگر از 47 سناتور آمريکايي که به مقامات ايران نامه نوشتند انتقاد کرد. آنها اعلام کردند هر گونه توافقي که ايراني ها با آمريکا دست يابند لزوما پس از پايان دوران رياست جمهوري اوباما قابل اجرا نخواهد بود.
اوباما گفت:« اين موضوع مطرح نيست که ما قرار است چگونه سياست خارجي خود را قطع نظر از اين که چه کسي رئيس جمهور يا وزير امور خارجه است ، پيش ببريم.»
اوباما گفت او همچنان « کاملا يقين » دارد که چارچوب توافق بهترين راه براي جلوگيري ايران از دست يابي به يک سلاح هسته اي است. و او افزود اگر مذاکرات نهايي سبب حصول توافق نشود که به اندازه کافي سخت گيرانه است، در آن صورت آمريکا مي تواند عقب گرد کند.
رئيس جمهور آمريکا گفت به نظر مي رسد منتقدان جمهوري خواه به جاي تلاش براي دست يابي به توافقي بهتر در حال تخريب آن هستند.
او گفت:« نمي فهمم چرا اين قدر همگان در تلاش براي شکست مذاکرات هستند.»
مک کين هفته گذشته اعلام کرد اظهارت آيت الله خامنه اي رهبر معظم ايران نشان مي دهد که ايران و دولت اوباما مواضع متفاوتي دارند.
مک کين سخنان رهبر معظم ايران در اين باره را که ايران اجازه بازرسي هاي نامحدود را نخواهد داد يک « مانع بزرگ » دانست. او افزود اين رهبر عالي ايران است که تصميم نهايي را در ايران مي گيرد و نه حسن روحاني رئيس جمهور يا وزير امور خارجه اين کشور .
مک کين گفت:« اگر مي خواهيم توجهات جدي به اين توافق داشته باشيم اين اختلافات بايد توسط دولت توضيح داده شود.»
مک کين رئيس کميته نيروهاي مسلح سناي آمريکا از جمله امضا کنندگان نامه جمهوري خواهان به مقامات ايران بود، نامه اي که در آن هشدار داده شده بود هر گونه توافقي که اوباما بدان دست يابد « تنها يک توافق اجرايي » است که رئيس جمهور بعدي مي تواند آن را لغو کند.
اما مک کين سپس اذعان کرد نوشتن نامه به مقامات ايران موثرترين اقدام ممکن نبوده است. کري اين اقدام را محکوم و آن را « بر خلاف قانون اساسي » دانست.
کميته روابط خارجي سناي آمريکا قرار است درباره اين موضوع بحث و تبادل نظر کند و روز سه شنبه درباره اجراي اصلاحات در قانوني که از کنگره مي خواهد درباره توافق هسته اي نظر دهد ، رأي گيري خواهد کرد.
اوباما با اين قانون مخالفت و اعلام کرد آن را وتو خواهد کرد اما قانون گذاران آمريکايي از هر دو حزب جمهوري خواه و دموکرات اصلاحات بيشماري را ارائه کرده اند که سبب مي شود دست يابي به توافق هسته اي غير ممکن شود يا اين که کاخ سفيد راه گريز بيشتري در مذاکرات با ايران داشته باشد.
بر اساس اين لايحه، اوباما مي تواند به صورت يکجانبه تحريم هايي را لغو کند يا کاهش دهد که بر اساس اقدام رئيس جمهور بر ايران اعمال شده اند. اما او نمي تواند تحريم هايي را که کنگره آمريکا بر ايران اعمال کرده اند ، به مدت 60 روز به حالت تعليق در آورد .
واکنش اوباما به تفسير رهبر معظم انقلاب از مذاکرات هسته ايبه گزارش خبرگزاري رويترز ، باراک اوباما رئيس جمهور امريکا روز شنبه و با وجود سخنان تند چند روز قبل آيت الله علي خامنه اي رهبر معظم ايران، در مورد اينکه قدرتهاي عمده جهاني و ايران بتوانند توافق مربوط به مهار برنامه هسته اي ايران را نهايي کنند ابراز خوشبيني کرد.
