خبرگزاري آريا - مادريد- ايرنا- حسين موسويان پژوهشگر و استاد دانشگاه پرينستون آمريکا روز شنبه در نشست يک روزه ديپلماسي علم به رياست «رومانو پرودي» رئيس پيشين اتحاديه اروپا و نخست وزير پيشين ايتاليا در شهربلونيا گفت که برجام سندي فراتر از توافق بين ايران و قدرت هاي جهاني است.
به گزارش ايرنا ، در اين نشست که حدود يکصد نفر از شخصيت هاي سياسي و علمي جهان و تعداد کثيري از رسانه ها شرکت کرده بودند رابطه علم و ديپلماسي در جهان امروز مورد بحث قرارگرفت.
«سيد حسين موسويان» پژوهشگر دانشگاه پرينستون آمريکا و عضو سابق گروه مذاکره کننده هسته اي بعنوان آخرين سخنران و «پائولو جنتيلوني» نخست وزير فعلي ايتاليا نيز سخنران اختتاميه اين نشست بودند.
موسويان درسخنراني خود سه نکته را در زمينه ديپلماسي علم مطرح کرد و گفت : اهميت روابط مردمي در ديپلماسي علم است. ايران با حدود هشتاد ميليون جمعيت، حدود پنج ميليون دانشجو، 2500 موسسه آموزش عالي، 400 انجمن علمي غيردولتي، 800 مرکز پژوهشي و تحقيقاتي، 1000 مجله علمي و محققيني با بيش از 30000 مقاله علمي در مجلات معتبر دنيا منتشرمي کنند، داري ظرفيت عظيمي براي همکاريهاي علمي است.
موسويان ادامه داد : همچنين ايران از نظر توليد مهندس، سومين مقام دنيا را دارد. بعد از روسيه، آمريکا با حدود 238 هزار در مقام دوم و ايران با 234 هزار در مقام سوم است با اين تفاوت که جمعيت آمريکا چهار برابر ايران است. لذا چنين پتانسيلي، فرصتي کم نظير براي اروپا و ساير کشورها در زمينه همکاريهاي علمي و پژوهشي با ايران است.
اين پژوهشگر نکته دوم را نقش ديپلماسي علم، در پيشگيري از بروز بحران هاي سياسي در جهان دانست و اضافه کرد، آمريکا و اروپا درهسته اي کردن ايران در زمان رژيم شاه رقابت داشتند و آمريکا نيز برنامه هاي وسيع هسته اي براي ايران داشت از جمله احداث 20 نيروگاه هسته اي. بعد از انقلاب، ايران تصميم گرفت برنامه هسته اي خود را محدود کند اما اروپا و آمريکا همکاري هاي علمي و تکنولوژيک خود دربخش هسته اي را قطع کردند.
به گفته عضو پيشين گروه مذاکره کننده هسته اي ، اگر آلمان پروژه بوشهر را تکميل کرده بود، فرانسه قرارداد مشترک براي تامين سوخت بوشهر را حفظ کرده بود و آمريکا ميله سوخت راکتور تهران را مي داد، بحران هسته اي اساسا بوجود نمي آمد و ظرفيت ديپلماسي جهان براي پانزده سال اسير حل اين بحران نمي شد.
به عقيده موسويان ، يک نمونه در پيش رو موضوع بحران آب است که خاورميانه بزودي گرفتارخواهد شد. همکاري هاي علمي و پژوهشي دراين زمينه مي تواند از بروز يک بحران جديد بزرگ و در پيش در خاورميانه جلوگيري کند.
نکته سوم از نظر موسويان، تاثيرديپلماسي علم در حل تهديدهاي جاري صلح و امنيت جهاني است و در اين زمينه ادامه داد: براي نمونه برجام سندي بسيارفراتر از توافقي بين ايران و قدرتهاي جهاني است. حدود 200 دانشمند هسته اي جهان حدود 18 ماه وقت صرف کردند تا چنين سند علمي را خلق کردند.اين تنها سند تاريخ هسته اي جهان است که مانع انحراف برنامه صلح آميز هسته اي به سمت ساخت سلاح مي شود. لذا تصور کنيد که اگر اصول اين دستاورد بزرگ علمي، توسط کليه کشورهاي خاورميانه پذيرفته شود، عملا خاورميانه عاري از سلاحهاي هسته اي تحقق خواهد يافت.
