خبرگزاري آريا - تهران - ايرنا- پيروزي مطلق ليست هاي انتخاباتي در برخي شهرها با وجود چهره هاي ناشناس هر چند که اميدواري براي انتخابي دقيق تر در بين شهروندان ايجاد کرده اما در ذات خود نيز کاستي هايي دارد که از نظرپنهان نيست.
به گزارش گروه پژوهش و تحليل خبري ايرنا، آخرين اخبار منتشره از نتايج انتخابات پنجمين دوره انتخابات شوراي اسلامي شهر و روستا در کلان شهرها، حکايت از آن دارد که در برخي از اين مناطق، ليست هاي انتخاباتي توانستند راي اکثريت شهروندان را به نام خود کرده و پيروز مطلق اين انتخابات باشند.
رويه ليستي شدن انتخابات هر چند که نمي تواند پديده اي جديد محسوب شود، اما پيروزي هاي تمامي اعضاي ليست مورد حمايت يک گروه و جناح سياسي شيوه اي بود که از دهمين دوره انتخابات رياست جمهوري از تهران شروع و در ادامه به ساير نقاط کشور سرايت کرد. نگاهي به ليستي شدن انتخابات نشان از آن دارد که در لايه هاي پنهان اين شيوه از گزينشگري مزاياي و معايب فراواني نهفته است.
1- صرفه جويي در وقت و نه گفتن به ثبت نام هاي گسترده در انتخابات يکي از مهمترين مزيت هايي است که ليستي شدن در ذات خود دارد. زماني که در کلان شهرها براي انتخاباتي مانند شوراي شهر، افراد بدون توجه به ميزان توانايي يا پايگاه راي خود احساس تکليف کرده و در انتخابات شرکت مي کنند هزينه هاي فراواني متوجه برگزار کنندگان و شهروندان خواهد شد.
در اين زمينه ليستي شدن انتخابات و راي دادن مردم به خاطر تفکر سياسي نه تنها به عنوان سدي در مقابل ثبت نام هاي بدون پشتوانه عمل خواهد کرد، بلکه زمينه را براي صرفه جويي در وقت و کم هزينه برگزار شدن انتخابات فراهم مي شود.
2- گسترش شهرها و بي خبري شهروندان از تمامي برنامه هاي نامزدها، موجب شد تا شاخص هاي اتتخاب اصلح در شوراي اسلامي شهرها از تخصص گرايي به سمت چهره گرايي سوق پيدا کرد. در اين شيوه شهروندان بدون توجه به سابقه و تخصص افراد تنها چهرهايي را انتخاب کرده که نسبت تخصص آنان در ورزش يا هنر اطلاعاتي داشتند. ليستي شدن انتخابات در اين دوره موجب شد تا انتخاب چهره ها جاي خود را به تخصص گرايي و اولويت برنامه ريزي شهري بدهد.
3- در دنياي کنوني که ناشناخته بودن از مهمترين ويژگي هاي آن است چهره هاي مرجع به ويژه فعالان حوزه سياست مي توانند نقش مهمي در جلب اعتماد عمومي داشته باشند.
در اين زمينه مقام معظم رهبري پيش از انتخابات دهمين دوره مجلس شوراي اسلامي در زمينه اهميت گروه هاي مرجع صادر کننده ليست هاي انتخاباتي فرمودند«خود بنده هم وقتي اين فهرست‌ها را مي‌آورند که بيايم رأي بدهم، بعضي از آدم‌هاي اين فهرست‌ها را نمي‌شناسم امّا اعتماد مي‌کنم به آن کساني که [اينها را] معرّفي کرده‌اند، و نگاه مي‌کنم ببينم آن کساني که اين فهرست را معرّفي کرده‌اند چه کساني هستند».