اوباما درخواستهاي (آيت الله ) خامنه اي را مبني بر اينکه توافق نهايي به پايان تمام تحريمها عليه ايران منجر شود کم اهميت دانست و خطاب به خبرنگاران در اجلاس سازمان کشورهاي امريکايي در پاناما گفت (آيت الله ) خامنه اي و ديگران در ايران با اين حرفها عرصه سياسي داخلي خود را خطاب قرار مي دهند.
اوباما که در يک کنفرانس خبري سخن مي گفت افزود:« حتي فردي با عنوان رهبر معظم هم مجبور است در مورد راي دهندگان خود نگران باشد. شايد راههايي براي پايه ريزي يک توافق نهايي که غرور آنها ، ديدگاه آنها ، عرصه سياسي آنها را راضي کند و اهداف عملي اصلي ما را هم تامين کند وجود داشته باشد.»
اوباما با اشاره به اينکه توافق نهايي نيازمند مذاکراتي دشوار است و شايد به توافقي که او امضا کند منجر نشود اظهار داشت :« با وجود اين آن چيزي که من هميشه گفته ام اين است که احتمال عقب گرد وجود دارد.»
اوباما به تعدادي از سناتورهاي جمهوريخواه که عليه اين توافق استدلال کرده اند حمله کرد.از جمله اين سناتورها جان مک کين است که چند روز قبل در مصاحبه با يک راديو محافظه کار گفته بود از نظر او تفسير (آيت الله )خامنه اي از اين توافق معتبرتر از تفسير جان کري وزير خارجه از آن است که گفته است تحريمها به صورت مرحله اي حذف خواهند شد و در صورتي که توافق نقض شود بلافاصله برخواهند گشت.
اوباما گفت :« صرف نظر از اينکه چه کسي رئيس جمهور يا وزير خارجه است قرار نيست اين روش اداره سياست خارجي باشد.»
اوباما افزود او در ارتباط با نقش کنگره در ارزيابي توافق نهايي با سناتورهاي ارشد جمهوريخواه و دموکرات در کميته روابط خارجي مجلس سنا صحبت کرده است.
انتظار مي رود کري اين هفته قانون گذاران امريکايي را در جريان اين توافق قرار دهد.
اوباما گفت :« آنچه من نگران آن هستم مطمئن شدن از اين امر است که در مورد اين توافق دچار پيش داوري نشويم يا آنهايي که مخالف هر نوع توافقي هستند تلاش نکنند با استفاده از يک استدلال رويه اي اساسا احتمال حصول به توافق را از بين ببرند.»
مشروح پاسخ اوباما به پرسش درباره ايرانوقتي سخنان باراک اوباما در کنفرانس خبري در پاناما به پايان رسيد وي از خبرنگاران خواست که پرسش هاي خود را مطرح کنند.
خبرنگاري گفت: شما در آمريکا کار متقاعد کردن نمايندگان کنگره در دو موضوع سياست خارجي را پيش رو داريد. يک کار به چارچوب توافقنامه با ايران مربوط مي شود و احتمالا کار ديگر به تصميم لازم براي برداشتن نام کوبا از فهرست کشورهاي حامي تروريسم مربوط مي شود. اظهارات اخير آيت الله خامنه اي رهبر معظم ايران ترديدهايي را درباره ي محقق شدن توافقنامه ايجاد کرده است. سناتور شومر که همپيمان شما است مي خواهد کنگره درباره ي برداشتن تحريم ها راي بدهد. احتمال دارد که در تصميم مربوط به کوبا اختيارات رياست جمهوري بکار آيد. پرسش من اين است که اکنون سرمايه سياسي زياي لازم است تا يکي از اين کارها انجام شود چه رسد به اينکه شما بخواهيد دو موضوع ايران و کوبا را با هم انجام دهيد. آيا شما لقمه ي بزرگتر از دهانتان برنداشته ايد؟
باراک اوباما در پاسخ به اين خبرنگار درحالي که لبخندي به لب داشت به صراحت گفت: خير، شايد از پاسخ من متعجب شويد اما من به هر يک از اين دو موضوع به نوبت خواهم پرداخت.