اين پژوهشگر تصريح کرد :بيش از چهل سال است که ديپلماسي جهاني قادر به نهايي کردن ايده خاورميانه از سلاح هاي کشتار جمعي نبوده است. حال با سرمايه گذاري علمي عظيمي که موجب توليد برجام شده، مي توان با برجام بن بست پنجاه ساله عاري سازي خاورميانه از سلاحهاي کشتارجمعي را شکست.
موسويان افزود :ترامپ درجهت تشکيل مثلث اسراييل-عربستان-آمريکا حرکت را آغاز کرده و قصد دارد بجاي تشويق به همکاري، تقابل عربستان با ايران را تشديد کند. اين مثلث قصد دارد با تحميل تحريم هاي جديد تحت عناوين حقوق بشر و تروريسم، دربهره مندي ايران ازمنافع اقتصادي برجام اخلال کند.
به گفته پژوهشگر دانشگاه پرينستون ، همکاريهاي اين مثلث عليه ايران، عواقب منطقه اي و بين المللي فراتر از موضوع هسته اي خواهد داشت. با توجه به سياست هاي نتانياهو، اميدي به پروسه صلح فلسطين نيست. تشديد تقابل عربستان با ايران نيز اختلافات جهان تسنن و تشيع را تقويت و بحرانهاي جاري منطقه را وخيم تر خواهد کرد.
عضو سابق گروه مذاکره کننده هسته اي با اشاره به اين که بدون يک ساختار جديد همکاري و امنيت در خليج فارس، شانسي براي صلح پايدار بين اعراب حاشيه خليج فارس با ايران نخواهد بود، ادامه داد : ايتاليا و اروپا مي توانند نقش سازنده اي در اين مورد ايفاء کنند. زماني که سه کشور اروپايي مذاکرات هسته اي با ايران را آغازکردند، سفير ايتاليا نزد من گله داشت که چرا ايتاليا در اين گروه نيست. اما نهايتا، با تلاش هاي خانم موگريني ، ايتاليا نقش مهم خود را ايفاء کرد.
وي گفت :امروز رم مي تواند پيشقدم شده و با همکاري بروکسل، همکاريهاي جمعي علمي اروپا با کشورهاي حاشيه خليج فارس را شکل دهد. همکاريهاي مشترک علمي جمعي درحوزه خليج فارس مي تواند آغاز خوبي براي همکاريهاي جامع اين کشورها باشد.
«پائولو جنتيلوني» نخست وزير ايتاليا در سخنراني اختتاميه خود با استقبال از پيشنهادات موسويان گفت: ايتاليا مي تواند نقش مهمي درتقويت همکاريهاي چندجانبه ايفاء کند. همان طورکه آقاي موسويان گفتند همکاري هاي علمي و تحقيقاتي درخاورميانه، ايده خوبي است. گفتگوهاي دانشمندان هسته اي دردوران مذاکرات برجام، تاثير مهم خود را اثبات کرد. در سفري که اخيرا به کويت داشتم، متوجه شدم که امير اين کشور علاقه مند به چنين همکاريهايي است و نقش مثبتي براي بهبود روابط رياض و تهران هم داشته است.
وي افزود :من کاملا با پيشنهاد آقاي موسويان موافقم. پيشنهاد همکاريهاي علمي براي حل تهديدات صلح و امنيت بين الملل قابل توجه است. همکاريهاي علمي هم مي تواند مانع بروز برخي از بحرانها شود و هم مي تواند بعد از بروز بحران در جهت حل آن کمک موثري داشته باشد.
«رومانو پرودي» رئيس پيشين اتحاديه اروپا هم درجمع بندي خود بعنوان رئيس جلسه با اشاره به پيشنهادات موسويان گفت: براي وساطت اروپا نيازمند شانه ها و بازوان قوي هستيم چون اوضاع روابط ايران و کشورهاي همسايه عرب، خيلي وخيم است. اما بايد تلاش کرد و همکاريهاي علمي تسهيل کننده خوبي خواهد بود.
شبک **اروپام *5*491** 1917**انتشار دهنده: سيد محمد باقر نوربخش