تحليل سياسي وال استريت ژورنال از ارتحال آيت الله هاشمي رفسنجاني؛
روحاني بعد از درگذشت آيت الله هاشمي در موقعيت دشواري قرار دارد/ روحاني بايد در چندين جبهه مهم بجنگد
24 دي 1395 - 11:17:06 ق.ظ

خبرگزاري آريا- ارتحال آيت الله هاشمي رفسنجاني همچنان سوژه مهم رسانه هاي خارجي براي تحليل سياسي درباره آينده ايران است.
به گزارش سرويس اخبار ويژه خبرگزاري آريا، آرزو اقبالي تبريزي، در تحليل سياسي خود در "وال استريت ژورنال" (امريکا) به موقعيت آقاي روحاني بعد از درگذشت آيت الله هاشمي رفسنجاني پرداخته است. وي جريان هاي سياسي مقابل اصلاح طلبان را "ميانه روها" و "تندروها" ناميده و با برخي از چهره هاي سياسي درباره موقعيت سياسي آقاي روحاني و انتخابات پيش رو گفت و گو کرده است.
دهها هزار نفر از مردم ايران روز سه شنبه، براي شرکت در مراسم تشييع پيکر رئيس جمهور سابق علي اکبر هاشمي رفسنجاني، خيابان هاي تهران را از جمعيت آکنده کردند. در همين حال، ميانه روها در اين انديشه بودند که مرگ او چگونه بر فرصت پيروزي دوباره يک متحد ديرينه در انتخابات ماه مه تاثير خواهد گذاشت.
تنها نامزد اعلام شده مورد حمايت محافظه کاران نيز از وجهه عمومي چنداني برخوردار نيست و هيچ نظرسنجي رسمي نيز وجود ندارد که ميزان محبوبيت نامزدها را در نظام انتخاباتي مبهم ايران نشان دهد. ولي درگذشت آقاي رفسنجاني باعث شد که رئيس جمهور کنوني حسن روحاني که از توافق هسته اي سال ٢٠١٥ حمايت کرد و از روابط رو به بهبود با غرب بهره مي برد، از قدرتمندترين حامي خود محروم شود.
محمد جواد حق شناس، استاد دانشگاه و عضو شوراي مرکزي حزب اعتماد ملي که از آقاي روحاني حمايت کرده است، مي گويد:"اکنون يک دغدغه خاطر وجود دارد که به يقين بر اصلاح طلبان وميانه روها تاثير خواهد گذاشت."
آقاي حق شناس مي گويد تندروها دغدغه چنداني درخصوص نفوذ سياسي ميانه روها و چگونگي مقابله با آن بعد از درگذشت آقاي رفسنجاني، ندارند. او گفت:"دولت{آقاي روحاني} به يقين اکنون در موقعيت دشواري قرار دارد."
آقاي رفسنجاني به عنوان يک شخصيت محوري در انقلاب اسلامي سال ١٩٧٩، حمايت هاي بي نظيري از ميانه روها انجام داد، زيرا تندروهاي درون تشکيلات روحاني حاکم نمي توانستند اعتبار انقلابي او را به زيرسوال ببرند.
اين عامل باعث شد که آقاي رفسنجاني از آرمان مورد حمايت ميانه روها، مانند اجازه آزادي بيان بيشتر و دنبال کردن روابط نزديکتر با غرب که در توافق هسته اي تجسم يافته است، پشتيباني کند.
درهمين حال، آقاي روحاني روابط سياسي قدرتمند خود را با متحدان عمل گرا در سراسر نظام سياسي حفظ کرده و از حمايت مردمي قابل توجهي برخوردار است.
انبوه جمعيت در خيابان هاي تهران نظاره گرعبور خودرو حامل تابوت آقاي رفسنجاني بودند که عمامه سفيد وي بر روي آن قرار داشت. به نقل از متحدان ميانه رو آقاي رفسنجاني، اين حضور مردمي نمايش قدرتمندي از چگونگي حمايت از آرمان هايي بود که وي در راه آن مبارزه کرده بود.
مهدي خلجي، عضو موسسه سياست خاور نزديک در واشنگتن، مي گويد:" روحاني به يک سياستمدار بي يار و ياور تبديل شده است که بايد در چندين جبهه مهم بجنگد و هيچ هواداري ندارد. اکنون او بايد ثابت کند که آيا در ايجاد پايگاه قدرت اجتماعي کافي براي خود و پيروزي دوباره در انتخابات، رئيس جمهور موفقي بوده است يا خير."
در همين حال، بهروز نعمتي، نماينده ميانه رو مجلس، مي گويد نامزدهاي بالقوه در ميان تندروها هنوز هم از جذابيت مردمي آقاي روحاني برخوردار نيستند.
آقاي نعمتي با اشاره به حضور گسترده مردم در مراسم تشييع پيکر آقاي رفسنجاني به عنوان نشانه اشتراک نظر مردم با ديدگاه هاي او، گفت:"امروز مشخص شد که مردم از اقشار مختلف با يکديگر متحد و يک صدا هستند."
آقاي روحاني که در انقلاب سال ١٩٧٩ چهره محوري محسوب نمي شد، با کمک آقاي رفسنجاني در انتخابات سال ٢٠١٣ به پيروزي رسيد. اين زمامدار تازه منتخب به گشايش هاي اقتصادي بيشتر و مقابله با الويت هاي اجتماعي تندروها ، شامل محدود کردن آزادي هاي همگاني و پايبند ساختن زنان به قوانين سنتي، همت گماشت .
او همچنين درصدد برآمد تا روابط ايران باغرب را اصلاح کند و با کساني که تعامل با بيگانگان را نوعي تهديد عليه نظام اسلامي حاکم بر کشور مي دانند، مخالفت کرد.
واکنش سياسي تندروها مي تواند سياست خارجي عمل گراي مطلوب آقاي رفسنجاني را با شکست مواجه سازد و ترديدهاي تازه اي را درخصوص پايبندي ايران به توافق هسته اي که با شش قدرت جهاني با حمايت آقاي روحاني به دست آمده است، ايجاد کند.
سرنوشت اين توافق بعد از برگزاري انتخابات در امريکا در ابهام فرو رفته است. دونالد ترامپ، رئيس جمهورمنتخب امريکا، در خلال رقابت هاي انتخاباتي خود، تصريح کرد که با اين توافق مخالف است. بر اساس توافق هسته اي، ايران موافقت کرده است که در ازاي رفع تحريم هاي بين المللي، فعاليت هاي خود را که از نظر غرب باهدف ساخت جنگ افزار هسته اي انجام شده است، متوقف سازد.
سهيلا جلودار زاده، عضو ميانه رو مجلس، مي گويد سياستمداران هم فکر او تلاش خواهند کرد تا ميراث بردباري و آزاد انديشي آقاي رفسنجاني را تقويت کنند، اگرچه درگذشت او اين کار را دشوارتر ساخته است.
اوگفت:"هرچند که درگذشت آقاي رفسنجاني تاثير گذار خواهد بود، ولي راه را مسدود نخواهد کرد. طبيعي است که بعد از او اتحاد بيشتري در ميان گروه هاي {ميانه رو} ايجاد و تلاش ها براي تحقق اهداف او متمرکزتر خواهد شد."