رئيس جمهور آمريکا در پاسخ به پرسش ايران گفت:در مورد ايران بايد بگويم که من هميشه به صراحت و روشني گفته ام که هنوز کار ما تمام نشده است. آنچه که ما توانسته ايم به آن دست يابيم يک چارچوب سياسي بين پنج بعلاوه ي يک و ايران بود که باعث راستي آزمايي بي سابقه از آن چيزي شد که در ايران در دو دهه ي آينده رخ مي دهد، به طرز قابل توجه سانتريفيوژهاي ايران را کاهش مي دهد ، مسيرهاي دستيابي ايران به سلاح هسته اي را مي بندد و در ازاي آن خواستار برداشتن تحريم ها به شيوه اي مرحله اي مي شود که به ما اجازه مي دهد تا اگر ايران توافقنامه را نقض کند دوباره آنها را اعمال کنيم. چارچوب سياسي ما همين است و اين چارچوب فقط چيزي نيست که آمريکا و ايران درباره اش توافق کرده باشند بلکه ايران و ديگر کشورهاي عضو پنج بعلاوه ي يک نيز با اين چارچوب سياسي موافقت کردند.
باراک اوباما افزود: چيزي که هميشه روشن بوده است اين است که ايران در مورد اين موضوع سياست خود را داشته است. آنها تندروهاي خود را دارند. آنها صداهاي مخالف خود را دارند مبني بر اينکه در مسئله اي به پيش بروند يا خير! همانطور که ما درکشورمان اين مسائل را داريم. براي من جاي تعجب نيست که رهبر معظم ايران يا افراد ديگر در ايران تلاش کنند توافق را به طريقي توصيف کنند که از موضع سياسي شان محافظت کند اما من مي دانم که در دستيابي به توافق سياسي چه چيزهايي مورد بحث قرار گرفت. چيزي که من گفته ام اين است که احتمال برگشت به عقب وجود دارد، اين احتمال وجود دارد که اين توافقنامه درادامه به شيوه اي نباشد که باعث رضايت ما شود تا ما بتوانيم راستي آزمايي کنيم که ايران به سلاح هسته اي دست نمي يابد! ما ظرفيت بازگشت سريع تحريم ها را در صورت شکسته شدن هرگونه توافق، حفظ مي کنيم. به همين علت است که کار موجود بين مقطع کنوني و پايان ژوئن بسيار مهم خواهد بود تا ما بتوانيم اين توافق را بيازمائيم. ما نبايد در مورد معني يک توافقنامه گمانه زني کنيم. يا يک سند وجود دارد که طي آن ايران با جامعه ي بين المللي توافق مي کند و طبق آن مجموعه اي از اقدامات بايد برداشته شود و يا اينکه چنين سندي وجود ندارد. بخشي از چالش در کل اين روند اين است که مخالفان هرگونه توافق با ايران ( مخالفان داخلي در آمريکا) ، به صورت مداوم تلاش کرده اند بدون آنکه توافق را ببينند آن را توصيف کنند. اکنون اگر ما بتوانيم به يک توافقنامه ي نهايي دست يابيم که مطابق با توافقنامه ي سياسي باشد، چنين توافقي به نظر من ،بهترين راه براي جلوگيري از دستيابي ايران به سلاح هسته اي است.، البته من مي گويم « اگر » چون هنوز توافقنامه نهايي نشده است. اين چيزي که مي گويم فقط نظر من نيست. اين نظر افرادي مثل ارنست مونيز وزير انرژي آمريکا است که فيزيکدان ام آي تي است و در اين مورد فردي مطلع است. اين نظر شمار زيادي از کارشناسان هسته اي است که توافقنامه را بررسي کردند.
