خبرگزاري آريا-داعش به تاکتيک جديدي روي آورده است که پيگيري آن براي دستگاههاي اطلاعاتي مشکل است و آن تاکتيک «گرگ تنها» است.
به گزارش سرويس بين الملل خبرگزاري آريا، پايگاه صهيونيستي «دبکا فايل» نوشت: تاکتيک جديد داعش تاکتيک «تنها عمل کردن» تروريستها است.
به گزارش پايگاه اينترنتي «وطن اليوم»، پايگاه اسرائيلي «دبکا فايل» اعلام کرد داعش به تاکتيک جديدي روي آورده است که پيگيري آن براي دستگاههاي اطلاعاتي مشکل است و آن تاکتيک «گرگ تنها است - lone wolf». براساس اين تاکتيک، هر شخصي به تنهايي اقدام به عمليات مورد نظر مي کند، بدون اينکه اثري از ارتباط او با ديگران باقي بماند که در نتيجه پي بردن به جزئيات عمليات، براي دستگاههاي اطلاعاتي و امنيتي، بسيار دشوار خواهد بود.
«دبکا فايل» افزوده است بر اين اساس اين تاکتيک، عناصر داعش بدون طرح و برنامه وارد عمليات نمي شوند بلکه همه چيز را در آغاز بررسي وسپس اقدام به عمليات مي کنند. طبق تاکتيک گرگ تنها، يک يا دو يا حداکثر سه نفر، به طور محتاطانه و در دراز مدت، هدفي را زير نظر مي گيرند و براي آن، براساس شمار افرادي که قرار است ترور شوند، برنامه ريزي مي کنند. در چنين تاکتيکي، ايجاد رعب و وحشت حرف نخست را مي زند که بريدن سر قربانيان، از راههاي رسيدن به چنين هدفي است.
بنابر اعلام پايگاه «دبکا فايل»، دوره بن لادن سرکرده القاعده به سر رسيده است که طبق تاکيتک او، عده اي هواپيمايي را بربايند و عمليات بزرگ انجام دهند و امروزه سران داعش به تاکتيک عمليات محدود و مشخص همانند عمليات انتحاري در مسجد امام صادق ع در کويت يا عمليات تروريستي در شهر سوسه تونس روي آورده اند.
تشديد نگراني ها از گسترش دامنه حملات گروه داعش در جهان
يک روزنامه آمريکايي نوشت سه حمله تروريستي اخير در مناطق مختلف جهان، نگراني ها مبني بر گسترش دامنه حملات گروه داعش را در جهان تشديد کرد.
روزنامه واشنگتن پست در گزارشي به قلم « گِرِگ ميلر » نوشت بنظر مي رسد سه حمله تروريستي اخير در سه منطقه مختلف جهان از نظر تاکتيک و اهداف تعيين شده با هم شباهت يا ارتباطي ندارند. بريدن سر يک نفر و تلاش نافرجام براي منفجر کردن يک کارخانه توليد مواد شيميايي در فرانسه از نظر عملياتي هيچ شباهتي با حمله انتحاري در مسجدي در کويت يا حمله مسلحانه به يک ساحل مملو از جهانگردان غربي در تونس نداشت. با اين حال کارشناسان مقابله با تروريسم معتقدند خشونت هاي روز جمعهِ گذشته ، بخشي از يک الگو نوظهور براي انجام خشونت بودند. اين خشونت ها چه به شکل مستقيم
و چه به شکل غيرمستقيم الهام گرفته از اقدامات و تفکرات گروه داعش بودند. در عين حال اين اقدامات خشونت آميز با ديدگاه گروه داعش مبني بر ايجاد هرج و مرج و خشونت هم تناسب داشتند.
مسئولان آمريکايي و کارشناسان اعلام کردند سه اقدام خشونت آميز اخير که از لحاظ زماني تقريبا بطور همزمان و در سه قاره مختلف انجام شدند احتمالا با هدف تشديد نگراني ها درباره توسعه دامنه فعاليت هاي گروه داعش انجام شده اند.
