خبرگزاری آریا - مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران از تشکیل شورای مشورتی متشکل از نخبگان معماری، هنر، مهندسی، جامعه‌شناسی، رسانه و… خبر داد تا رویکردی جامع برای بازسازی مناطق آسیب دیده دانشگاه صنعتی شریف پس از تخریب‌های جنگ سوم اتخاذ شود.
به گزارش خبرگزاری آریا از شرکت بازآفرینی شهری ایران، نشستی به ریاست عبدالرضا گلپایگانی معاون وزیر راه و شهرسازی و مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران و با حضور مهدی حجت از معماران برجسته ایرانی، سورنا ستاری استاد دانشگاه صنعتی شریف، محمد فخارزاده معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه صنعتی شریف، پیروز حناچی استاد دانشگاه تهران، مهدی صالحی شهردار منطقه 2 تهران و جمعی از مدیران دانشگاه صنعتی شریف و شرکت بازآفرینی شهری ایران برگزار شد. هدف از این نشست بررسی رویکردها و برنامه‌های مرتبط با آینده دانشگاه صنعتی شریف پس از تخریب مراکز مهم علمی و فناوری این دانشگاه در جریان جنگ سوم بود.
در این نشست، مدیرعامل شرکت بازآفرینی شهری ایران با اشاره به حجم تخریب‌های ایجاد شده در دانشگاه صنعتی شریف اظهار کرد: دیدن این حجم از خرابی و آوار در دانشگاه صنعتی شریف برای من دردناک بود. جوانان کشور باید بدانند که دشمنی با ما صرفاً بهانه‌هایی مانند فناوری هسته‌ای نیست، بلکه مسئله اصلی دشمنان، پیشرفت علمی و تمدنی کشور است.
گلپایگانی تأکید کرد: حمله به دانشگاه صنعتی شریف در واقع حمله به ساحت مقدس علم و دانشگاه است. دانشگاه صنعتی شریف نماد علم و فناوری کشور است و به همین دلیل، در پی تخریب مراکز علمی و فناوری آن در جنگ سوم، لازم است رویکردی ویژه برای بازسازی این دانشگاه اتخاذ شود.
معاون وزیر راه و شهرسازی با اشاره به اهمیت اجتماعی این پروژه گفت: این موضوع تنها یک بازسازی کالبدی نیست و نحوه مواجهه با این رویداد نیز اهمیت زیادی دارد.
وی ادامه داد: ممکن است نهادهای مختلف برای کمک وارد میدان شوند، اما این کمک‌ها باید در قالب یک جریان هم‌افزایی ملی ساماندهی شود تا جامعه خود را از این رویداد جدا نداند.
گلپایگانی در پایان بر ضرورت بهره‌گیری از ظرفیت نخبگان کشور تأکید کرد و گفت: به همین دلیل برای این مسیر از یک شورای مشورتی متشکل از متخصصان حوزه‌های مختلف از جمله معماری، هنر، مهندسی، جامعه شناسی، رسانه و .... امروز اینجا استفاده کنیم تا رویکردی جامع شکل بگیرد و تصمیمات این شورا را به ریاست دانشگاه صنعتی شریف اعلام می کنیم.
لزوم مستندسازی از تجاوز آمریکا و اسراییل به ساحت علم و پژوهش
در این نشست، محمد فخارزاده معاون فرهنگی و اجتماعی دانشگاه صنعتی شریف با اشاره به برنامه‌های دانشگاه برای مرمت و احیای بخش‌های آسیب‌دیده اظهار کرد: برای مستندسازی و زنده نگه داشتن خاطره تجاوز به ساحت علم و پژوهش، برنامه‌های ویژه‌ای در دانشگاه طراحی شده است.
وی با اشاره به رویکرد دانشگاه در مواجهه با این حادثه افزود: ما تنها دانشگاهی هستیم که برخلاف دانشگاه علم و صنعت و دانشگاه شهید بهشتی، آواربرداری انجام نداده‌ایم؛ زیرا نمی‌خواهیم صورت مسئله پاک شود. تجربه حمله به دانشکده شیمی شریف در سال 1366 نشان داد که اگر این وقایع ثبت و روایت نشود، از آن‌ها تنها یک تصویر در حافظه تاریخی باقی می‌ماند. نسل دانشجویان امروز و نسل‌های آینده باید بدانند که در حملات ددمنشانه آمریکا و اسراییل، مراکز مهم علمی و فناوری کشور هدف قرار گرفته‌اند.
فخارزاده گفت: دانشگاه صنعتی شریف میزبان بسیاری از فعالیت‌های پیشرفته در حوزه هوش مصنوعی و فناوری‌های نوین است و حمله به این مجموعه در واقع حمله به یکی از مهم‌ترین مراکز علمی و فناورانه کشور محسوب می‌شود
معاون فرهنگی دانشگاه صنعتی شریف همچنین از پیشنهاد برای ایجاد یک موزه از بخش‌های آسیب‌دیده دانشگاه خبر داد و گفت: یکی از پیشنهادات ما ایجاد فضایی برای نمایش بخش‌های تخریب‌شده و امکان بازدید عمومی است تا این حادثه به عنوان بخشی از حافظه تاریخی دانشگاه و جامعه علمی کشور ثبت شود.