با ليستي شدن کانديداي انتخاباتي افراد تفکر خاص ديگر لازم نيست براي انتخاب کانديداي خود در هفت روز تبليغات، پاي سخنراني يا برنامه هاي چندين نامزد بنشينند؛ آنان با اگاهي از تفکر ارائه دهندگان ليست ها با خيال رآسوده، کانديداي مورد نظر خود را انتخاب کرده زيرا اعتماد به گروه هاي مرجع سياسي اعتماد دارند.
4- فرار از پاسخگويي درباره عملکرد به يک رويه عادي در برخي از مديران تبديل شده است. در اين زمينه ليستي شدن انتخابات مي تواند فرد گرايي و تصميم هاي خودسرانه را محدود و زمينه را براي پاسخگويي تشکل هاي سياسي فراهم کند.
اگر کساني که فهرست هاي انتخاباتي به شهروندان معرفي کنند و قدم در راه توسعه تحزب در جامعه بر مي دارند تا چهار سال پاي تصميم خود بمانند مي توان اميدوار بود که تشکل ها به اشتباه راهبردي خود در برخي از مواقع اعتراف کنند.
5- ليست هاي انتخاباتي هر چند که مي توانند فرايند گزينشگري و صرفه جويي در زمان را براي مردم و برگزار کنندگان آسان کند اما در ذات خود نيز کاستي هايي دارد که ممکن است در نهايت موجب انتخاب غير اصلح شود.
يک سويه نگري سياسي در مديريت هاي کلان يکي ديگر از مهمترين مشکلاتي است که بعد از انتخابات ليستي شکل مي گيرد. زماني که تمامي اعضاي يک ليست انتخاباتي پيروز شوند، شورا يا نمايندگان آن شهر دچار يکنواختي فکري شده و مديريت تحت نظر آنان خالي از منتقد و مخالف است.
نبود منتقد يا مخالف در هر سطحي از مديريت يا قدرت موجب شکل گيري برخي از ناهنجاري هاي کاري مي شود و شوراها با اين رويه نمي توانند از آسيب دور باشند.
6- پشت پرده و سازکار افراد قرار گرفته در ليست مهمترين آسيبي است که مردم کمتر در جريان آن قرار دارند. با پيش فرض اينکه ليست هاي انتخاباتي توسط افراد و نظريه پردازان دو جناح اصولگرا و اصلاح طلب بسته شود اما آنچه موجب مي شود در آينده ناهمگني ان ليست ها بروز کند بحث سهم خواهي افراد از نتايج انتخابات است.
تجربه انتخابات دهمين دوره مجلس شوراي اسلامي حکايت از آن دارد که در ليست پيروز تهران هيچ سازکاري براي هماهنگي هاي پس از پيروزي در انتخابات پيش بيني نشده بود و تعداد از افراد پيروز اين ليست بعد از پيروزي در انتخابات به سمت جناح مقابل گرايش پيدا کرده و در سازکار هاي داخلي مجلس رويه خود را کاملا تغيير دادند.
اين شيوه از تصميم گيري موجب شد تا مردم پس از انتخابات مجلس به اين فهرست ها به ديده ترديد نگريسته و از بانيان بخواهند سازکارهاي دقيق تري براي ورود افراد به اين فهرست ها تنظيم کنند.
7- ضعف تحزب گرايي يکي ديگر از مشکلاتي است که مي تواند فهرست هاي انتخاباتي را با مشکل مواجه کند. تا زماني که فرهنگ تحزب به معناي واقعي ان در کشور نهادينه نشود دلخوش کردن به پيروزي هاي مقطعي يک ليست اشتباه راهبردي است زيرا پس از پيروزي و افشاگري هايي که توسط برخي از نشان داد که برخي براي ورود به اين فهرست ها هزينه هاي مادي و فکري زيادي متحمل شده اند.
**پژوهشم**2052**1601**خبرنگار: غفار ميرزايي** انتشاردهنده : شهناز حسني
ايرنا پژوهش، کانالي براي انعکاس تازه ترين تحليل ها، گزارش ها و مطالب پژوهشي ايران و جهان، https://t.me/Irnaresearch با ما همراه شويد.