خبرگزاری آریا - بر اساس گزارش «چشمانداز فولاد 2026» سازمان همکاریهای اقتصادی و توسعه -OECD- پیشبینی میشود، ظرفیت مازاد تولید فولاد در جهان تا سال 2028 به 745 میلیون تن برسد؛ موضوعی که به زعم این گزارش، بحران مازاد ظرفیت را تشدید و بقای تولیدکنندگان بازار محور را با تهدید مواجه خواهد کرد.
این پیشبینی در شرایطی منتشر شده که ظرفیت فولادسازان جهان در سال 2025 به رکورد 2 میلیارد و 445 میلیون تن رسید- پنجمین سال متوالی افزایش ظرفیت- در حالی که تقاضای فولاد برای چهارمین سال پیاپی کاهش یافت. مازاد ظرفیت نیز در سال 2025 به 640 میلیون تن رسید که بیش از 200 میلیون تن بالاتر از کل تولید فولاد کشورهای عضو OECD است.
افزایش فاصله میان ظرفیت تولید و تقاضا باعث میشود، نرخ بهرهبرداری از ظرفیتها تا سال 2028 به 74 درصد یا کمتر کاهش یابد؛ در حالی که این نرخ در سال 2025 حدود 76 درصد بود.
برنامههای توسعه ظرفیت تا سال 2028 شامل افزایش 138.8 میلیون تن ظرفیت جدید است که نسبت به 2025 حدود 5.7 درصد رشد نشان میدهد. بخش عمده این توسعهها خارج از کشورهای OECD انجام خواهد شد.
چین، بزرگترین مصرفکننده فولاد جهان در سال 2025 با کاهش 6.9 درصدی تقاضا مواجه شد که بیشتر ناشی از رکود شدید در بخش املاک و مستغلات این کشور بود. OECD پیشبینی کرده است که تقاضای فولاد چین در سال 2026 همم 0.6 درصد دیگر کاهش یابد و این روند نزولی تا سال 2030 ادامه داشته باشد.
ضعف تقاضای داخلی چین باعث جهش چشمگیر صادرات فولاد این کشور شده است. فولادسازان چین در سال 2025 رکورد 131.2 میلیون تن صادرات را ثبت کردند که نسبت به سال قبل از آن 13.8 درصد افزایش نشان داد؛ در حالی که صادرات جهانی طبق آمار انجمن جهانی فولاد 6.2 درصد کاهش یافت.
صادرات فولاد چین در سالهای 2019 تا 2025 بیش از دو برابر شده و سهم این کشور از صادرات جهانی از 19 درصد در سال 2019 به 41 درصد در سال 2025 رسیده است. همچنین کشورهای عضو اتحادیه کشورهای جنوب شرق آسیا (ASEAN) نیز طی همین دوره بیش از دو برابر رشد صادرات را تجربه کردند و صادرات آنها در سال 2025 به 20.8 میلیون تن رسیده است.
هند و کشورهای جنوبشرق آسیا چشمانداز بهتری از نظر رشد تقاضا دارند. تقاضای فولاد در هند در سال 2025 حدود 9.8 درصد افزایش یافت و پیشبینی میشود تا سال 2030 به طور متوسط 5.1 درصد در سال رشد کند. با این حال، این مناطق نیز در حال توسعه ظرفیتهای جدید هستند. هند پس از افزودن 41.4 میلیون تن ظرفیت طی 2021 تا 2025، برنامه دارد تا سال 2028 حداکثر 31.8 میلیون تن ظرفیت جدید دیگر ایجاد کند.
افزایش ظرفیت تولید در حالی ادامه دارد که تقاضای جهانی فولاد همچنان ضعیف است. مصرف جهانی فولاد در سال 2025 حدود 2.6 درصد کاهش یافت و پیشبینی میشود در سال 2026 تقریبا بدون تغییر باقی بماند. تا سال 2030 نیز رشد تقاضا به طور متوسط تنها 0.9 درصد در سال خواهد بود و مصرف جهانی به حدود یک میلیارد و 890 میلیون تن خواهد رسید.
گزارش OECD به افزایش نقش مخرب یارانههای دولتی، بویژه در چین اشاره کرده است. بر اساس این گزارش، شرکتهای فولادی چین در سال 2024 به طور متوسط نسبت به اندازه داراییهای خود، 15 برابر بیشتر از رقبای خارجی یارانه دریافت کردهاند.
به گفته OECD، شرکتهای فولادی که یارانه کمتری دریافت میکنند با وجود عملکرد مالی بهتر در حال از دست دادن سهم بازار خود به رقبایی هستند که از حمایتهای دولتی گستردهتری برخوردارند.
در واکنش به افزایش واردات، اقداماتی از جمله تحقیقات ضددامپینگ و وضع عوارض جبرانی در کشورهای مختلف افزایش یافته است. با این حال، OECD هشدار داده که شواهد فزایندهای از دور زدن مقررات تجاری و انحراف مسیر تجارت برای فرار از این محدودیتها مشاهده میشود.
این گزارش نسبت به افزایش محدودیتهای صادراتی بر مواد اولیه مورد استفاده در تولید فولاد، بویژه قراضه هشدار داده است. این محدودیتها موجب افزایش فشار بر قیمت مواد اولیه شده است و میتواند پایداری و سودآوری صنعت فولاد را بیش از پیش تهدید کند.
روابط عمومی شرکت توسعه معادن و فلزات