خبرگزاری آریا - کرمان، دیار هزار قصه ناگفته، این روزها در سودای فصلی نو است؛ فصلی که قرار است ظرفیتهای پراکنده گردشگری را در مسیر توسعهای واحد به حرکت درآورد.
کرمان، دیار هزار قصه ناگفته، این روزها در سودای فصلی نو است؛ فصلی که قرار است ظرفیتهای پراکنده گردشگری را در مسیر توسعهای واحد به حرکت درآورد.
به گزارش خبرگزاری آریا استانداری کرمان، استان کرمان با گسترهای کمنظیر از میراث تاریخی، فرهنگی و طبیعی، یکی از غنیترین مناطق ایران در حوزه گردشگری به شمار میرود. از تمدن چند هزار ساله جیرفت و محوطههای باستانی کنارصندل و تپه یحیی گرفته تا ارگ بم، میمند، بازار تاریخی کرمان، مجموعه گنجعلیخان، باغهای تاریخی، کویر شهداد، آبشار و ارگ راین، تالابهای طبیعی، صنایع دستی شاخص و فرش جهانی کرمان، مجموعهای از ظرفیتهای ملموس و ناملموس را در خود جای داده که کمتر استانی از چنین تنوعی برخوردار است.
این ظرفیتها در کنار فرهنگ، آداب و رسوم، موسیقی محلی، هنرهای سنتی و سبک زندگی بومی، کرمان را به سرزمینی تبدیل کرده که میتواند سهمی بسیار فراتر از وضعیت کنونی در اقتصاد گردشگری کشور داشته باشد.
در همین چارچوب، از زمان آغاز مسئولیت محمدعلی طالبی در استانداری کرمان، گردشگری به عنوان یکی از محورهای اصلی توسعه استان مورد توجه قرار گرفت. شعار لبخند دنیا به کرمان 1405 نیز از همان ابتدا نشان داد که مدیریت ارشد استان نگاه خود را فراتر از توسعههای سنتی اقتصادی قرار داده و به دنبال معرفی کرمان به عنوان مقصدی ملی و بینالمللی در حوزه گردشگری، میراث فرهنگی و سرمایهگذاری است.
مرور مواضع و برنامههای اعلام شده از سوی استاندار کرمان در حدود دو هفته اخیر نیز نشان میدهد که این رویکرد نه تنها کمرنگ نشده، بلکه با جدیت بیشتری در حال پیگیری است. آنچه در سخنان طالبی بیش از هر موضوع دیگری جلب توجه میکند، نگاه به گردشگری به عنوان یک زنجیره بههمپیوسته است؛ زنجیرهای که از میراث فرهنگی آغاز میشود، به احیای بافتهای تاریخی، رونق سرمایهگذاری، توسعه بومگردیها، احیای فرش کرمان و حتی حفاظت از محیط زیست و تالابها پیوند میخورد.
یکی از مهمترین محورهای مورد تأکید استاندار کرمان در روزهای اخیر، احیای بناهای تاریخی و جلوگیری از بلاتکلیفی آثار ارزشمند استان بوده است. او در مراسم روز جهانی موزه و هفته میراث فرهنگی تصریح کرد که هیچ بنای تاریخی در کرمان نباید بدون تعیین تکلیف رها شود و هر اثر تاریخی باید یا مرمت شود، یا کاربری گردشگری و اقامتی پیدا کند و یا در خدمت فعالیتهای عمومی قرار گیرد. این نگاه در واقع عبور از رویکرد صرف حفاظت فیزیکی به سمت بهرهبرداری اقتصادی و اجتماعی از میراث تاریخی است؛ رویکردی که در بسیاری از شهرهای موفق گردشگری جهان نیز دنبال میشود.
بازدیدهای میدانی استاندار از بازار تاریخی کرمان نیز در همین راستا قابل ارزیابی است. او در جریان بازدید از کاروانسراها و راستههای تاریخی بازار، بر ضرورت بازگرداندن حیات اقتصادی و گردشگری به قلب تاریخی شهر تأکید کرد. نگاه او به بازار کرمان صرفاً یک مجموعه تاریخی نیست، بلکه ظرفیتی بزرگ برای ایجاد اقامتگاههای سنتی، مراکز گردشگری و فضاهای فرهنگی محسوب میشود. اشاره وی به تجربه موفق شهر یزد و قابلیت تبدیل کاروانسراهای کرمان به مراکز اقامتی، نشاندهنده تلاش برای بهرهگیری از الگوهای موفق گردشگری کشور در مسیر توسعه استان است.
در کنار بازار تاریخی، موضوع احیای بافت تاریخی کرمان نیز در هفتههای اخیر به یکی از محورهای جدی مدیریت استان تبدیل شده است. استاندار کرمان بارها تأکید کرده که مهمترین راه حفاظت از بافت تاریخی، بازگرداندن جریان زندگی به آن است. از نگاه او، خانههای تاریخی زمانی حفظ خواهند شد که محل زندگی، فعالیت اقتصادی، رویدادهای فرهنگی و حضور گردشگران باشند. به همین دلیل توسعه اقامتگاههای بومگردی، هتلهای سنتی، کافهها، کافهرستورانها، خانههای خلاق و برگزاری رویدادهای فرهنگی در بافت تاریخی به عنوان راهبرد اصلی احیای این محدوده مطرح شده است.
