خبرگزاری آریا - شورای بین‌المللی غلات از کاهش 42 میلیون تنی تولید گندم در میان صادرکنندگان اصلی در سال 2026 خبر داد، در حالی که ارزش صادرات جهانی این محصول 48 میلیارد دلار اعلام شده است.
شورای بین المللی غلات اخیرا پیش بینی کرده است تولید گندم جهان در سال مالی 2026/27 حدود 820 میلیون تن باشد که 24 میلیون تن یا 3 درصد کمتر از سطح استثنایی فصل قبل است. با وجود این کاهش، این محصول همچنان دومین محصول بزرگ ثبت شده خواهد بود و تأکید می کند که بازار با سناریوی کمبود مواجه نیست.
کاهش 10.7 درصدی ارزش گندم صادراتی جهانی گندم در سال 2025
با این وجود یکی از ویژگی های کلیدی چشم انداز 2026/27 شورای بین المللی غلات، اختلاف بین صادرکنندگان و وارد کنندگان است. به نحوی که پیش بینی می شود تولید در میان صادرکنندگان اصلی گندم حدود 42 میلیون تن نسبت به سال گذشته کاهش یابد. این در حالی است که طبق داده های سایت تحقیقی worldtopexports در سال 2025، فروش جهانی گندم صادر شده از همه کشورها در مجموع 48 میلیارد دلار بود. این مبلغ دلاری ناشی از کاهش 15.7 درصدی فروش بین المللی گندم از سال 2021 است که صادرات جهانی گندم 56.9 میلیارد دلار ارزش داشت. همچنین از سال 2024 تا 2025، ارزش گندم صادراتی جهانی در مقایسه با 53.7 میلیارد دلار سال قبل، 10.7 درصد کاهش یافت.
کانادا؛ پیشرو در صادرات گندم در سال 2025
از سوی دیگر در رابطه با بزرگترین کشورهای صادر کننده گندم نیز این گزارش نشان می دهد: پنج صادر کننده بزرگ گندم یعنی «کانادا، استرالیا، ایالات متحده آمریکا، روسیه و فرانسه» بیش از سه پنجم (61.2 درصد) از ارزش کل محموله‌های بین المللی این غذای مغذی غلات را تأمین کردند.
در واقع در خصوص کشورهای برتر در صادرات گندم این گزارش می گوید در مدت نامبرده کشور کانادا با رقم زدن صادراتی به ارزش 8.1 میلیارد دلار که حدود 17 درصد از کل صادرات گندم می شود در جایگاه اول قرار دارد و پس از آن استرالیا با صادراتی به ارزش 6.46 میلیارد دلار و سهمی 13.5 درصدی در رتبه دوم و ایالات متحده با صادراتی 6.36 میلیارد دلاری و سهمی 13.2 درصدی از کل صادرات گندم در رتبه سوم قرار دارد.
پس از آن نیز کشورهای روسیه، فرانسه، آرژانتین، اوکراین، رومانی، قزاقستان، بلغرستان، آلمان، لهستان، لیتوانی، لتونی و مجارستان نیز در رده های چهارم تا پانزدهم صادراتی قرار دارند. به این ترتیب است که از نظر ارزش، 15 کشور ذکر شده 91.5 درصد از گندم صادراتی جهان را در سال 2025 صادر کردند.
نکته قابل توجه اینکه در میان صادرکنندگان برتر ذکر شده در بالا، سریع ترین رشد در بین تأمین‌کنندگان گندم از سال 2024 تا 2025 به شرح زیر بود: آرژانتین (57.2درصد افزایش)، قزاقستان (46.4درصد افزایش)، رومانی (17.4درصد افزایش) و بلغارستان (17.1درصد افزایش). در عوض کشورهایی که کاهش فروش گندم صادراتی خود را تجربه کردند، عبارتند از: روسیه (کاهش -54.1درصد نسبت به سال 2024)، اوکراین (کاهش -43.3درصد)، مجارستان (کاهش -27.7درصد)، آلمان (کاهش -22.3درصد) و لهستان (کاهش -21.3درصد).
کانادا ممکن است از کاهش عرضه ایالات متحده و استرالیا در 2026-2027 سود ببرد
در واقع در حالی کانادا در صادرات گندم پیشرو است که شورای غلات در جدیدترین چشم انداز سال 2026-2027 خود عنوان کرده است: پیش بینی می شود تولید در میان صادرکنندگان اصلی گندم حدود 42 میلیون تن نسبت به سال گذشته (2025-2026)کاهش یابد.