روزنامه واشنگتن پست در پايان نوشت حمله به کارخانه شيميايي که مالکيت آن در اصل به آمريکايي ها تعلق دارد در راستاي تلاش هاي داعش براي انجام اقدامات تلافي جويانه در برابر حملات هوايي غربي ها به مواضع اين گروه در عراق و سوريه است. در عين حال به تشديد ترس و نگراني و تاثيرگذاري بر نهادهاي امنيتي اروپايي ها منجر شده است. اما بنظر مي رسد بمبگذاري انتحاري در مسجدي در کويت در چارچوب طرح گسترده تر داعش براي تشديد اختلافات فرقه اي با شيعيان انجام شده است. اين حمله توسط پيروان گروهي بنام استان نجد انجام شد که براي استقرار در منطقه شبه جزيره عرب تلاش هاي زيادي انجام داده است. گروه هاي وابسته به القاعده در اين منطقه حضور و نفوذ گسترده اي دارند.
طرفداران گروه داعش بعد از حملات روز جمعه در فضاي مجازي به ابراز شادماني پرداختند. يکي از آنها در صفحه تويتر خود نوشت مسيحيان براي گذراندن تعطيلات شان در تابستان قصد دارند به تونس بيايند اما زماني که جت هاي جنگنده شما برادران مسلمان ما را هدف قرار مي دهند ما نمي توانيم ورود شما را به کشورمان بپذيريم.
اعلام جنگ به غرب
الشرق الاوسط به نقل از کارشناس آلماني امور خاورميانه (غرب آسيا) نوشت: حملات تروريستي داعش در فرانسه، تونس و کويت به مثابه اعلام جنگ با غرب است.
به نوشته روزنامه الشرق الاوسط چاپ لندن، رولف توبهوون، کارشناس آلماني امور تروريسم در گفتگو با روزنامه نويه پرسه چاپ هانوفر آلمان، افزود: دو گروه تروريستي رقيب يعني القاعده و داعش وجود دارند. به سبب پيدايش داعش، القاعده بخشي از قدرت خود را از دست داد. حتي اگر داعش هم از بين برود هزاران جنگجوي ديگر وجود دارند و اگر بعد از پنجاه يا صد سال دايره المعارفي درباره تروريسم جهاني تدوين شود، سازمان ارتش سرخ در برابر مقايسه با القاعده و داعش در حاشيه قرار ميگيرد. به گفته وي، بسياري از جنگجويان اين دو گروه به جنايتهاي خود در طول تاريخ ادامه خواهند داد.
از سوي، ديگر ميشل لودرز، کارشناس آلماني امور خاورميانه (غرب آسيا) درباره حملات سه روز پيش در تونس، فرانسه و کويت گفت: اين حملات به مثابه اعلام جنگ داعش با غرب است.
خطر داعش براي غرب
روزنامه اينديپندنت در مقاله اي با درج نظرات چند تحليلگر به بررسي قدرت و نفوذ داعش پرداخت.
اين روزنامه انگليسي در مقاله اي به قلم آدام وينتال و دني رومرو نوشت از زماني که داعش در مناطق تحت کنترل خود حکومت خليفه گري را اعلام کرد يک سال گذشته است اما به علت خطراتي که سفر به اين مناطق به همراه دارد، اطلاعات اندکي درباره اين گروه شبه نظامي بي رحم در دست است.
اساتيد دانشگاه ها، کارشناسان و مقامات در سراسر جهان غرب درگير اين گروه هستند که به نظر مي رسد اهميت و نفوذ آن در حال افزايش است.
در اين مقاله نظر هشت مقام برجسته در مورد داعش، قدرت آن و خطري که براي بقيه جهان دارد پرسيده شده است.
حسن حسن يکي از نويسندگان کتاب «داعش: درون ارتش وحشت» و کارشناس خاورميانه (غرب آسيا) و شمال آفريقا گفت قدرت و محبوبيت داعش متغير است و از مکاني به مکان ديگر تغيير مي کند. قدرت اين گروه در عراق بيشتر از سوريه است.