وي افزود: شايد شما به ندرت شاهد نظر اکثريت افراد يک رشته باشيد که مي گويند اين توافق يک رويکرد واقعگرايانه ، امکانپذير و جدي براي قطع کردن مسيرهاي دستيابي ايران به سلاح هسته اي است. اين افراد مي گويند احتمال موفقيت اين روش نه تنها بيشتر از احتمال موفقيت ناشي از حفظ تحريم هاي کنوني يا اعمال تحريم هاي اضافي است بلکه احتمال موفقيت آن از رويکرد نظامي براي حل مشکل نيز بيشتر است. اين نظر اختصاصي من نيست بلکه نظر افرادي است که حتي با دولت وابستگي ندارند. برخي از اين افراد حتي در مورد توانايي ما براي رسيدن به توافق ترديد داشتند. اين افراد به توافق نگاه کردند و گفتند که اگر بتوانيم به اين توافق دست يابيم کاري درست خواهد بود.
باراک اوباما ادامه داد: در داخل آمريکا مسائل و فشار سياسي وجود دارد. همه ي ما از اين مسئله اطلاع داريم. نخست وزير اسرائيل عميقا مخالف است. به نظر من او به صراحت مخالفت خود را بيان کرد. من بارها پرسيده ام که گزينه ي جايگزين چيست که براساس آن احتمال دستيابي ايران به سلاح هسته اي کمترشود؟ من هنوز هيچ پاسخ خوبي به اين پرسش دريافت نکرده ام! پرسشي که هفته ي آينده مطرح خواهد شد اين خواهد بود که نقش مناسب کنگره در يک توافق نهايي چه خواهد بود؟ من نه تنها با باب کورکر بلکه با بن کاردين عضو ارشد دمکرات سنا صحبت کردم. من مي خواهم با اين افراد کار کنم تا کنگره بتواند به اين توافق در زماني که بدست مي آيد، نگاه کند. آنچه که من نگرانش هستم اين است که اطمينان حاصل کنم درباره ي اين توافق پيشداوري نمي شود يا اينکه کساني که مخالف هرگونه توافقي هستند، تلاش نکنند با مطرح کردن استدلال هايي بخواهند احتمال رسيدن به توافق را تحت فشار قرار دهند.
وي افزود: آخرين نکته اي که مي خواهم در اين باره بگويم اين است که من از برخي افراد مثل سناتور مک کين شنيده ام که مي گويند جان کري وزير خارجه ي آمريکا ــ که در سناي آمريکا خدمت کرده است و نظامي با سابقه در جنگ ويتنام است و خدمت بي بديلي به کشور آمريکا کرده است ــ در تفسير چارچوب سياسي توافق کمتر از رهبر معظم ايران مورد اعتماد است. اينگونه حرف ها نشان دهنده ي ميزان حزبگرايي در آمريکا است که همه ي مرزها را در نورديده است. ما بارها شاهد اين حزبگرايي هستيم. ما در نامه ي چهل و هفت سناتور آمريکايي شاهد اين حزبگرايي بوديم که با رهبر معظم ايران به صورت مستقيم تماس برقرارکردند. آنها با فردي تماس برقرار کردند که مي گويند اصلا قابل اعتماد نيست ولي به او هشدار مي دهند که به دولت آمريکا اعتماد نکند! ما سناتور ميچ مک کانل را داريم که تلاش مي کند به دنيا بگويد به توانايي دولت آمريکا براي عمل کردن به وعده ها در زمينه ي تغييرات اقليمي اعتماد نکنيد. اکنون يک سناتور آمريکايي القا مي کند که وزير خارجه ي آمريکا درحال تفسير نادرست از توافقنامه است اما رهبر معظم ايران تفسير درست دارد. قرار نيست اداره ي سياست خارجي اينگونه باشد فرقي هم نمي کند که چه کسي رئيس جمهور يا وزير خارجه است! ما مي توانيم استدلال کنيم اما استدلال ها بايد مشروع باشند.من درک مي کنم چرا افراد ممکن است به ايران بي اعتماد باشند ، من درک مي کنم چرا ممکن است افراد مخالف توافق باشند هرچند علت مخالفت ممکن است بد بودن ذاتي توافق نباشد اما آنها به هيچ گونه توافقي با ايران اعتماد نمي کنند و شايد ترجيح بدهند که رويکرد نظامي در پيش گيرند. وقتي که سناتورها نامه مي دهند و چنين موضع گيري هايي مي کنند اينها مشکلاتي است که بايد متوقف شود.
