آینده شهرهای ایران با برنامه‌ریزی، دانش و مشارکت عمومی ساخته می‌شود

خبرگزاری آریا - فرزانه صادق در پیامی به مناسبت روز جهانی شهرسازی، برنامه‌ریزی آگاهانه، عدالت فضایی و مشارکت شهروندان را از الزامات توسعه شهرها دانست و بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و حرفه‌ای کشور برای ساخت شهرهایی ایمن، تاب‌آور و برخوردار از فرصت‌های برابر تأکید کرد.

به گزارش خبرگزاری آریا، فرزانه صادق، وزیر راه و شهرسازی، به مناسبت روز جهانی شهرسازی (8 نوامبر برابر با 17 آبان) در پیامی با اشاره به شعار امسال این روز با عنوان «جوامع مطلوب با برنامه‌ریزی ساخته می‌شوند»، بر اهمیت برنامه‌ریزی آگاهانه، مشارکت عمومی، عدالت فضایی و بهره‌گیری از دانش و تجربه متخصصان در مسیر توسعه شهرها» تأکید کرد.
در متن پیام وزیر راه و شهرسازی آمده است:
شهرها روایتگر زندگی، هویت، خاطره و آرزوهای مردمان خود هستند. کیفیت زندگی امروز و فرصت‌های پیش‌روی نسل‌های آینده، بیش از هر زمان دیگری به کیفیت تصمیماتی وابسته است که برای شکل‌گیری و توسعه شهرها اتخاذ می‌شود. از این رو، شهرسازی جایگاهی بنیادین در مسیر پیشرفت کشورها و تحقق رفاه عمومی دارد.
روز جهانی شهرسازی در سال جاری با شعار «جوامع مطلوب با برنامه‌ریزی ساخته می‌شوند»، فرصتی ارزشمند برای بازاندیشی در مسئولیت مشترک دولت‌ها، نهادهای حرفه‌ای، دانشگاه‌ها و شهروندان در قبال آینده شهرهاست. این شعار بر اهمیت برنامه‌ریزی آگاهانه، مشارکت عمومی، عدالت فضایی و بهره‌گیری از دانش و تجربه متخصصان در ساخت محیط‌هایی تأکید دارد که در آن همه شهروندان، فارغ از جنسیت، سن، توانایی‌های جسمی و ذهنی و به‌ویژه موقعیت اقتصادی و اجتماعی، از فرصت زندگی شایسته و دسترسی عادلانه به امکانات و خدمات برخوردار باشند.
امروز شهرهای ایران با مجموعه‌ای از مسائل و تحولات پیچیده مواجه‌اند. تأمین مسکن مناسب و استطاعت‌پذیر، بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری، ارتقای کیفیت فضاهای عمومی، کاهش نابرابری‌های فضایی، مقابله با پیامدهای تغییرات اقلیمی، افزایش تاب‌آوری در برابر تنش‌های آبی، فرونشست زمین و مخاطرات طبیعی، از جمله موضوعاتی هستند که آینده شهرهای ما را تحت تأثیر قرار می‌دهند. پاسخگویی به این مسائل مستلزم ارتقای کیفیت نظام برنامه‌ریزی شهری، هماهنگی مؤثر میان دستگاه‌های اجرایی و مدیریت‌های محلی و بهره‌گیری از ظرفیت‌های علمی و حرفه‌ای کشور است. در این مسیر، توجه به ویژگی‌های اقلیمی، فرهنگی، اجتماعی و اقتصادی مناطق مختلف ایران و پرهیز از تجویز راهکارهای یکسان برای شهرهای متنوع کشور، ضرورتی انکارناپذیر است.
وزارت راه و شهرسازی در راستای ارتقای نظام شهرسازی کشور، تقویت بنیان‌های قانونی و حرفه‌ای این حوزه را دنبال می‌کند. ابلاغ نخستین ویرایش مبحث بیست‌وچهارم مقررات ملی ساختمان با عنوان «انطباق شهری ساختمان» در سال گذشته، گامی مهم در جهت پیوند مؤثرتر ضوابط شهرسازی با فرآیند طراحی، ساخت و کنترل ساختمان و بهره‌گیری از دانش تخصصی مهندسان شهرساز به شمار می‌رود. همچنین، به‌روزرسانی ضوابط و مقررات شهرسازی، ارتقای کیفیت فرآیند تهیه، تصویب، اجرا و پایش برنامه‌های توسعه شهری، افزایش مشارکت در این فرآیندها و تقویت تعامل با انجمن‌های تخصصی و جامعه دانشگاهی، از جمله اولویت‌های این وزارتخانه است. افزون بر این، باور داریم تقویت ارتباط با رسانه‌های جمعی و افزایش شفافیت در فرآیندهای مرتبط با شورای عالی شهرسازی و معماری ایران، گامی آغازین اما مهم در مسیر تحقق برنامه‌ریزی شهری مشارکتی و همکارانه است.