وي افزود در عراق و شرق سوريه، اين گروه نگراني زيادي در مناطق تحت کنترل خود ندارد و مي تواند هر خطري را از بين ببرد اما در مقابل حملات هنوز آسيب پذير است زيرا گروه هاي متخاصم با وجودي که درگير جنگ با رژيم بشار اسد، رئيس جمهور سوريه هستند، آنها را احاطه کرده اند.
داعش در حال حاضر خطر چنداني براي غرب ندارد اما از آن جايي که شبکه جهاني آن در حال گسترش است از القاعده خطرناک تر شده است. اين گروه همچنين ديگران را به انجام دادن حملات کوچک بدون هماهنگي با خود تشويق مي کند. اين اقدامي است که داعش در حال حاضر بر روي آن تمرکز کرده است.
چارلي وينتر (Charlie Winter)، تحليلگر عضو موسسه تحقيقاتي ضد افراط گرايي کويليوم (Quilliam) مستقر در لندن در اين زمينه گفت تعدادي از افراد نه فقط از کشورهاي غربي بلکه از ديگر کشورهاي خاورميانه به طور منظم به اين گروه مي پيوندند. اما اين گروه هر روز نيروهاي خود را از دست مي دهد و آنها هميشه با مسئله جايگزين کردن نيروهايي که از دست مي دهند مواجه هستند. اين مسئله اي است که داعش سعي مي کند پنهان کند، در حقيقت داعش تعداد بسيار زيادي از نيروهاي خود را در جنگ از دست مي دهد.
دانيل کوهلر (Daniel Koehler)، رئيس موسسه مطالعات افراط گرايي و افراط زدايي آلمان نيز گفت ارزيابي نيروي انساني داعش دشوار است و برخي آن را حدود دويست هزار نفر تخمين مي زنند اما احتمال دارد که حدود چهل تا پنجاه هزار نيرو در عراق و سوريه داشته باشد البته بدون در نظر گرفتن گروه هاي بين المللي و حاميان آن.
وي افزود داعش کنترل بخش وسيعي را در دست دارد و با وجود خسارات مالي که متحمل شده هنوز ثروتمندترين گروه تروريستي است که تا به حال وجود داشته است.
کوهلر در ادامه گفت در حال حاضر داعش به دنبال حمله مستقيم به غرب نيست. اين گروه همه تلاش خود را صرف تشکيل خليفه گري و حفظ مناطق تحت کنترل خود مي کند. اما دو خطر وجود دارد: آنهايي که در کشورهاي غربي هستند و از داعش حمايت مي کنند و ممکن است بخواهند به سوريه سفر کنند اما جلوي آنها گرفته شده است و کساني که از مناطق تحت کنترل داعش به کشورهاي خود بازمي گردند.
کساني که در کشور مانده اند و نمي توانند به سوريه سفر کنند خطرناک تر هستند زيرا بسياري از آنهايي که به کشور خود بازگشته اند متوجه شده اند که داعش آن طور که مي خواستند نبوده است. بسياري از آنها دچار آسيب هاي رواني و سرخوردگي شده اند.
دکتر ناتاشا آندرهيل (Natasha Underhill)،کارشناس تروريسم در خاورميانه در دانشگاه ناتينگهام گفت قدرت معمولا به تعداد نيروها تعبير مي شود اما در مورد داعش قدرت به معني ماهيت تاکتيکي آن، توانايي آن در تجديد سازماندهي کردن، تغيير پذيري شديد آن و سيستم اعتقادي بسيار محکم آن است.
وي افزود خطر داعش براي غرب در حال حاضر به آن شدتي نيست که تصور مي شود. توجه اين گروه به گسترش خليفه گري خود معطوف است و با هر منطقه اي که تصرف مي کند به اين هدف نزديک مي شود.
