خبرگزاری آریا - طرح ملی جایگزینی کولرهای گازی پنجره‌ای فرسوده با اسپلیت‌های پربازده از اهواز آغاز شد. این برنامه که بدون دریافت هزینه از مشترکان مشمول اجرا می‌شود، با هدف کاهش مصرف برق، مدیریت بار شبکه در تابستان و افزایش بهره‌وری انرژی در مناطق گرمسیری کشور کلید خورده است.
اجرای گسترده طرح جایگزینی کولرهای گازی پنجره‌ای فرسوده با کولرهای اسپلیت پربازده در مناطق گرمسیری کشور از شهر اهواز آغاز شده و به عنوان یکی از بزرگ‌ترین برنامه‌های مدیریت مصرف برق در کشور، نقش مهمی در کاهش بار شبکه در ساعات اوج مصرف خواهد داشت.
طرح جایگزینی کولرهای گازی پنجره‌ای فرسوده با کولرهای اسپلیت پربازده در چارچوب بازار بهینه‌سازی انرژی و محیط زیست تعریف شده است؛ سازوکار اجرایی برنامه در اواخر سال 1403 طراحی شد و پس از انجام مطالعات فنی و اقتصادی و اجرای موفق مرحله پایلوت در سال 1404، اکنون وارد فاز اجرایی سراسری شده است.
بر اساس برآوردها، سالانه حدود 600 تا 800 هزار کولر گازی و نزدیک به یک میلیون کولر آبی به شبکه مصرف کشور اضافه می‌شود. در مجموع، میلیون‌ها کولر آبی هم‌اکنون در خانه‌ها فعال‌اند که سهم قابل توجهی از پیک مصرف تابستانی را به خود اختصاص می‌دهند.
اما این طرح به گفته مسوولان وزارت نیرو، با چالش‌هایی در اجرا همراه بوده، به طوریکه با وجود آمادگی‌های فنی، اجرای طرح به دلیل عواملی نظیر عدم تخصیص به‌موقع ارز، طولانی شدن فرآیند تأمین و ترخیص تجهیزات از گمرک و برخی محدودیت‌های ناشی از شرایط منطقه‌ای و ملی با تأخیر مواجه شد، اما با حل بخش عمده این موانع، عملیات اجرایی در مناطق هدف آغاز شده است.
نکته مهم این است که این طرح بدون تحمیل هیچ‌گونه هزینه‌ای به مشترکان مشمول اجرا می‌شود و تمامی هزینه‌های جایگزینی تجهیزات از محل ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده در بازار بهینه‌سازی انرژی و محیط زیست تأمین خواهد شد؛ از این رو اعلام شده مشترکان می‌توانند بدون پرداخت هزینه، از تجهیزات جدید و کم‌مصرف بهره‌مند شوند.
در این باره معاون وزیر نیرو و رئیس سازمان انرژی‌های تجدیدپذیر و بهره‌وری انرژی برق، کاهش مصرف برق در ساعات اوج بار را مهم‌ترین دستاورد این برنامه عنوان کرده و گفته است: بر اساس برآوردهای فنی، جایگزینی هر کولر گازی پنجره‌ای فرسوده با اسپلیت‌های راندمان بالا به طور متوسط حدود 1.6 کیلووات از توان مصرفی شبکه را کاهش می‌دهد که در مقیاس اجرای 105 هزار دستگاه، منجر به کاهش حدود 180 مگاوات از تقاضای برق در زمان اوج مصرف خواهد شد.
به گفته طرزطلب، صرفه‌جویی سالانه حاصل از اجرای کامل این طرح حدود 800 میلیون کیلووات‌ساعت برآورد می‌شود که معادل تولید سالانه یک نیروگاه خورشیدی با ظرفیت تقریبی 500 مگاوات است. این موضوع بیانگر آن است که سرمایه‌گذاری در حوزه بهینه‌سازی مصرف انرژی، نقشی هم‌تراز با احداث ظرفیت‌های جدید تولید برق در تأمین پایدار انرژی کشور ایفا می‌کند.
طبق اعلام وزارت نیرو، بهینه‌سازی مصرف انرژی یکی از ارکان اصلی تأمین برق پایدار است و اجرای طرح‌های ملی از این دست می‌تواند سهم قابل توجهی در کاهش ناترازی برق، ارتقای بهره‌وری، کاهش مصرف سوخت و بهبود شاخص‌های زیست‌محیطی کشور داشته باشد.
پروژه جایگزینی هزاران کولر گازی فرسوده در جنوب کشور سال گذشته هم انجام شده که موجب کاهش قابل توجه بارهای سرمایشی در پیک تابستان شد، همچنین هم‌اکنون پروژه نصب کولرهای پربازده BLDC در تهران نیز آغاز شده و صنایع نیز به صورت جدی وارد سرمایه‌گذاری در این حوزه شده‌اند.
یکی دیگر از پروژه‌های در حال اجرا، جایگزینی موتور کولر آبی با استفاده از الکتروموتورهای پربازده است. با اجرای این طرح پیش‌بینی شد 6.4 مگاوات کاهش توان در بخش مصرف انرژی محقق شود. در کنار این طرح‌ها، سیاست‌های مکملی نیز برای کنترل مصرف برق در حال اجراست.