آمريکا از 5 خواسته کليدي خود کوتاه آمده است پايگاه اينترنتي هيل در مطلبي به قلم کريستينا وونگ نوشت:آمريکا از پنج خواسته کليدي خود در توافق با ايران کوتاه آمده است.
به گزارش ز پايگاه اينترنتي هيل،در حاليکه دولت اوباما تلاش مي کند که توافق اخير با ايران را به نمايندگان مردد کنگره آمريکا بقبولاند اما در اين حال چارچوب توافق حاصل شده تحت بررسي دقيق اين نمايندگان قرار دارد. بسياري از مفاد اين چارچوب توافقي حاکي از شکاف بين اهداف اعلامي اوباما در آغاز مذاکرات در هجده ماه پيش و نتايج به دست آمده است.
دمکرات ها و کاخ سفيد مي گويند که اين تغييرات نتيجه مذاکرات دشوار و در خواست زمان براي دادن اجازه به ديپلمات ها براي نهايي کردن توافق است.اما منتقدان جمهوري خواه مي گويند دولت عقب نشيني هاي وسيعي صورت داده و در برابر نتايجي کم به دست آورده است.
در اينجا پنج حيطه اي که در آنها دولت در زمان مذاکرات جريان موجود را تغيير داده است بيان مي کنيم:
1-ممنوعيت غني سازي اورانيوم:پيش از آنکه مذاکرات آغاز شود ،دولت اوباما و شوراي امنيت سازمان ملل از ايران خواستند که تمامي جريان غني سازي اورانيوم خود را متوقف کند اما چارچوب توافقي اخير به ايران اجازه ادامه غني سازي اورانيوم و توليد پولوتونيم براي کاربردهاي بومي را مي دهد.
مايکل سينگ مدير انديشکده واشنگتن در اين باره مي گويد:غني سازي در حد صفر از سال دو هزار و نه يک خواست کليدي بود. ما از صفر به اعدادي رسيديم که شمار آن همچنان افزايش پيدا مي کند.
منتقدان توافق نگرانند که هرگونه غني سازي مي تواند به سرعت به کاربرد نظامي بدل شود.اما مقامات دولت آمريکا اعلام کرده اند که توقف غني سازي هرگز يک هدف واقعي نبوده و به جاي آن يک عامل کليدي براي چانه زني به منظور مشاهده عقب نشيني هاي ديگر از طرف ايران بوده است.
يکي از مقامات ارشد دولت آمريکا در مصاحبه با نشريه وال استريت ژورنال گفت:به محض اينکه ما وارد مذاکرات واقعي با ايراني ها شديم به اين مطلب رسيديم که هرگونه توافق نهايي شامل برخورداري از برخي قابليت هاي غني سازي بومي مي شود اما به طور روراست بگويم که ما هميشه پيش بيني اين موضوع را مي کرديم.