ژوزف ويليتز (Joseph Willits)، عضو شوراي تفاهم اعراب و انگليس گفت جدي ترين خطر داعش براي غرب پيامد اقدامات آن و تصرف مناطق مختلف است که اقدامات بشار اسد در سوريه نيز به آن دامن زده است. زيرا اين درگيري ها هزاران نفر را آواره کرده است و اين مسئله همچنان ادامه دارد.
وي افزود از دوم تا پانزدهم ژوئن، بيش از 23 هزار نفر به علت جنگ در نزديک مرز ميان داعش و نيروهاي کرد سوريه به ترکيه گريخته اند. با حضور داعش در ليبي، بحران پناهندگان در منطقه مديترانه بدتر شده است و به ناچار تعداد زياد پناهندگان تاثير زيادي بر اروپا دارد. هزينه هاي آنها و تاثيرات آن بر منافع استراتژيک غرب در منطقه مانند اردن، لبنان و عربستان نيز بسيار زياد است.
پيتر ولبي (Peter Welby)، تحليلگر مسائل مذهبي و جغرافياي سياسي گفت پيام داعش جلب حمايت و جذب جنگجويان خارجي از سراسر جهان است و خطر آن اين است که ممکن است موجب تسريع فعاليت هاي تروريستي شود. حقيقت اين است که آنها در جنگ ايدئولوژي پيروز شده اند. اين گروه در حال افزايش نفوذ خود در خارج از مرزهاي عراق و سوريه است. اين گروه براي جلب حمايت به خصوص از ميان جوانان از روايت آخرالزماني جنگ نهايي ميان اسلام و کفار استفاده مي کند.
سخنگوي دفتر وزارت امور خارجه و مشترک المنافع انگليس گفت انگليس با خطر جدي و واقعي مواجه است. کساني که قصد سفر به سوريه يا عراق و شرکت در فعاليت هاي تروريستي در اين کشورها را دارند بايد بدانند که انگليس شديدترين اقدامات را براي حفظ امنيت ملي خود انجام مي دهد به خصوص در مورد کساني که قانون شکني مي کنند.
فرح پانديت (Farah Pandith)، نماينده ويژه سابق جوامع مسلمان در وزارت امور خارجه آمريکا نيز گفت ايدئولوژي داعش مرزي ندارد. اين گروه در حال تغيير تفکر جوانان در مورد هويتشان است. تاثير اين ايدئولوژي بسيار گسترده است و اين خطري جهاني براي همه ما است.
راه مقابله با داعش
روزنامه اينديپندنت در گزارشي ديگر به نظرات تعدادي از کارشناسان درباره نحوه برخورد با داعش پرداخت. در اين گزارش آمده است: با حوادث خونين روز جمعه، عرصه فعاليت داعش به فراسوي مرزهاي به اصطلاح «دولت اسلامي» گسترش يافت. اما با گذشت يکسال از اعلام خلافت توسط اين گروه شبه نظامي، بنظر ميرسد جامعه بين الملل هيچ پيشرفتي در تنظيم راهبردي جهت مقابله با گسترش سريع آن نداشته است.
در اين گزارش از نه تن از مقامات برجسته ضد تروريسم در غرب آسيا اين سوال پرسيده شده است که چه کسي قدرت شکست داعش را دارد- و در صورت چنين امکاني- چگونه مي توان اينکار را انجام داد؟
در ادامه گزارش پاسخ هر يک از کارشناسان به اين سوال درج شده است.
چارلي وينتر تحليلگر انديشکده ضد تروريسم کوئيليام مي گويد:
در عرصه عراق آنچه اهميت دارد، مسئله آموزش است. نيروهاي سکولار بايد، مقدم بر نيروهاي بسيج مردمي، هدايت جنگ را بر عهده گيرند. اينکار آسان نيست چون شبه نظاميان شيعه کارآزموده تر و منظم ترند. اما خروج عراق از اين بحران فقط منوط به آموزش، انضباط و ريشه کني فساد از تشکيلات نظامي و سياسي است.
