خبرگزاری آریا - بازار سرمایه در هفته پایانی خرداد یکی از تاریخی‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشت و شاخص کل برای نخستین بار از مرز 5 میلیون واحد عبور کرد. کارشناسان دلایل مختلفی را برای این صعود تاریخی بیان می کنند.
بورس تهران در هفته پایانی خردادماه صحنه یکی از کم‌سابقه‌ترین دوره‌های رونق خود بود؛ دوره‌ای که در آن شاخص کل با شتابی قابل توجه رکوردهای جدیدی را ثبت کرد و فضای بازار از بدبینی ماه‌های گذشته فاصله گرفت. بازاری که در ماه‌های اخیر تحت تأثیر ریسک‌های سیاسی، تحولات منطقه‌ای و ابهام در آینده روابط خارجی قرار داشت، در این هفته با تقویت انتظارات نسبت به احتمال دستیابی به توافق میان ایران و آمریکا وارد فاز تازه‌ای از خوش‌بینی شد.
فعالان بازار معتقدند هرگونه توافق سیاسی می‌تواند چشم‌انداز اقتصاد ایران را دگرگون کند. کاهش محدودیت‌های بانکی و تجاری، تسهیل نقل‌وانتقالات مالی، افزایش ظرفیت صادرات و در نهایت بهبود سودآوری شرکت‌های بزرگ بورسی از جمله پیامدهایی است که بسیاری از سرمایه‌گذاران برای آن حساب باز کرده‌اند.
همین انتظارات موجب شد بخشی از سرمایه‌ها از بازارهای موازی مانند طلا و حتی صندوق‌های درآمد ثابت به سمت بازار سهام حرکت کند. نتیجه این تغییر جهت، افزایش قابل توجه ارزش معاملات، ورود گسترده نقدینگی و جهش شاخص کل بورس بود.
آغاز هفته با موج تقاضا
معاملات هفته با موج سنگین تقاضا آغاز شد. در نخستین روز معاملاتی، شاخص کل بورس با رشدی بیش از 100 هزار واحد از مرز 4.7 میلیون واحد عبور کرد و بازار به طور کامل سبزپوش شد. بسیاری از نمادها با صف‌های خرید مواجه بودند و ورود بیش از 60 هزار میلیارد تومان پول حقیقی، نشانه‌ای از بازگشت اعتماد سرمایه‌گذاران به بورس تلقی شد.
در این میان، صنایع بانکی، خودرویی، فلزی و پتروشیمی بیشترین توجه را به خود جلب کردند؛ صنایعی که در صورت بهبود روابط خارجی و کاهش ریسک‌های سیاسی می‌توانند بیشترین منفعت را از گشایش‌های اقتصادی ببرند.
فتح کانال 4.8 میلیون واحد در روز یکشنبه
روند صعودی بازار در دومین روز هفته نیز ادامه یافت. شاخص کل با رشد بیش از 120 هزار واحدی وارد کانال 4.8 میلیون واحد شد. همزمان شاخص هم‌وزن نیز رشد قابل توجهی را ثبت کرد؛ موضوعی که نشان می‌داد صعود بازار تنها محدود به چند نماد بزرگ نیست و بخش گسترده‌ای از شرکت‌های کوچک و متوسط نیز در این حرکت صعودی مشارکت دارند.
افزایش مستمر ورود نقدینگی و رشد ارزش معاملات خرد در این روزها از تداوم خوش‌بینی معامله‌گران نسبت به آینده بازار حکایت داشت.
اوج هیجان در دوشنبه
دوشنبه را می‌توان نقطه اوج هیجان بازار در این هفته دانست. در این روز شاخص کل با جهشی بیش از 160 هزار واحدی به آستانه کانال پنج میلیون واحد رسید و رکورد ورود پول حقیقی نیز شکسته شد. حدود 9 هزار میلیارد تومان سرمایه حقیقی تنها در یک روز وارد بازار شد و ارزش معاملات به سطوح کم‌سابقه‌ای رسید.
