خبرگزاری آریا - در حالی که جنگ، سرمایهگذاران خارجی را یکییکی از اسرائیل دور میکند، یک شکایت 11 میلیون دلاری از یک صندوق چینی در شمال سرزمینهای اشغالی به نمادی از شکاف روبهگسترش میان پکن و تلآویو تبدیل شده است.
در کیبوتص حانیتا، شهرکی کوچک در نزدیکی مرز لبنان، جنگ فقط صدای انفجار و آژیر خطر نیاورده است .
حالا پای دادگاه هم به میان آمده. ساکنان این شهرک شکایتی تنظیم کردهاند و از صندوق سرمایهگذاری چینی Ballet Vision خواستهاند حدود 11 میلیون دلار بپردازد؛ پولی که به گفته آنها باید بابت خرید باقیمانده سهام کارخانه Hanita Lenses پرداخت میشد اما طرف چینی عقب کشیده است. دلیل رسمی: اسرائیل دیگر «منطقهای پرخطر» است .
بر اساس اسناد ثبتشده در دادگاه ناحیهای تلآویو، این صندوق که حدود 80 درصد سهام کارخانه را در اختیار دارد، با وجود ضربالاجل دسامبر 2025، از خرید سهم اقلیت کیبوتص خودداری کرده است .
رسانه اسرائیلی «واینت» گزارش داده در پاسخ رسمی صندوق، به محدودیتهای سیاسی و مقرراتی پکن اشاره شده: از زمان آغاز جنگ در هفتم اکتبر 2023، چین اسرائیل را در رده مناطق پرریسک قرار داده و هرگونه سرمایهگذاری جدید را ممنوع کرده است .
بررسی کامنت های این خبر نشان میدهد که اسرائیلیها از توقف سرمایهگذاری چین در این کشور ترس شدیدی دارند .
این پرونده حقوقی کوچک، تصویری بزرگتر را روشن میکند، عقبنشینی تدریجی چین از اسرائیل در میانه جنگ، فشارهای ژئوپلیتیک و شکافهای سیاسی رو به گسترش .
وقتی پکن ترمز میکشد جنگ
این شکاف در تابستان 2025 آشکارتر شد. 24 ژوئیه، روزنامه اورشلیم پست گزارشی با تیتر «تایوان در کنار اسرائیل ایستاد، حالا نوبت ماست» منتشر کرد. اندکی بعد، 72 عضو کنست با امضای بیانیهای خواستار مشارکت تایوان در نهادهای بینالمللی مانند سازمان جهانی بهداشت و ایکائو شدند و حذف این جزیره از سازوکارهای جهانی را محکوم کردند .
ابتکار این بیانیه به بوآز توپوروفسکی از حزب یش آتید و اوهاد تال از حزب صهیونیست مذهبی نسبت داده شد. نماینده تایوان این اقدام را «تاریخی» و نماد همبستگی دموکراسیها خواند .
اما برای پکن، تایوان فقط یک موضوع دیپلماتیک نیست؛ هستهای از منافع راهبردی و خط قرمزی سیاسی است. واکنش چین تند بود. سخنگوی سفارت چین در تلآویو در همان تاریخ پرسید چه کسانی بر امضاکنندگان بیانیه تأثیر گذاشتهاند و چرا آنها پس از سفر به تایوان، این جزیره را «کشور» نامیدهاند. او این رفتار را در تضاد آشکار با سیاست «چین واحد» توصیف کرد و گفت این «خودفریبی محض» است .
این تنشها روی زمینی شکل میگیرد که از قبل هم ناهموار شده بود. پس از عملیات طوفانالاقصی، چین از محکومکردن مقاومت فلسطین خودداری کرد و دوباره بر راهحل دو دولت تأکید گذاشت؛ موضعی که در تلآویو با نارضایتی روبهرو شد. حمایتهای دیپلماتیک پکن از ایران، از جمله اظهارات نماینده چین در سازمان ملل پس از حمله ایران در آوریل 2024، شکاف را عمیقتر کرد .
حتی در حوزه نرم، تعطیلی شعبه دانشگاه تجارت و اقتصاد بینالملل چین در شهر پتختیکوا پس از چهار سال فعالیت و سقوط محبوبیت چین در افکار عمومی اسرائیل from 66 درصد در سال 2019 به 16 درصد در سال 2024 به روایت مؤسسه INSS نشانههای همین سردی روابط است .
تایوان و عقبنشینی آرام چین از اسرائیل
اقتصاد هم از سیاست جدا نمانده. سالهاست گزارشهایی منتشر میشود که نشان میدهد فشار آمریکا، حضور چین در زیرساختهای حیاتی اسرائیل را محدود کرده است .
اکونومیست در 2021 به نقل از یک مقام اسرائیلی نوشت واشنگتن روشن کرده که مشارکت چینیها در این حوزهها را نمیپذیرد. برای پکن، شریکی که تا این حد تحت تأثیر سیاستهای آمریکا است، دیگر چندان قابل اتکا به نظر نمیرسد .
در این میان، پرونده کیبوتص حانیتا مثل یک برش میکروسکوپی از همین تصویر بزرگ است: سرمایهگذاری که متوقف میشود، قراردادی که اجرا نمیشود و استدلالی که همه چیز را به «ریسک سیاسی» گره میزند .
همزمان، نزدیکی فزاینده اسرائیل به هند و حمایت از طرح کریدور IMEC که رقیبی برای ابتکار کمربند و جاده چین است نشان میدهد دو طرف نهفقط از هم دور میشوند، بلکه در دو مسیر متفاوت حرکت میکنند .
شاید هنوز کسی در پکن یا تلآویو رسماً از «پایان شراکت راهبردی» حرف نزده باشد اما وقتی سرمایهگذار چینی ترمز میکشد، دیپلماتها تند میشوند و سیاستمداران اسرائیلی به سمت تایوان و هند متمایلتر میشوند، پیام روشن است.