اما مسئله سوريه و بشار اسد رئيس جمهور به مراتب دشوارتر است. در آنجا بنظر ميرسد غرب هنوز مايل به همکاري با اسد است- با اين منطق که او خوشايندتر از داعش است.اما اين تصور کاملا اشتباه است و او با زيرکي بسيار جامعه بين الملل را بازي داده است...با ادامه اقدامات سرکوبگرانه اسد گروههايي مانند داعش رشد خواهند کرد.
داعش همچنين دائما «استانهاي» جديد - به معني گروههاي وابسته- تشکيل مي دهد و نابودي کامل يکي از آنها مشکلات واقعي براي اهداف توسعه طلبانه آن ايجاد مي کند.
هم اکنون وضعيت به نحوي است که بنظر ميرسد داعش يک پروژه بسيار قوي و رو به توسعه است. اگر بتوان ثابت کرد که اين گروه لزوما هميشه موفق نيست، وضعيت فرق خواهد کرد. مسئله مهم افشاي ماهيت واقعي آن است.
جوزف ويليتس مقام رسمي شوراي تفاهم عربي انگليسي (سي اي اي بي يو) و معلم سابق در سوريه معتقد است:
خلاء سياسي عظيم همراه با بحران و جنگ به داعش امکان توسعه و پيشرفت مي دهد. گرچه حملات هوايي منجر به نابودي برخي عناصر رهبري داعش شده و به برخي جاه طلبي هاي آن لطمه زده است، به تنهايي موثر نخواهد بود.
داعش از طرف جوامع محلي در نواحي تحت کنترلش که معتقدند از شرايط و امنيت بهتري برخوردارند، طرد نخواهد شد. جنگ با داعش بايد از طريق توانمند سازي کساني صورت گيرد که هم اکنون به داعش گرايش دارند يا آنرا تحمل مي کنند، نه از طريق تانک و سرباز. چنين جوامعي بايد براي بيرون راندن داعش تشويق شوند، در غيراينصورت هيچ تغييري رخ نخواهد داد.
پاتريک کاکبرن گزارشگر اينديپندنت در غرب آسيا مي گويد: در عراق شبه نظاميان شيعه تحت حمايت ايران و کردها با پشتيباني حملات هوايي آمريکا ممکن است بتوانند با شمار نيروهايشان داعش را شکست دهند.
در سوريه چنين احتمالي ضعيف تر است اما با تهديد داعش با ترکيبي از حملات هوايي آمريکا، کردها، ارتش سوريه و شورشيان غيرداعشي مي توان حداقل آنرا تحت فشار قرار داد.
پيتر ولبي تحليلگر مذهب و ژئوپلتيک که بخشي از بنياد توني بلر است، معتقد است: داعش ممکن است طي سال آينده با شکستهاي نظامي جدي مواجه شود اما شکست آن فقط از درون اسلام ممکن است. از اين منظر، يک تهديد خاص براي اين گروه از جانب ديگر گروههاي جهادي بويژه گروههاي در حال جنگ در سوريه مطرح است.
دنيل کوئلر مدير موسسه مطالعات در زمينه افراط گرايي و افراطي زدايي مي گويد: در کوتاه مدت ترکيب کنوني شامل کمک نيروهاي کرد، تقويت نيروهاي عراقي، مسدود کردن معاملات مالي در هر جاي ممکن و حملات هوايي هدفمند نتيجه خواهد داد.
اما جريان پيوسته غربي ها (و ديگران) به منزله رگ حيات براي داعش است و قطع آن مستلزم تلاش هاي بازدارنده و افراطي زدايي بيشتر در کشورهاي مبدا است.
تلاش براي جلوگيري از خروج اين افراد از کشورها کافي نيست و اگر به يک راهبرد افراطي زدايي مرتبط نباشد، صرفا موجب تشديد اين تهديد خواهد شد. داعش خود را موفق ترين گروه جهادي در تاريخ جلوه داده است و بدين ترتيب ،مانند القاعده، احتمالا هرگز بطور کامل از بين نخواهد رفت.
