خبرگزاري آريا -
همکاري نکردن کودک با دندانپزشک، باعث کاهش کيفيت خدمات درماني ارائه شده مي شود
اولين ملاقات يک کودک با دندان پزشک و تجربه اي که به دست مي آورد تاثير قابل توجهي در آينده و سلامت او دارد. يک تجربه خوب با دندان پزشک، زماني که کوک هنوز مشکل هاي حاد دنداني ندارد، مي تواند باعث برقراري رابطه خوب کودک و دندان پزشک شود و زمينه همکاري کودک را در آينده فراهم کند. کودکاني که هنگام درد دندان و بروز مشکل به دندان پزشک ارجاع داده مي شوند معمولا به دليل تجربه ناخوشايندي که به دست مي آورند، دچار ترس از اعمال دندان پزشکي مي شوند و هنگام درمان و حتي معاينه از شدت ترس فرياد مي زنند و دست و پاي خود را تکان مي دهند. اين رفتار کودکان در مطب دندان پزشکي غيرعادي نيست.
چرا کودکان از دندان پزشکي مي ترسند؟
در پاسخ به اين پرسش بايد گفت که عوامل زيادي مثل اطلاعات منتقل شده از والدين و دوستان، تجربه تلخ و دردناک قبلي از درمان هاي دندان پزشکي، کم بودن سن کودک و عدم برخورد منطقي با مشکل هنگام درمان دندان پزشکي، در همکاري نکردن کودک با دندان پزشک در اين ترس فراگير تاثير دارند. زماني که کودک خود را براي ملاقات با دندان پزشک آماده مي کند، نبايد از کلماتي مانند سوزن و صداي مته که کودک را مي ترساند، استفاده شود. جايگزين کردن کلماتي مثل نيشگون گرفتن، آب خواب آور و قلقلک دادن دندان، براي کودکان قابل قبول تر هستند و از ترس آنها کم مي کند.
با کودکي که از دندان پرشکي مي ترسد، چه بايد کرد؟
همکاري نکردن کودک، باعث کاهش کيفيت و استاندارد خدمات درماني ارائه شده مي شود. همچنين تهديد و مهار فيزيکي علاوه بر کاهش دقت و کيفيت کار مي تواند نتايج خوشايند رواني در کودک ايجاد کند. در بسياري از مراکز درمان دندان پزشکي کودک، دندان پزشک مجبور است با کمک دستيارانش و حتي والدين براي مدتي کودک را بي حرکت نگه دارد تا يک درمان محدود در حداقل زمان ممکن انجام شود.
راه جايگزين حل اين معضل، انجام درمان دادن پزشکي براي اين گروه از کودکان، تحت بيهوشي عمومي است. اين کار را که براي اولين بار اوايل دهه 1900 يک دندان پزشک آمريکايي براي کودکان انجام داد هنوز هم براي بسياري از والدين پذيرفتني نيست.
روند بيهوشي کودکان حين خدمات دندانپزشکي
هر چه سن کودک حين بيهوشي کمتر باشد يا اگر کودک به بيماري زمينه اي مبتلا باشد، بيهوشي مشکل تر و طبيعتا عوارضش بيشتر است. براي بيهوشي اطفال، داروهايي مانند هالوتان که به صورت معمول در بيهوشي بزرگسالان استفاده مي شود، توصيه نمي شود. به همين دليل ضروري است والدين در انتخاب مراکز درماني توجه ويژه اي داشته باشند و نسبت به مشاوره بيهوشي قبل از عمل جراحي نيز کوتاهي نکنند.
دندان پزشکان هيچ گاه براي يک عمل کوچک کودک را تحت بيهوشي قرار نمي دهند
فايده بيهوش کردن کودک
با انجام عمل بيهوشي، کودک دچار کاهش سطح هوشياري مي شود و وقايع هنگام عمل را به خاطر نمي آورد. همچنين بي دردي کامل براي او وجود دارد و هيچ حرکتي نخواهد داشت. اين شرايط به درمانگر اجازه مي دهد با آرامش کامل و با دقت نظر نسبت به درمان لازم اقدام کند. درمان هاي دندان پزشکي تحت بيهوشي در مقايسه با اعمال جراحي پزشکي به دليل گستردگي محدود، کم بودن احتمال خونريزي بعد از عمل، امکان کنترل درد بعد از عمل با تجويز مسکن هاي خوراکي و نياز نداشتن به داروهاي وريدي در دوره بعد از درمان، تفاوت هايي دارند، بنابراين مي توان کودک را صبح روز عمل بستري کرد و طي يک جلسه تمام امور درماني مورد نظر را به صورت جراحي سرپايي انجام داد و کودک را پس از يک دوره کنترل بعد از عمل در همان روز ترخيص کرد.
