خبرگزاري آريا -
بدون شک هيچ پدر و مادري دوست ندارد که فرزندش با وجود دندان‌هاي شيري، دندان‌هايش کرم خورده و سياه باشد و براي پيشگيري از اين مشکل حسابي به بهداشت دهان و دندان کودک خود توجه مي‌کنند اما در مورد برخي کودکان با وجود رعايت تمام نکات بهداشتي، والدين شاهد پوسيدگي دندان‌هاي فرزندشان هستند. پوسيدگي‌هاي دندان‌هاي کودکان معمولا از عمق شيارهاي عميق دندان‌هاي عقبي شروع و باعث مي‌شود در صورت بي‌توجهي منجر به پوسيدگي وسيع شود. اما روش‌هايي وجود دارد که به کمک دندانپزشک مي‌توان از اين پوسيدگي‌ها جلوگيري کرد. به همين منظور دکتر ماريتا شکاريان، دندانپزشک کودکان و فلوشيپ ارتوکودکان از ايالات متحده مواردي را که والدين در زمينه مراقبت از دندان‌هاي فرزندشان مي‌توانند رعايت کنند، توضيح مي‌دهد.
دندانپزشک براي حل اين مشکل چه مي‌کند؟
براي شروع کار، ابتدا دندانپزشک بايد دندان مناسب براي فيشور سيلانت را پيدا کند. اين کار به طور معمول در دندان‌هاي دائمي‌عقبي کودکان که تازه رويش يافته‌اند، شيارهاي عميقي دارند و هيچ پوسيدگي در آنها وجود ندارد، انجام مي‌گيرد. در ابتداي کار دندان مورد نظر تميز و خشک مي‌شود. سپس مايع اسيدي روي سطح شيارهاي دندان گذاشته شده و بعد از آن، اين شيارها با ماده چسب مانندي پر مي‌شوند. اين ماده اغلب نوعي کامپوزيت مايع (ماده ترميمي‌سفيدرنگ) است که در بسياري موارد بعد از قرار دادن روي سطح دندان به وسيله نور سفت مي‌شود.
حالا دندان ما سطح صاف و بدون شياري دارد که تميز کردن آن بسيار ساده بوده و ميزان پوسيدگي در آن کم خواهد شد. کل مراحل فيشور سيلانت بسيار ساده، بي‌درد و سريع انجام مي‌گيرد و در بيشتر موارد سال‌ها دوام دارد. اما اين دندان‌ها بايد همانند ساير دندان‌ها، هرچند وقت يک بار به وسيله دندانپزشک کنترل شوند تا اگر نيازي به درمان‌هاي ديگر باشد، به وسيله وي انجام پذيرد.
فيشورسيلانت چيست؟
نکته قابل توجه اين است که قسمت اعظم پوسيدگي‌ها در شيارهاي سطح جونده دندان‌هاي آسياي شيري و دائمي رخ مي‌دهند که علت آن شيارهاي بسيار عميق و ظريف موجود در سطوح جونده هستند که موهاي برس مسواک قادر به پاک‌سازي عمق اين شيارها نيستند و اين در حالي است که شايد بيمار به دقت بهداشت دهاني را نيز رعايت کرده باشد. شيار درماني يا فيشورسيلانت، يکي از روش‌هاي افزايش مقاومت دندان و پيشگيري از پوسيدگي براي مدت طولاني‌تر حدود 10 تا 15 سال است.
در اين روش مواد هم‌رنگ و رقيقي براي مهر و موم کردن شيارهاي عميق و منافذ دنداني در سطح جونده که بيش از 70 درصد پوسيدگي‌ها از آنجا ناشي مي‌شود، به کار مي‌رود. در شيار درماني، دندان‌ها ابتدا بروساژ و تميز شده و بدون تراش يا با تراش بسيار کم تميز و خشک شده و توسط نور دستگاه مواد سيلانت در يک جلسه سفت و محکم مي‌شود. انجام شيار درماني نبايد مانع از مسواک زدن و نخ کشيدن لاي دندان‌ها شود. بهترين سن براي شيار درماني بين 6 تا 12 سال و در مورد دندان‌هاي آسياي شيري و دائمي تازه رويش يافته استفاده مي‌شود.
جويدن راحت انجام مي‌شود
برخي از والدين از اين مي‌ترسند که مسدود کردن شيار دندان‌ها جويدن را مختل کند. در پاسخ بايد گفت که مسدود کردن شيار دندان‌ها روي همه دندان‌ها انجام نمي‌شود. شيارها که دره‌اي‌شکل هستند و باعث گير غذايي مي‌شوند مي‌توانند موجب پوسيدگي‌هاي دنداني باشند بنابراين دندانپزشکان فقط اين شيارها را مسدود مي‌کنند ولي اگر شيارهاي دندان‌هاي فرزند شما کم‌عمق باشد يا دهانه بازي داشته باشد که به فرار مواد غذايي کمک کند، لازم نيست به وسيله مواد پوشاننده شيار مسدود شود. نکته ديگر اين‌که مواد هم‌رنگ دندان براي پوشاندن شيارهاي دندان‌ها استفاده مي‌شوند بنابراين هيچ اشکالي در زيبايي دندان‌ها به وجود نمي‌آورند.