رضا مرعشي مدير شوراي ملي آمريکايي ايراني و مقام پيشين وزارت خارجه آمريکا معتقداست که آمريکا بايد اين باج را براي پيشرفت مذاکرات مي داد و معتقد است :اين موضوع به منزله يخ شکن است.اين موضوع اجازه داد که مذاکرات ريشه بدواند.اين موضوع سبب شد که ايران عقب نشيني هاي کليدي داشته باشد و با بازرسي هاي سرزده از تاسيسات اتمي خود موافقت کند. به نظرم اين مهمترين موضوعي بود که سبب شد کشتي مذاکرات به گل ننشيند. زماني که مواضع آمريکا نرم شد اين موضوع به ايراني ها اين اجازه را داد که مواضع خود را نرم تر کنند.
2-محدود کردن سقف تعداد سانتريفيوژها به هزار و پانصد دستگاه:
دولت اوباما در ابتدا خواهان شمار محدودي از سانتريفيوژهاي ايران براي غني سازي اورانيوم و به تعداد پانصد تا هزار و پانصد دستگاه بود.اما مذاکره کنندگان آمريکايي از اين محدوديت ها عقب نشيني کردند و اجازه دادن که ايران شش هزار و صد و چهار سانتريفيوژ داشته باشد. تنها پنج هزار و شصت دستگاه از اين سانتريفيوژها اجازه غني سازي اورانيوم به غناي کم را در تاسيسات اتمي نطنز خواهند داشت.
3-بستن تاسيسات اتمي مخفي:در حالي که ارتش آمريکا از ايران خواسته است که تاسيسات اتمي زير زميني غني سازي در فوردو و راکتور آب سنگين اراک را تعطيل کند اما رئيس جمهور اوباما در ماه دسامبر گفت که ايران نيازي به اين موضوع ندارد و گفت:آنها نيازي به تاسيسات مقاوم زير زميني از جمله فوردو براي برنامه صلح آميز هسته اي خود ندارند.آنها مطمئنا نيازي به راکتور آب سنگين اراک براي داشتن برنامه اي صلح آميز ندارند.
اما با اين وجود بر اساس چارچوب اعلامي هم اراک و هم فوردو فعال باقي مي مانند.فوردو با هزار سانتريفيوژ به مرکز تحقيقاتي بدل مي شود و در اين حال اراک به توليد پولوتونيم و البته در غناي کم بدون قابليت استفاده در بمب ادامه مي دهد.
در اين حال امري کارن کارشناس سياسي در اين رابطه مي گويد:ماهميشه گفته ايم که فوردو بايد بسته باشد .اين هميشه در برنامه بوده است اما ما اين کار را انجام نداديم.
مقامات آمريکايي با اين وجود مي گويند که اين تاسيسات نقشي در برنامه تسليحاتي نخواهند داشت.فوردو اورانيوم را غني سازي نخواهد کرد و مواد شکاف پذير براي پانزده سال در آنجا نگهداري خواهند شد و دو سوم سانتريفيوژها و زيرساخت هاي آن برچيده خواهد شد و تحت نظارت آژانس بين المللي اتمي خواهد بود.
در اين حال حسين مرعشي کارشناس سياسي مي گويد:ايران موافقت کرده که پروتکل الحاقي آژانس بين المللي انرژي اتمي را که به بازرسان اجازه افزايش بازرسي هاي منظم به تاسيسات و زنجيره ذخاير اتمي آنرا مي دهد ،اجرايي کند.اجازه باز ماندن فوردو و اراک براي آمريکا موضوعي دردناک بود اما اين تاسيسات براي مقاصد صلح آميز از نو شکل ريزي شده اند.
افراد شکاک با اين وجود مي گويند که ايران مي تواند به کار پنهان خود بر روي بمب ادامه دهد و اين موضوع را يادآوري مي کنند که تاسيسات زير زميني فوردو به خوبي تقويت شده اند.
سينگ کارشناس سياسي در اين باره مي گويد:مطمئنا اين احساس وجود داشت که ما به دنبال بستن و برچيدن برنامه اتمي ايران به روش هاي قابل توجه بوديم.بر اساس اين توافق مطمئنا شاهد برچيده شدن به هيچ نحوي نخواهيم بود.