در سال جاری، شرایط ناشی از جنگ و آسیب‌های واردشده به شهرها و سکونتگاه‌های کشور، اهمیت حفاظت از حیات شهری و آمادگی برای بازسازی و احیای محیط‌های آسیب‌دیده را بیش از پیش آشکار کرده است. تخریب محلات مسکونی، زیرساخت‌های حیاتی و مراکز خدمات عمومی، نه‌تنها زندگی و امنیت شهروندان، بلکه پیوندهای اجتماعی و میراث تاریخی و فرهنگی شهرها را نیز با مخاطره مواجه می‌کند. مقابله فعال با «پدیده شهرکشی» و تأکید بر ضرورت حفاظت از شهرها، جمعیت غیرنظامی و زیرساخت‌های حیاتی در چارچوب اصول و قواعد حقوق بین‌الملل بشردوستانه، مسئولیتی انسانی و مشترک برای جامعه جهانی است.
در این شرایط، وزارت راه و شهرسازی با اتکا به ظرفیت‌های تخصصی کشور، بازسازی و احیای شهرهای آسیب‌دیده را با رویکردی جامع و آینده‌نگر دنبال می‌کند. بازسازی باید با حفظ هویت محلات، صیانت از سرمایه اجتماعی، مشارکت ساکنان و ارتقای ایمنی و تاب‌آوری زیرساخت‌ها همراه باشد تا شهروندان بتوانند با امید و اطمینان، زندگی خود را از سر بگیرند. در این مسیر، تجربه و دانش جامعه شهرسازی کشور نقشی تعیین‌کننده خواهد داشت.
از سوی دیگر، گسترش همکاری‌های بین‌المللی و بهره‌گیری از ظرفیت سازمان‌ها و شبکه‌های تخصصی جهانی، از دیگر اولویت‌های مورد توجه وزارت راه و شهرسازی است. برنامه اسکان بشر ملل متحد (UN-Habitat) به‌عنوان یکی از شرکای مهم بین‌المللی کشور، ظرفیت ارزشمندی برای توسعه همکاری‌ها در زمینه بازآفرینی شهری، مسکن مناسب، تاب‌آوری سکونتگاه‌ها، بازسازی پس از بحران و تبادل دانش و تجربه فراهم می‌آورد. امیدواریم با تقویت این همکاری‌ها و تعریف برنامه‌های مشترک و عملیاتی، زمینه بهره‌گیری مؤثرتر از دانش جهانی و انتقال تجربیات ارزشمند کشورمان به جامعه بین‌المللی فراهم شود.
در این روز، ضمن قدردانی از تلاش‌های ارزشمند استادان، پژوهشگران، مهندسان، کارشناسان، مدیران و فعالان حرفه شهرسازی در سراسر کشور، بر عزم وزارت راه و شهرسازی برای تقویت جایگاه این حرفه، توسعه تعامل با تشکل‌های تخصصی و فراهم آوردن زمینه مشارکت مؤثرتر جامعه حرفه‌ای در سیاست‌گذاری و مدیریت توسعه شهری تأکید می‌کنم.
آینده شهرهای ایران با دانش، خلاقیت، مسئولیت‌پذیری و مشارکت همه ما ساخته خواهد شد. اطمینان دارم با همدلی و همکاری دولت، متخصصان و مردم، می‌توانیم با وجود همه محدودیت‌ها، شهرهایی برخوردار از عدالت، امنیت، سرزندگی، هویت و فرصت‌های برابر برای نسل امروز و فردای ایران بسازیم.
روز جهانی شهرسازی را به تمامی همکاران و تلاشگران این عرصه تبریک می‌گویم و برای آنان در مسیر خدمت به سرزمین و ارتقای کیفیت زندگی هم‌وطنان عزیز، آرزوی توفیق دارم.
فرزانه صادق
وزیر راه و شهرسازی