وی با اشاره به نقش دانشگاه صنعتی شریف در شکل‌گیری زیست‌بوم نوآوری کشور نیز اظهار کرد: بسیاری از فعالیت‌های مهم استارتاپی کشور از منطقه طرشت و دانشگاه شریف آغاز شده است و خروجی‌هایی همچون دیوار، کافه‌بازار، قبضینو، ترب و تلوبیون نمونه‌هایی از این ظرفیت هستند.دانشگاه صنعتی شریف نه سکوی مهاجرت نخبگان، بلکه از ابتدای تأسیس کانونی برای حل مسائل کشور بوده است. همچنین با تدبیر رئیس دانشگاه، «صندوق بازسازی و نوسازی شریف» نیز با هدف استفاده از ظرفیت فارغ‌التحصیلان، شرکت‌های دانش‌بنیان و خیرین راه‌اندازی شده است تا بخشی از فرآیند مرمت و نوسازی دانشگاه از این طریق پشتیبانی شود.
تأکید بر پرهیز از شتاب‌زدگی و نگاه کالبدی‌محور
در ادامه این نشست، مهدی حجت از معماران برجسته کشور با تأکید بر لزوم تدوین یک چارچوب منسجم برای این پروژه اظهار کرد: هماهنگی برای ایجاد یک نظام کلی در این موضوع ضروری است و نباید صرفاً با رویکرد کالبدی به آن نگاه کرد.
وی افزود: در چنین پروژه‌هایی شتاب‌زدگی می‌تواند آسیب‌زا باشد و لازم است ابتدا امکان‌سنجی دقیق، بررسی مخاطبان پروژه و ارزیابی میزان تحقق‌پذیری ایده‌ها انجام شود.
حجت همچنین تأکید کرد: در حال حاضر ما در لایه مفهومی قرار داریم، نه در لایه معماری؛ بنابراین باید با تأمل بیشتر به یک ایده نهایی و قابل تحقق برسیم و بستر منطقه‌ای این پروژه را به‌درستی بشناسیم.
ضرورت توجه به ارتباط دانشگاه با محیط پیرامونی
مهدی صالحی شهردار منطقه 2 تهران نیز در این نشست با اشاره به اهمیت ارتباط دانشگاه با محیط پیرامونی گفت: دیدگاه ساکنان محله و دانشجویان حال حاضر و فارغ التحصیل شریف باید در این پروژه مورد توجه قرار گیرد. اینکه دانشگاه صنعتی شریف اجرای یک پروژه یادمانی در این محدوده را پذیرفته، اقدامی قابل تقدیر است.
صالحی همچنین تأکید کرد: احیای بافت ناحیه نوآوری شهر تهران در این فرآیند نباید فراموش شود و حتی ظرفیت‌هایی مانند توسعه مبتنی بر حمل‌ونقل عمومی (TOD) نیز باید توسط مشاوران مورد توجه قرار گیرد.
زخم‌های جنگ در حافظه شهری ادغام شود
پیروز حناچی استاد دانشگاه تهران نیز با اشاره به تجربه‌های جهانی در حوزه معماری پساجنگ اظهار کرد: نباید در این موضوع تعجیل کرد، اتفاقی تلخ رخ داده که باید روایت و به یاد سپرده شود، اما این به معنای آن نیست که تصور کنیم باید یک مقیاس بزرگ اجرایی داشته باشیم. مقیاس بزرگ پروژه الزاماً موجب ماندگاری آن نخواهد شد.
وی با اشاره به نمونه‌های جهانی بازسازی پس از جنگ گفت: در تجربه‌های بین‌المللی، رویکردهای مختلفی وجود دارد؛ از بازسازی وفادارانه برای احیای هویت تاریخی گرفته تا نوسازی رادیکال یا بازسازی انتقادی که تلاش می‌کند زخم‌های جنگ را به بخشی از روایت شهر تبدیل کند.
حناچی افزود: در بسیاری از نمونه‌های موفق جهان، ویرانه‌ها و آثار آسیب نه پنهان شده‌اند و نه صرفاً بازسازی شده‌اند، بلکه به عنوان بخشی از حافظه جمعی در طراحی آینده شهرها ادغام شده‌اند.
رویکرد پدافند غیرعامل در طراحی‌های آینده مورد توجه قرار گیرد
در بخش دیگری از این نشست، سورنا ستاری استاد دانشگاه صنعتی شریف نیز با تأکید بر جایگاه این دانشگاه در زیست‌بوم فناوری کشور اظهار کرد: احیای پهنه علم و فناوری شریف یکی از مطالبات جدی است و این دانشگاه باید دوباره به مرکز ثقل توسعه هوش مصنوعی کشور تبدیل شود.
وی با اشاره به خسارت‌های وارد شده به زیرساخت‌های فناوری دانشگاه گفت: در جریان جنگ رمضان بیش از 6 همت از تجهیزات حوزه فاوا نابود شد.
ستاری افزود: در طراحی‌های آینده باید رویکرد پدافند غیرعامل مورد توجه قرار گیرد تا امنیت نیروی انسانی و تجهیزات علمی که در این فضاها مستقر می‌شوند، تضمین شود.