خبرگزاری آریا - همزمان با ادامه کشمکشها بر سر پرونده هستهای ایران، اظهارات جدید مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی بار دیگر پرسشهایی درباره وضعیت نظارت و همکاریها در این حوزه ایجاد کرده است.
رافائل گروسی روز دوشنبه در نشست فصلی شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در وین گفت که بعد از آغاز جنگ اخیر «آژانس، اجرای همه فعالیتهای راستیآزمایی میدانی در ایران را متوقف کرد. با وجود ادامه درگیری نظامی، هفته گذشته امکان ازسرگیری بخشی از فعالیتهای راستیآزمایی میدانی در ایران فراهم شد و آژانس یک بازرسی معمول را در نیروگاه هستهای بوشهر انجام داد.»
او که تاکنون حملات به تاسیسات هستهای ایران از سوی ایالات متحده و رژیم صهیونیستی را محکوم نکرده است، عنوان کرد که آژانس طی یک سال گذشته «به هیچیک از تأسیسات هستهای اعلامشده که تحت تأثیر حملات نظامی ژوئن 2025 قرار گرفتند، دسترسی نداشته است؛ از این رو، آژانس تداوم آگاهی خود را درباره مواد هستهای اعلامشده قبلی در آن تأسیسات از دست داده است.»
مدیرکل آژانس با تکرار ادعاهای سیاسی پادمانی افزود: این فقدان اطلاعات و دسترسی همچنین به این معناست که آژانس نتوانسته تعلیق همه فعالیتهای مرتبط با غنیسازی، بازفرآوری و آب سنگین را، آنگونه که قطعنامههای مرتبط شورای امنیت و شورای حکام الزام میکند، راستیآزمایی کند. در نتیجه، آژانس در حال حاضر، بهاستثنای نیروگاه هستهای بوشهر، نمیتواند تعهداتش را ذیل توافقنامه پادمانهای انپیتی بهطور مؤثر انجام دهد و اجرای مفاد مرتبط قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام از سوی ایران را راستیآزمایی کند.
وی در ادامه فضاسازیهای سیاسی علیه برنامه صلحآمیز هستهای کشورمان افزود: ایران درباره مسائل حلنشده پادمانی که در گزارش ارزیابی جامع من در ژوئن سال گذشته تشریح شده بود، با آژانس وارد تعامل نشده است. از ایران میخواهم بهصورت سازنده با آژانس تعامل کند تا اجرای کامل و مؤثر پادمانها در ایران مطابق با توافقنامه پادمانهای انپیتی تسهیل شود و مفاد مرتبط قطعنامههای شورای امنیت و شورای حکام اجرا شود.
گروسی در بخش دیگری از صحبتهای خود به تحولات ژئوپلیتیک اخیر در منطقه اشاره کرد و گفت: از همه طرفهای این درگیری میخواهم به هفت رکن ضروری که پیشتر به آن اشاره کردهام، پایبند باشند. من پیشتر خطر غیرقابل قبول و بالای ایمنی هستهای در منطقه و نگرانی رهبرانی را که هفته گذشته در سفر به منطقه با آنان دیدار کردم، برای شما توضیح دادهام.
وی افزود: تنها مسیر پایدار به سوی صلح، ثبات و همکاری، مسیری است که بر گفتوگو استوار باشد. مشکل دیرینه و بحرانهای مکرر پیرامون موضوع برنامه هستهای ایران باید از طریق یک توافق دیپلماتیک پایدار و قابل راستیآزمایی حلوفصل شود.
مدیرکل آژانس گفت: من بار دیگر حمایت کامل خود را از مذاکرات در جریان که با هدف یافتن راهحلی قابل قبول برای طرفین انجام میشود، اعلام میکنم و آمادهام از طریق توانمندی راستیآزمایی و نظارت آژانس، از توافق احتمالی حمایت کنم.
جمهوری اسلامی ایران بارها تأکید کرده است که برنامه هستهای کشور کاملاً صلحآمیز و در چارچوب حقوق و تعهدات پادمانی دنبال میشود و هرگونه همکاری با آژانس باید با در نظر گرفتن واقعیتهای امنیتی پس از حملات غیرقانونی آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران ارزیابی شود.
تهران همچنین تأکید دارد که حمله به تأسیسات هستهای تحت پادمان، نقض آشکار حقوق بینالملل و تهدیدی جدی علیه نظام عدم اشاعه است و آژانس، بهجای تکرار ادعاهای سیاسی، باید نسبت به محکومیت این اقدامات و جلوگیری از عادیسازی حمله به مراکز هستهای موضعی روشن و بیطرفانه اتخاذ کند.