در واقع در این چشم انداز آمده است: انتظار می رود ایالات متحده کمترین میزان برداشت گندم را در بیش از 50 سال گذشته داشته باشد که ظرفیت صادرات را محدود می کند. آسیای پاسیفیک همچنان مقصد اصلی گندم ایالات متحده است، اما کاهش موجودی گندم در ایالات متحده می تواند فرصت هایی را برای سایر تأمین کنندگان ایجاد کند.
استرالیا به دلیل مزیت حمل و نقل خود به جنوب شرقی آسیا، معمولاً در موقعیت خوبی برای بهره مندی از این وضعیت قرار دارد. با این حال، انتظار می رود تولید استرالیا نیز به طور قابل توجهی کاهش یابد و توانایی آن را برای بهره برداری کامل از این فرصت محدود کند.
به نظر می رسد کانادا، به ویژه در بازارهای گندم با پروتئین بالا، موقعیت بهتری دارد. به نحوی که شورای غلات می گوید: کانادا می تواند صادرات خود را به میزان قابل توجهی افزایش دهد و در صورت تضعیف رقابت از سوی ایالات متحده و استرالیا، ممکن است به سطوح صادرات بی سابقه ای برسد.
اگر قیمت جهانی گندم افزایش یابد گندم هند رقابتی تر می شود
همچنین در این چشم انداز انتظار می رود روسیه، اتحادیه اروپا و اوکراین نیز صادرات بیشتری داشته باشند، اما هر کدام با محدودیت هایی روبرو هستند. توانایی روسیه برای جابجایی ذخایر بزرگ به نوسانات ارز، حاشیه سود و لجستیک داخلی بستگی دارد، به ویژه به این دلیل که برخی از ذخایر از بنادر صادراتی دور هستند. صادرکنندگان اتحادیه اروپا باید در صورت کاهش خرید مراکش و بسته ماندن الجزایر به روی گندم فرانسه، بازارهای جایگزین پیدا کنند. رقابت پذیری اوکراین به شدت به هزینه های حمل و نقل و دسترسی به بازارهای دوردست مانند آسیای جنوب شرقی بستگی دارد.
شورای غلات می گوید: در سال 2026-2027 هند یکی دیگر از کشورهایی است که باید به آن توجه کرد. اگر قیمت های جهانی به اندازه کافی افزایش یابد، گندم هند می تواند رقابتی تر شود، ابتدا در بازارهای همسایه مانند نپال و بنگلادش.
آسیای پاسیفیک می تواند به یکی از حوزه های کلیدی رقابت تبدیل شود. اگر تقاضای شمال آفریقا ضعیف شود، صادرکنندگان اروپایی، به ویژه فرانسه، ممکن است به دنبال افزایش حمل و نقل به این منطقه باشند. تأمین‌کنندگان دریای سیاه می توانند همین بازارها را هدف قرار دهند، اما فروش در مسافت های طولانی تر به هزینه های حمل و نقل، نوسانات ارز و رقابت از سوی کانادا و استرالیا بستگی خواهد داشت.
صادرات گندم در سال 2025 از دیدگاه قاره ای
از سوی دیگر از دیدگاه قاره ای، کشورهای واقع در اروپا تقریباً نیمی از صادرات گندم جهانی را در طول سال 2025 با محموله هایی بالغ بر 20.9 میلیارد دلار یا 43.6 درصد از کل فروش جهانی تأمین کردند.
از سوی دیگر صادرکنندگان آمریکای شمالی که دو همسایه پیشرو در حمل و نقل گندم (کانادا و ایالات متحده) را در خود جای داده اند، 30.1 درصد دیگر از گندم فروخته شده در بازارهای بین المللی را تأمین کردند. اقیانوسیه (عمدتاً استرالیا) 13.5 درصد از صادرات گندم را از نظر ارزش بر عهده داشت و از فروشندگان آمریکای لاتین (8.3 درصد) از جمله کارائیب پیشی گرفت. درصدهای کمتری از صادرکنندگان در آسیا (4.3 درصد) و آفریقا (0.2 درصد) به دست آمد.