حسن حسن يکي از نويسندگان کتاب «داعش: در داخل ارتش ترور» و عضو وابسته برنامه غرب آسيا و شمال آفريقا در چاتام هاوس مي گويد: بايد قبلا روشن شده باشد که چه کسي توان شکست داعش را دارد. نيروهاي محلي مدافع نواحي تحت کنترشان از بهترين موقعيت براي جنگ با اين گروه و شکست آن با کمک اساسي ائتلاف بين المللي برخوردارند.
کارآمدي نيروهاي کرد در جنگ با داعش در نواحي تحت کنترل خودشان ثابت شده است. همين مسئله در مورد شبه نظاميان شيعه و شورشيان سوري نيز صدق مي کند. از طرف ديگر، نيروهاي دولتي شکست خوردند چون فاقد مشروعيت و کارآمدي بودند.
فرح پَنديت نماينده ويژه سابق وزارت خارجه آمريکا در جوامع مسلمان و عضو ارشد موسسه امور سياسي دانشگاه هاروارد معتقد است: مسئله بسيار فراتر از داعش است و به افراط گرايي مربوط مي شود. بايد اين سوال را مطرح کرد که چگونه مي توان بر افراط گرايي غلبه کرد؟ اينکار از طريق رويکرد قدرت سخت و قدرت نرم عملي است. در رويکرد قدرت سخت، قدرت نظامي، ائتلافهايي که تشکيل مي شود و تبحر نظامي که بکار گرفته مي شود بايد پيوسته، منسجم و چند بعدي باشد.
اما قدرت نرم، مسئله ايدئولوژي که الهام بخش نوجوانان در آن جهت است، بايد همراه با قدرت سخت به عنوان يک راهبرد کاملا کلي نگرانه براي شکست داعش بکار گرفته شود.
اين امر مستلزم مبارزه تبليغاتي بين المللي عوامل غيردولتي در سطح وسيع، در فضاي مجازي و غيرمجازي، با هدف بازداشتن جوانان مسلمان از گرايش به تبليغات متقابل است.
نظر وزارت خارجه انگليس که از طريق سخنگوي آن بيان شد، اين است که: نهايتا عراقي ها بايد داعش را شکست دهند، به همين علت عمليات ائتلاف بر حمايت از نيروهاي عراقي در مبارزه با داعش و کنترل مجددآنها بر سرزمين عراق متمرکز است.
اين تلاشها به حذف هزاران تن از فرماندهان و جنگجويان داعش در ميادين جنگ، نابودي مواضع آنها و تخريب تاسيسات نفت و گاز تحت کنترل داعش انجاميده است.
انگليس نقش مهمي در حملات هوايي و جمع آوري اطلاعات به عنوان بخشي از يک ائتلاف جهاني وسيع تر بر ضد داعش ايفا مي کند. نيروي هوايي انگليس بيش از دويست و پنجاه حمله هوايي موفق انجام داده است و به لحاظ بيشترين عمليات در ائتلاف در رده دوم قرار داشته است.
دکتر ناتاشا آندرهيل کارشناس تروريسم در غرب آسيا در دانشگاه ترنت در ناتينگهام و نويسنده «مقابله با تروريسم و شورش جهاني» معتقد است: اکنون تنها راه شکست داعش کنار گذاشتن يک رويکرد يکپارچه در مقابله با گروههاي اصولگراي اسلامي است.
داعش القاعده نيست و ما اين واقعيت را در برخورد با آنها فراموش مي کنيم. يک رويکرد نظامي سنتي براي کنترل گسترش آنها ضروري است اما مهمتر از آن بايد مانع از پيشرويهاي ميداني بيشتر آنها در سراسر عراق، سوريه و نقاط دورتر شد. همچنين بايد سعي کرد با تنشهاي فرقه اي اساسي که عراق براي چند دهه گرفتار آن بوده است و با تهاجم تحت رهبري آمريکا به عراق تشديد شد، مقابله کرد.