باشگاه خبرنگاران
تکنيک هاي مصاحبه؛ سماجت به خرج دهيد، حدس بزنيد
4 آبان 1395 - 04:43:54 ب.ظ
بزرگنمایی:

تصور کنيد رويکرد شما نسبت به مصاحبه شونده بدون نقص باشد، اما با اين وجود نسبت به ميزان اطلاعاتي که در اختيار شما قرار مي‌گيرد، رضايت کافي نداريد، يعني مصاحبه شونده پاسخ درست و مناسب به سؤالات نمي‌دهد چه بايد کرد؟ در اين‌جا تکنيک‌هايي را در اختيار شما قرار مي‌دهيم تا در مواردي که ميزان اطلاعات بدست آمده به اندازه کافي نيست، از آن ها استفاده کنيد. استفاده از اين تکنيک‌ها تنها زماني به خوبي جواب مي‌دهد که در زمان مناسب از آن ها استفاده کنيد. بحث مديريت خبر بسيار پيچيده است و گاهي جايي را نيز بايد براي شکست گذاشت، اما اين به معناي تسليم شدن تمام و کمال نيست - هر چند گاهي تسليم شدن هم در کار است.

سماجت به خرج دهيد
اگر مصاحبه کننده تمايلي به پاسخ به سؤالي ندارد، ممکن است بخواهيد به سراغ سؤال بعدي برويد. اين براي شما چيزي شبيه به همان شکست است، مگر اين‌که به عمد اين کار را انجام داده باشيد تا بعدا باز آن را مطرح کنيد. شما آنجا هستيد که مصاحبه بگيريد، بنابراين دوباره سؤال را مطرح کنيد. ممکن است اين بار کمي با ملايمت بيشتر و به صورت غيرمستقيم بتوانيد سؤال را بپرسيد و به جواب برسيد. به او بگوييد که اين فرصتي مناسب براي روشن شدن قضايا و رفع شايعات است. سعي کنيد ضمن سماجت، از هر نوع تاکتيکي که مي‌توانيد استفاده کنيد و با خوش‌رويي مصاحبه شونده را به حرف بکشانيد.

اجازه دهيد فرد به صحبت هايش ادامه دهد
خونسردي خود را حفظ کنيد و اجازه دهيد مصاحبه شونده به صحبت هايش ادامه دهد. ممکن است با چند سؤال اوليه مشخص شود که فرد تمايلي به پاسخ دادن به اين سؤال ها ندارد، بنابراين موقعيت سؤال‌ها را به گونه‌اي تغيير دهيد که فکر مي‌کنيد مصاحبه شونده تمايل دارد در مورد آن ها صحبت کند. اجازه دهيد صحبت‌هايش را ادامه دهد. اگر مناسب است، کمي خنده هم به بحث اضافه کنيد. زماني که يخ صحبت‌هاي فرد باز شد، به سراغ سؤال هاي اصلي برويد.

حدس بزنيد
اين تکنيک بيشتر در مورد آمار و ارقام به کار مي‌آيد. وقتي فرد تمايلي به ارائه آمار دقيق ندارد، مي توان عددي را حدس زد و منتظر عکس العمل فرد ماند.
«- هزينه هاي ما بيش از نيم ميليون دلار است.»
«- يعني چيزي بيش از 600 تا 700 ميليون؟»
عکس العمل و پاسخ مصاحبه شونده به تجربه او بستگي دارد. اگر جواب داد: «بله»، عدد بعدي را بگوييد:
«يعني بيش از 800 تا 900 ميليون؟»
ممکن است پاسخ اين باشد:
«ما ترجيح مي دهيم در مورد رقم دقيق بودجه صحبت نکنيم.»
در جواب باز هم يک حدس بزنيد:
«يعني ممکن است رقم بودجه شما چيزي بين 1 تا 2 ميليون دلار باشد؟»
در صورتي که باز هم جواب مثبت بود، به حدس زدن و پيشنهاد عدد و رقم ادامه دهيد تا به رقم صحيح برسيد. اما در صورتي که با ممانعت فرد روبرو شديد، ديگر ادامه ندهيد. در اين‌جا دقت به عکس المل‌هاي فرد مصاحبه شونده، به خصوص زبان بدن (body language)، مي‌تواند کمک کند.

