
ایلام، سودابه خانی - مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس، از مسیر شکلگیری، تکمیل و بهرهبرداری بزرگترین پالایشگاه میعانات گازی کشور، عبور از تحریمها، بومیسازی تجهیزات حساس و نقش این مجموعه در تأمین سوخت کشور روایت کرد؛ مسیری که از یک پروژه نیمهتمام در سالهای نخست، به یکی از مهمترین پشتوانههای امنیت انرژی ایران تبدیل شد.
وحید قانعیفرد مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس اظهار داشت: پالایشگاه ستاره خلیج فارس با هدف تبدیل میعانات گازی به فرآوردههای ارزشمند نفتی، کاهش خامفروشی و تقویت ظرفیت صادراتی کشور، از سال 1385 وارد مرحله مطالعات تخصصی شد و عملیات اجرایی اصلی آن در سال 1387 در زمینی به وسعت 730 هکتار آغاز شد. در ابتدا سه پروژه مرتبط با پالایشگاه، تأمین خوراک و زیرساختهای مورد نیاز بهصورت همزمان تعریف و اجرا شد، اما تشدید تحریمها و خروج شرکتهای خارجی عضو کنسرسیوم، روند اجرای طرح را با چالشهای جدی مواجه کرد. در این شرایط، بخش مهمی از مسئولیت پیشبرد پروژه به توان داخلی واگذار شد و با ورود قرارگاه خاتمالانبیا بهعنوان پیمانکار اصلی در سال 1390، عملیات اجرایی پالایشگاه شتاب بیشتری گرفت.
پنج سال پس از آغاز این مرحله از کار، نخستین فاز پالایشگاه در سال 1395 وارد مدار تولید شد؛ اتفاقی که نقطه عطفی در مسیر توسعه ظرفیت پالایشی کشور به شمار میرفت. ستاره خلیج فارس بهواسطه سهم بالای ساخت داخل، از جمله صنایع شاخص در حوزه بومیسازی تجهیزات و فناوریهای پالایشگاهی محسوب میشود. به گفته قانعیفرد، حدود 85 درصد تجهیزات مورد نیاز این پالایشگاه با توان تولید داخل تأمین شد و متخصصان ایرانی در مراحل طراحی، ساخت، نصب، راهاندازی و بهرهبرداری نقش محوری ایفا کردند؛ موضوعی که در مقایسه با وابستگی قابلتوجه پالایشگاههای دیگر به تجهیزات وارداتی، ظرفیت مهندسی داخلی را به نمایش گذاشت.
ظرفیت اسمی پالایشگاه ستاره خلیج فارس 360 هزار بشکه میعانات گازی در روز است و تکمیل و بهرهبرداری از سه فاز آن، این مجموعه را به یکی از ارکان اصلی تأمین فرآوردههای نفتی کشور تبدیل کرده است. در ابتدای طراحی، بخشی از تولید برای مصرف داخلی و بخشی برای صادرات در نظر گرفته شده بود، اما با افزایش نیاز کشور به فرآوردههای نفتی، سهم تولید به سمت تأمین بازار داخلی تغییر کرد. نخستین محموله صادراتی بنزین ایران نیز در سال 1398 از طریق این پالایشگاه صادر شد؛ تجربهای که نشان داد توسعه ظرفیت پالایش، علاوه بر پاسخگویی به نیاز داخلی، امکان حضور در بازارهای صادراتی را نیز فراهم میکند.
مدیرعامل شرکت نفت ستاره خلیج فارس با اشاره به اهمیت ارزش افزوده فرآوردههای نفتی در مقایسه با نفت خام، تأکید کرد که پالایش و تبدیل مواد اولیه به محصولات با ارزشتر، فرصت مهمی برای تقویت اقتصاد کشور است. اختلاف ارزش فرآوردههای نفتی با نفت خام، که به گفته وی در مقاطعی به حدود 60 تا 70 دلار در هر بشکه میرسد، اهمیت توسعه صنایع پالایشی را دوچندان میکند. در شرایطی که تأمین پایدار سوخت از اولویتهای کشور است، ظرفیت پالایشگاه ستاره خلیج فارس در تولید بنزین، گازوئیل، سوخت جت و دیگر فرآوردهها، نقش مؤثری در کاهش وابستگی به واردات و مدیریت تراز انرژی ایفا کرده است.
قانعیفرد همچنین از برنامههای توسعهای و طرحهای بلندمدت این مجموعه برای افزایش انعطافپذیری در تأمین خوراک خبر داد و گفت یکی از مسیرهای پیشبینیشده، بررسی امکان جایگزینی بخشی از خوراک پالایشگاه، یعنی میعانات گازی، با نفت خام در صورت محدودیتهای احتمالی در تأمین خوراک از پارس جنوبی است. این طرح در دست پیگیری است و میتواند در آینده، تابآوری پالایشگاه را در برابر تغییرات منابع تأمین خوراک افزایش دهد. در کنار این برنامه، توسعه ظرفیت و بهبود فرآیندهای تولید نیز از محورهای مورد توجه مجموعه در مسیر ارتقای عملکرد پالایشگاه است.
بخش مهمی از روایت قانعیفرد به دشواریهای سالهای نخست بهرهبرداری، بهویژه فاصله سالهای 1395 تا 1397 و همزمانی آن با محدودیتهای شدید تحریمی بازمیگردد؛ دورهای که راهاندازی تجهیزات پیچیده و حساس پالایشگاهی بدون دسترسی آسان به پشتیبانی خارجی، آزمونی جدی برای متخصصان داخلی بود.
وی با اشاره به میانگین سنی حدود 32 سال نیروهای مجموعه در آن مقطع، از تلاش جوانان ایرانی برای راهاندازی تجهیزات حساسی همچون کمپرسورها، تدوین دستورالعملهای فنی متناسب با شرایط بومی و انتقال تجربه عملیاتی سخن گفت؛ تجربهای که ستاره خلیج فارس را فراتر از یک پالایشگاه، به نمادی از اتکا به دانش، مهارت و توان مهندسی داخلی در یکی از حساسترین بخشهای زیرساختی کشور تبدیل کرد.
#ایران_قوی
#جام_رسانه_امید *
#StrongIran*
#ایلام-قوی
#ایلام_قوی