طالبی همچنین با تأکید بر تشکیل شورای بافت تاریخی، تلاش کرده است میان دستگاههای مختلف از جمله شهرداری، میراث فرهنگی، استانداری و بخش خصوصی هماهنگی ایجاد شود؛ موضوعی که سالها یکی از خلأهای اصلی در مدیریت بافت تاریخی کرمان به شمار میرفت. در کنار این اقدامات، پیگیری ثبت جهانی بافت تاریخی کرمان نیز نشان میدهد که مدیریت استان به دنبال ارتقای جایگاه این محدوده در سطح ملی و بینالمللی است.
یکی دیگر از ابعاد مهم نگاه استاندار کرمان به گردشگری، توجه به گردشگری روستایی و بومگردی است. طالبی در همایش روز ملی بومگردیها، بومگردی را فراتر از یک فعالیت اقتصادی توصیف کرد و آن را حافظ هویت، فرهنگ، معماری و سبک زندگی ایرانی دانست. این نگاه نشان میدهد که توسعه گردشگری در کرمان صرفاً به جذب مسافر محدود نمیشود، بلکه حفظ اصالتهای فرهنگی و اجتماعی نیز بخشی از اهداف این سیاستگذاری است.
پیوند دادن محیط زیست و گردشگری نیز از دیگر وجوه قابل توجه رویکرد استاندار کرمان است. در جلسه مدیریت تالابهای استان، او ضمن تأکید بر احیای تالاب جازموریان، توسعه گردشگری پیرامون تالابها را یکی از ابزارهای مهم فرهنگسازی و حفاظت از این زیستبومها دانست. اشاره به ظرفیت تالاب انار برای توسعه گردشگری و بهرهگیری از برند جازموریان در صنایع دستی و اقتصاد محلی، بیانگر نگاهی است که محیط زیست را نه مانعی برای توسعه، بلکه بخشی از فرصتهای توسعه گردشگری استان میداند.
از سوی دیگر، توجه ویژه به میراث ناملموس استان نیز در برنامههای اخیر استاندار مشهود است. احیای فرش کرمان، حمایت از انجمن فرش دستباف، تلاش برای تعیین تکلیف باغموزه فرش و تبدیل شرکت فرش کرمان به مرکز آموزش، بازاریابی و توسعه صادرات، تنها یک برنامه اقتصادی نیست. فرش کرمان بخشی از هویت فرهنگی استان و یکی از شناختهشدهترین برندهای جهانی کرمان محسوب میشود و احیای آن میتواند به تقویت گردشگری فرهنگی نیز کمک کند.
در مجموع، آنچه از مجموعه مواضع و اقدامات استاندار کرمان در روزهای اخیر برمیآید، شکلگیری یک نگاه چندبعدی به گردشگری است؛ نگاهی که گردشگری را نه یک بخش مستقل، بلکه پیشران توسعه اقتصادی، فرهنگی، اجتماعی و حتی زیستمحیطی استان میداند. از احیای بازار و بافت تاریخی گرفته تا توسعه بومگردیها، ثبت جهانی آثار، رونق فرش دستباف و بهرهگیری از ظرفیت تالابها، همه در چارچوب یک تصویر بزرگتر تعریف میشوند؛ تصویری که هدف آن قرار گرفتن کرمان در جایگاهی متناسب با ظرفیتهای کمنظیرش در صنعت گردشگری ایران است.
اکنون و در آستانه افق لبخند دنیا به کرمان 1405، به نظر میرسد مدیریت استان تلاش دارد زیرساختهای لازم برای تحقق این چشمانداز را فراهم کند. موفقیت این مسیر البته نیازمند تداوم هماهنگی میان دستگاههای اجرایی، مشارکت بخش خصوصی، حمایت سرمایهگذاران و همراهی جامعه محلی خواهد بود؛ اما آنچه از تحولات هفتههای اخیر برمیآید، این است که گردشگری بیش از هر زمان دیگری به یکی از اولویتهای اصلی توسعه کرمان تبدیل شده است.
در مجموع، آنچه طی هفتههای اخیر در مواضع و اقدامات استاندار کرمان مشاهده میشود، فراتر از اجرای چند برنامه مقطعی در حوزه گردشگری است. به نظر میرسد مدیریت استان در تلاش است با پیوند دادن میراث فرهنگی، بافتهای تاریخی، بومگردی، محیط زیست، صنایع دستی و سرمایهگذاری، الگویی جامع برای توسعه کرمان ترسیم کند؛ الگویی که در آن گردشگری نه یک فعالیت حاشیهای، بلکه موتور محرک اقتصاد و هویت استان است.
البته تحقق این چشمانداز نیازمند تداوم حمایتها، هماهنگی دستگاههای اجرایی، مشارکت بخش خصوصی و همراهی جوامع محلی خواهد بود. با این حال، نشانههای موجود حکایت از آن دارد که کرمان بیش از هر زمان دیگری در مسیر تبدیل ظرفیتهای کمنظیر خود به فرصتهای واقعی توسعه قرار گرفته است؛ مسیری که اگر با همین جدیت دنبال شود، میتواند این استان را به جایگاهی برساند که سالها شایسته آن بوده است.