نارضايتي خود را ابراز کنيد
يکي از تکنيک‌هاي مؤثر براي تشويق مصاحبه شونده براي صحبت کردن و ارائه اطلاعات بيشتر، اين است که نارضايتي خود را از شرايط نشان دهيد. اين کار را بايد با زيرکي خاصي انجام داد. اگر دفترچه يادداشت و خودکار در دست داريد، مثلا مي توانيد دفترچه را ببنديد يا خودکار را داخل جيب بگذاريد تا فرد متوجه شود از طفره رفتن هاي او در پاسخ به سؤالات راضي نيستيد.
نمونه شديدتر آن اين است که مثلا دستگاه ضبط صوت خود را خاموش کنيد. حتي در ادامه مي‌توانيد به سردبير، يا دبير سرويس و يا حتي به خودتان لعنت بفرستيد، اما به ياد داشته باشيد اين کار را با ملايمت انجام دهيد:
«نه، اين نشد، اين اصلا خوب نيست. مي‌توانيم دوباره شروع کنيم؟»
«اين فايده ندارد، سردبير با ديدن اين مصاحبه حتما مرا خواهد کشت. مي‌شود کمي بيشتر وارد جزئيات شويم؟»
«من جدا اميد داشتم در مصاحبه با شما چيزي بهتر از اين ها دستگيرم شود.»

و يا حتي:
«شک نکيند با اين وضع، من کارم را از دست مي‌دهم. ممکن است اطلاعات قوي‌تري به من بدهيد - خواهش مي‌کنم!»
مصاحبه شونده را تهديد کنيد که طفره رفتن او را درج مي‌‌کنيد
اگر فرد پاسخ سؤال خاصي را نمي دهد، اشاره کنيد که در مصاحبه درج مي کنيد که وي از پاسخ دادن طفره رفته است. البته اين مورد بسيار به ميزان اعتبار رسانه متبوع شما بستگي دارد. اين تکنيک در مورد افراد کم تجربه تر بيشتر جواب مي دهد. به هر حال ارزش امتحان را دارد.

از شايعه استفاده کنيد
گاهي اوقات مي‌توانيد در صورتي که فرد به سؤال شما پاسخ نمي‌دهد، خود در مقام پاسخ به سؤال، از يک شايعه استفاده کنيد. البته فراموش نکنيد که براي اين کار، از قبل بايد شرايط را فراهم کرده باشيد.
«اما من شنيده‌ام که، شرکت شما به شدت تحت حمايت نمايندگان دمکرات مجلس است.»
در اين‌جا اگر اطلاعاتي در اين زمينه داشته ايد و اينگونه صحبت کرده باشيد، فرد دو راه دارد، يا قبول مي‌کند و يا تکذيب. حتي در صورت تکذيب باز هم جا براي ادامه صحبت در اين باره وجود دارد.

نبايدها
- سعي کنيد در مصاحبه خودتان را به رخ فرد مصاحبه شونده نکشيد. هدف اوليه شما به دست آوردن اطلاعات و پاسخ سؤال‌ها است. اين کار، حس اين که در مرکز توجه هستند، را از آن‌ها مي‌گيرد.
- اولين، معمولي‌ترين و دم دست‌ترين سؤالي که به ذهن مي‌رسد را نپرسيد. اين سؤال ممکن است به ذهن هر کس ديگري هم بيايد.
- مصاحبه شونده را با حرف هايتان آزار ندهيد. اين کار بازخورد منفي دارد.
- آنچه را مي‌توانسته ايد با تحقيقات خود در مورد موضوع يا فرد مصاحبه شونده بفهميد، در قالب سؤال نپرسيد.
- از همه مهم‌تر اين سؤال را نپرسيد: «احساستان چيست؟»

© - Arya News Agency