در چه سني مناسب است؟
اين درمان به طور ويژه براي دندان‌هاي آسياي اول دائمي(دندان 6) تا 2 سال بعد از رويش آن توصيه مي‌شود. علت آن است که اين دندان در 6 سالگي رويش مي‌يابد يعني سني که متاسفانه هنوز بيشتر کودکان و والدين آنها مراقبت‌هاي لازم بهداشتي و تغذيه‌اي براي جلوگيري از پوسيدگي دندان‌هاي کودک را رعايت نمي‌کنند.
دليل ديگر آن است که چون رويش دندان 6 با افتادن هيچ کدام از دندان‌هاي شيري همراه نيست، متاسفانه خيلي از پدر و مادرها حتي متوجه رويش اين دندان مهم در دهان کودک‌شان نمي‌شوند و تصور مي‌کنند اين دندان هم يکي از دندان‌هاي شيري است که در نهايت خواهد افتاد. به همين دليل معمولا دندان 5 خيلي زود و گاهي حتي قبل از رويش کامل آن، خراب مي‌شود.
لازم به يادآوري است که سن مناسب اين درمان براي دندان‌هاي آسياي دوم دائمي، حدود 12الي14 سالگي است. در دندان‌هاي شيري، معمولا اين درمان در حدود 4 تا 6 سالگي روي دندان‌هاي آسياي دوم شيري که هم به مدت طولاني‌تري در دهان مي‌ماند و هم شيارهاي عميق و نامنظم‌تري بر سطح جونده خود دارند، انجام مي‌شود.
شياردرماني نوعي پيشگيري است
براي پيشگيري از ايجاد پوسيدگي‌هاي ناخواسته در عمق شيارهاي غيرقابل دسترس مي‌توان با کمک فيشورسيلانت تراپي مانع از پوسيدگي‌هايي از اين دست شد. با استفاده از اين روش مي‌توان عمق شيارهايي را که مستعد پوسيدگي هستند و انتهاي موهاي برس مسواک هم قادر به تميز کردن آنها نيست را مهر و موم کرد. در اين روش نيازي به تراش دندان نبوده و فقط کافي است با روش‌هاي خاص شيارهاي دندان‌ها از باقيمانده‌هاي مواد غذايي، پلاک ميکروبي و... تميز شده و داروي مورد نظر در عمق شيارها قرار مي‌گيرد تا علاوه بر اين‌که از گير غذايي در نواحي فوق‌الذکر جلوگيري مي‌شود، مانع نفوذ ميکروب‌ها به عمق شيارها نيز شود.
پيشگيري بهتر از درمان
دندان‌هاي شيري و نيز دائمي داراي ساختمان پيچيده‌اي هستند. ميناي دندان يعني همان لايه خارجي که سطح هر دندان را پوشانده است حاوي فسفات کلسيم است که همانند سدي محکم از پوسيده شدن لايه‌هاي داخلي دندان مثل عاج جلوگيري مي‌کند. بزاق دهان نيز نه تنها محيط دهان را مرطوب نگه مي‌دارد، بلکه باعث خودشويي دندان‌ها و نيز پاک شدن ذرات غذايي از سطوح دندان‌ها مي‌شود که کمک قابل توجهي براي جلوگيري از ايجاد پوسيدگي و در نهايت نگهداي بافت دنداني مي‌کند.
يکي از عوامل مهمي که باعث از بين رفتن ميناي دندان مي‌شود، اسيدها هستند. اسيدها به صورت طبيعي در بسياري از غذاها و نيز ميوه‌ها مثل مرکبات وجود دارند. همچنين نبايد از ياد برد که نوشابه‌هاي گازدار حاوي مقدار قابل توجهي اسيد هستند که به راحتي قادرند ميناي دندان را تخريب کنند. لازم به ذکر است که اسيد حاصله از فرايند شيميايي ناشي از تاثير باکتري‌ها روي مواد قندي و نشاسته‌اي مصرف شده، سهم بسزايي در ايجاد پوسيدگي دارد.
به استحکام دندان کمک مي‌کند
نکته قابل توجه در مورد داروي فيشور سيلانت، وجود فلورايد است که به مرور در عمق شيار دندان آزاد شده و باعث استحکام بيشتر ميناي موجود در عمق شيارها مي‌شود. لازم به ذکر است که عمل فيشورسيلانت تراپي در شيارهاي سطح جونده دندان‌هاي مستعد پوسيدگي اعم از شيري يا دائمي،قبل از ايجاد هر نوع پوسيدگي قابل انجام است. معمولا اين سيلانت‌ها براي مدت طولاني روي شيارها را مي‌پوشانند اما بهتر است هر 6 ماه يکبار توسط دندانپزشک کنترل شوند تا در صورت ايجاد مشکل در آنها اصلاح شوند يا دوباره سيلانت انجام شود تا از نفوذ پوسيدگي در دندان جلوگيري صورت گيرد.
منبع:مجله سيب سبز