بيهوشي خطر دارد؟
حدود 50 سال پيش خطرهاي ناشي زا بيهوشي بسيار زياد بود اما امروزه با توجه به لزوم ارجاع بيمار به مراکز مجهز داراي امکانات بيهوشي عمومي و ابداع سيستم هاي پايشگر و مانيتورينگ در اتاق عمل، ميزان خطرات و عوارض بيهوشي براي بيمار بسيار کم شده است. وقتي جراح در حال جراحي است، متخصص بيهوشي همزمان علائم بيمار شامل فشار خون و تنفس را بررسي مي کند و شرايط را کاملا تحت کنترل دارد. باور اشتباهي که بين عموم مردم رايج است اين است که بيهوشي باعث کاهش هوش کودکان در بزرگسالي مي شود اما اين موضوع هنوز از نظر علمي ثابت نشده است. البته هنوز هم نگراني هايي در مورد عوارض ناشي از بيهوشي هاي مکرر وجود دارد. برخي والدين در مورد خطر مرگ سوال مي کنند. آمار نشان داده ميزان مرگ و مير ناشي از بيهوشي 1 در 10 هزار مورد است که آن هم ناشي از بيماري هاي زمينه اي و نوع جراحي است.
کدام کودکان بايد الزاما تحت بيهوشي درمان شوند؟
کودکاني که ترس از دندان پزشکي دارند و با پزشک همکاري نمي کنند، بيماران عقب مانده ذهني و جسمي و فلج مغزي و تشنج، بزرگسالاني که از دندان پزشکي ترس دارند، افرادي که دندانشان بي حس نمي شود و بيماراني که مي خواهند تمام خدمات دندان پزشکي آنها در يک جلسه انجام شود، بايد تحت بيهوشي قرار گيرند.
ترميم ضايعات پوسيدگي در دندان هاي شيري، معالجه ريشه دندان هاي شيري، درمان و کنترل آبسه هاي دنداني، نصب فضا نگهداري هاي ثابت و متحرک براي نگهداري فضاي دندان هاي شيري از دست رفته، ساخت پلاک و بازسازي دندان هاي از دست رفته خصوصا دندان هاي قدامي و فلورايدتراپي براي جلوگيري از پوسيدگي دندان، انواع جراحي فک و صورت، خارج کردن دندان هاي نفهته و دندان عقل، جراحي لثه و خارج کردن کيست ها از جمله کارهايي که تحت بيهوشي و سديشن (بيهوشي با مدت زمان کم) انجام مي شود.
• در صورتي که کودک دچار درد و عفونت دندان شده باشد، بايد اقدامات لازم به طور فوري، چه با بيهوشي چه بدون آن، انجام شود، اما اگر هنوز دردي آغاز نشده، شايد به کمک مسواک مرتب و استفاده از نخ دندان و دهانشويه هاي فلورايددار بتوان جلوي پيشرفت پوسيدگي را گرفت.
در صورتي که کودک دچار درد و عفونت دندان شده باشد، بايد اقدامات لازم به طور فوري انجام شود
خطر بيهوشي براي کودکان سرماخورده
دکتر بابک قرائي، متخصص بيهوشي: بعضي از کودکان به چند جراحي دندان نياز دارند. بعضي ديگر توانايي نشستن روي صندلي دندان پزشکي ندارند؛ مثلا ناتواني ذهني دارند يا خيلي مضطرب اند و بيش از حد مي ترسند. چنين کودکاني اجازه کار به دندان پزشک نمي دهند و لازم است از بيهوشي استفاده شود، اما آيا اين بيهوشي براي کودک ضرر ندارد؟
جواب اين است که بيهوشي هم ضرر دارد، هم خطر، اما ضرر و خطر را بايد با منفعتي که کودک از اين بيهوشي مي برد، سنجيد. گاهي ممکن است يک جلسه کار به 10 جلسه کشيده شود. اضطراب و دردي که براي کودک در 10 جلسه قرار است ايجاد شود، مشکل هاي زيادي را براي او ايجاد مي کند و کار را براي جراح، دشوار. ضرري که بيهوشي براي کودک دارد، ضعف يادگيري گذرايي است که به مدت چند ماه ادامه مي يابد. خطر بيهوشي نيز وقتي است که اين کار در مطبي که تجهيزات کافي براي احياي قلبي ريوي ندارد، توسط فرد غيرمتخصص انجام شود. بنابراين کودک بايد در کلينيک هاي مجاز و بيمارستان هايي که مجوز از وزارت بهداشت دارند، آن هم توسط متخصصان بيهوشي اطفال و در اتاق عمل، براي درمان دندان بيهوشي صورت گيرد.
دندان پزشکان هيچ گاه براي يک عمل کوچک کودک را تحت بيهوشي قرار نمي دهند و معمولا روي دندان هاي شيري هم زياد مانور نمي دهند. براي کودکاني که دچار سرماخوردگي هستند، بيهوشي بايد تا 6 هفته به تعويق بيفتد چون بيهوشي براي آنها 10 برابر بيشتر از ساير کودکان عارضه ايجاد مي کند. مشکل هاي قلبي کودک و بيماري هاي ديگر هم حتما بايد مدنظر قرار گيرد.
منبع:هفته نامه سلامت
براي داشتن بچه هاي سالم تر بخوانيد
درمان خانگي دندان درد کودک