4-پايان دادن به برنامه موشکي بالستيک ايران:
کارشناسان معتقدند که مذاکره کنندگان آمريکايي از بررسي اين موضوع که توسعه محدود برنامه موشک هاي بالستيک ايران مي تواند به انتقال کلاهک هاي جنگي منجر شود،کوتاه آمده اند.
کرن کارشناس مسائل سياسي در اين رابطه مي گويد:چارچوب کنوني تنها مي گويد: يک قطعنامه جديد سازمان ملل بايستي محدوديت هاي مهمي برنامه تسليحات متعارف و موشک هاي بالستيک ايران وضع کند تا آنها به طور کامل از برنامه موشکي خود دست بردارند.
دولت اوباما اعلام کرده است که موضوع موشک ها و ديگر تسليحات متعارف بايد به طور جدا از توافق هسته اي بررسي شوند.
ماري هارف سخنگوي وزارت خارجه آمريکا در اين رابطه گفت است:همانطور که ما بارها اعلام کرده ايم نگراني ها درباره تسليحات متعارف و برنامه موشکي بايد جدا از برنامه اتمي بررسي شوند واين موضوعي بديهي است.نگراني هاي ما با توافق اتمي در اين رابطه از بين نمي رود.
مرعشي کارشناس سياسي در اين رابطه ميگويد:برنامه موشک هاي بالستيک موضوعي بود که مخالفان ديپلماسي تلاش کردند،وارد مذاکرات شود.
سينگ کارشناس سياسي در اين رابطه مي گويد:بايد با اين موضوع به عنوان يک موضوع جداگانه رفتار کرد اما حقيقتا نبايد با اين موضوع به عنوان موضوعي جداگانه رفتار کرد زيرا بديهي است که موضوع موشک هاي بالستيک با برد بلند موضوعي ضروري براي يک برنامه اتمي تسليحاتي محسوب مي شوند.
5-نهايي کرد يک توافق بيست ساله
در ابتدا آمريکا براي توافقي با زمان بيش از بيست سال تلاش کرد.به هرحال چارچوب توافقي به افقي ده تا پانزده سال مي نگرد.
اين توافق به طور ويژه شمار سانتريفيوژهاي غني سازي ايران را براي مدت ده سال محدود مي کند.به علاوه اينکه سطح غني سازي در حد غناي کم باشد و ميزان ذخاير براي مدت پانزده سال محدود شود.علاوه بر اين محدوديتها بر فوردو و اراک پانزده سال به طول خواهد انجاميد.
کرن کارشنا س سياسي در اين رابطه مي گويد:اگر چه ايران از نظر قانوني حق ساخت بمب را ندارد اما تمامي محدوديت ها بر ظرفيت اتمي اين کشور بايستي پس از پانزده سال رفع شوند.براي ماهها ما اعلام کرديم که خواهان افقي بيست و پنج ساله هستيم اما سپس اين ميزان به بيست سال و سپس به ده سال کاهش پيدا کرد.
مقامات دولت از هرگونه عقب نشيني در رابطه با ايده افق هاي توافق خودداري کرده اند.مونيز وزير انرژي آمريکا از لفظ توافق هميشگي استفاده کرده است که ايران را مجبور مي کند که درباره برنامه اش شفاف باشد و بازرسي بين المللي از برنامه اش را تضمين کند.
مرعشي کارشناس سياسي پيش بيني مي کند که توافق نهايي از معيارهاي شفاف دائمي و ماوراي آن با توجه به نيازهاي آژانس بين المللي انرژي اتمي برخوردار باشد.
مرعشي مي گويد:بله برخي از محدوديت هايي که ايران با آنها موافقت خواهد کرد پس از ده تا پانزده سال رفع خواهند شد اما حتي اگر آن محدوديت ها رفع شوند ايران همچنان برنامه اي تحت سنگين ترين نظارت ها در تاريخ را دارا خواهد بود.