خبرگزاري آريا- يکي از راه‌هاي آشنايي با فرهنگ و تاريخ مردم يک منطقه، نشستن در رستوران و غذاخوري و صرف غذاي محلي آنان است و در اينجاست که رابطه‌اي معنادار بين غذا، فرهنگ و گردشگري، پديدار مي‌گردد؛ پديده‌اي که آن را «Gastronomy» يا «گردشگري غذايي» مي‌گويند. طبق مصوبات کشوري، «نيشابور»، به عنوان «منطقه نمونه بين‌المللي گردشگري» تعيين گرديده است، بنابراين گردشگري غذايي اين شهر هم اهميت چنداني پيدا کرده است. در ادامه قصد داريم شما را با غذاهاي محلي و فرهنگ غذايي نيشابور آشنا کنيم.
به گزارش خبرنگار آريا در نيشابور ،تنوع اقليمي دشت نيشابور پديدآور زنجيره پرشمار و متنوع محصولات گياهي و دامي است که گنجينه ارزشمند غذايي اين سرزمين را تشکيل مي‌دهند. در اينجا، با نگاهي گذرا و نام‌شمار، به اين بخش از توانمندي دشت نيشابور مي‌پردازيم.
«ريواس نيشابور»؛ اين گياه، که در کنار فيروزه، يکي از سوغات مشهور نيشابور است از مناطق کوهستاني بينالود به دست مي‌آيد، ريواس نيشابور، معروف‌ترين و مرغوب‌ترين ريواس کشور است؛ ريواس‌هاي نيشابور به دليل ضخامت، بلندي و آبدار بودن معروف هستند. نيشابوري‌ها با ريواس «شربت ريواس»، «خورشت ريواس»، «آبگوشت ريواس»، «اشکنه ريواس»، «سالاد ريواس» و «کوکوي ريواس» همچنين لواشک ريواس درست مي‌کنند.
«کماي نيشابور»؛ کما، گياهي است که از کويرهاي جنوب دشت نيشابور، برداشت مي‌شود. از کما، در تهيه آش کماي، بوراني و کوکوي کماي با ترکيبات گياهان ديگر استفاده مي‌گردد.
«سبزي نيشابور»؛ سبزيجات نيشابور، به علت شرايط مناسب آب و هوايي و اقليمي دشت نيشابور، يکي از مرغوب‌ترين و مطبوع‌ترين سبزيجات کشور و داراي شهرت شاياني است.
«فرآورده‌هاي لبني نيشابور»؛ شامل شير، سرشير، قيماق، فله، پنير محلي، ماست و دوغ تلومي و کره محلي که با توجه به اقليم خاص منطقه، همگي داراي مطبوعيت ويژه خود بوده و مي‌توانند به عنوان بخشي از وعده‌هاي غذايي مورد بهره‌برداري قرار گيرند.
«ميوه‌ها و محصولات باغي و جاليزي»؛ وضعيت اقليمي مناسب دشت نيشابور مطلوبيت ويژه‌اي را در کيفيت، حجم و طعم محصولات پديد آورده است به گونه‌اي که به عنوان مثال «شهر خرو» در دشت نيشابور به عنوان «پايتخت آلو بخاراي ايران» شناخته مي‌شود و همچنين محصولي به نام «مگسي نيشابور» که به لطافت طالبي و شيرين‌‌تر از آن است، داراي جذابيتي منحصر به فرد از ديدگاه طعم و ذائقه است.
گروه‌بندي غذاهاي محلي نيشابور
تنوع غذاهاي محلي شهر نيشابور بسيار زياد است اما ما سعي کرده‌ايم به صورت مختصر برخي از غذاهايي که شهرت بيشتري دارند را ذکر کنيم:
«گروه اشکنه‌ها»؛ بلغورتروش، شيره، قروت ، آوجيج، گورجه، عدس‌بانجو، اشکنه گوجه، اشکنه کشک و ... .
«گروه آش‌ها، سوپ‌ها و حليم»؛ حليم سنتي نيشابور، بغربور، بلغور، بلغورشير، اماج، حولبه‌برينج، محرّا، قروت، جوشوره، زيرک‌جوش، کشته‌جوش، تييش، کماي، بيلماق و ... .
«گروه آبگوشت‌ها و خورش‌ها»؛ رواس، گينگر، يتيمچه (اين يتيمچه با يتيمچه شمالي متفاوت است؛ در اين نوع عدس، لوبيا و نخود علاوه بر بادمجان استفاده مي‌شود و بسته به سليقه، به آن کشک، نعناع داغ يا گوجه فرنگي اضافه مي‌شود)، آبگوشت سنتي و ... .
«گروه خوراک‌هاي گياهي، کوکوها و بوراني‌ها»؛ گزري، سير، اسفناج، علف‌بندو، عجار، پونه، کدو، بانجو، دُلمه و ... .
«گروه خوراک‌هاي شيري»؛ گرماس، فله، شيربرنج، سيکي‌يارما، دلَمَه، ماست پوستي و ... .
«گروه نان‌ها و تافتان‌ها»؛ توگي، قلفي، سرخک، روغن‌جوشي، حولبه، کنجود، عجار، جزقله، جرمه، روغن زرد، قتلمگي، فتير و ... .
«گروه حلوا‌ها»؛ شيره، زنجفيل، گولپر، هوج و ... .
«گروه نوشيدني‌ها و خوشاب‌ها»؛ شربت ريواس، خوشاب ريواس، شربت سکنجبين، کلپوره، دوغ تلومي، شربت ملن‌گو و ...