بانک‌ها، خودروسازان و شرکت‌های سرمایه‌گذاری در کانون توجه سرمایه‌گذاران قرار داشتند. در همین زمان، خروج بخشی از سرمایه‌ها از صندوق‌های طلا نیز مشاهده شد؛ اتفاقی که نشان می‌داد فعالان اقتصادی احتمال کاهش ریسک‌های سیاسی را در تصمیمات سرمایه‌گذاری خود لحاظ کرده‌اند.
عبور تاریخی از مرز 5 میلیون
سه‌شنبه اما روز ثبت یک رکورد تاریخی بود. شاخص کل بورس با رشدی بیش از 120 هزار واحد برای نخستین‌بار از مرز 5 میلیون واحد عبور کرد و در محدوده پنج میلیون و 100 هزار واحد قرار گرفت. این سطح، یکی از مهم‌ترین نقاط عطف در تاریخ بازار سرمایه ایران محسوب می‌شود.
با این حال در همین روز نشانه‌هایی از احتیاط نیز در رفتار معامله‌گران دیده شد. پس از چند روز رشد پی‌درپی، برخی سرمایه‌گذاران اقدام به شناسایی سود کردند و سرعت ورود نقدینگی نسبت به روزهای قبل کمی کاهش یافت. با وجود این، تقاضا همچنان بر عرضه برتری داشت و بازار توانست رکورد جدیدی را تثبیت کند.
چهارشنبه؛ پایان صف‌های خرید و آغاز تعادل
آخرین روز معاملاتی هفته، فضایی متفاوت را رقم زد. چهارشنبه پس از چند روز رالی سنگین و صف‌های گسترده خرید، بازار وارد مرحله‌ای متعادل‌تر شد.
شاخص کل با رشد حدود 50 هزار واحدی در سطح تاریخی 5 میلیون و 151 هزار واحد تثبیت شد، اما سرعت رشد آن نسبت به روزهای قبل کاهش یافت.
در این روز شاخص هم‌وزن تنها رشد محدودی را تجربه کرد و این موضوع نشان داد حرکت صعودی نمادهای کوچک تا حدی متوقف شده است. همچنین بازار دیگر یکدست سبز نبود و تنها حدود نیمی از نمادها در محدوده مثبت معامله شدند.
تحلیلگران این تغییر رفتار را نشانه‌ای از افزایش احتیاط معامله‌گران و اصلاح طبیعی بازار پس از یک صعود پرشتاب می‌دانند. با این حال آمار معاملات همچنان از حضور نقدینگی در بازار خبر می‌دهد. ارزش معاملات خرد به بیش از 36 هزار میلیارد تومان رسید و حجم معاملات نیز حدود 89 میلیارد برگه سهم ثبت شد. ورود هرچند محدودتر اما همچنان مثبت پول حقیقی نیز نشان داد که سرمایه‌ها هنوز از بازار خارج نشده‌اند.
بازار همچنان فرصت رکوردشکنی دارد
در همین ارتباط، پیمان مولوی اقتصاددان و تحلیلگر بازار سرمایه معتقد است یکی از مهم‌ترین عوامل رشد کم‌سابقه بورس در این هفته کاهش ریسک جنگ و تنش‌های سیاسی بوده است.
به گفته وی، سرمایه‌گذاران حرفه‌ای با در نظر گرفتن شاخص‌های کلان اقتصادی مانند رشد بالای نقدینگی، افزایش پایه پولی و تورم بالا، تصمیم به ورود به بازار گرفته‌اند.
مولوی توضیح داد که رشد نقدینگی بالای 44 درصد و رشد پایه پولی بیش از 55 درصد در کنار تورم نقطه‌به‌نقطه بالای 80 درصد نشان می‌دهد که دارایی‌ها در اقتصاد ایران در معرض افزایش قیمت قرار دارند و همین مساله باعث شده سرمایه‌گذاران حرفه‌ای بخشی از دارایی‌های خود را به بازار سهام اختصاص دهند.
این اقتصاددان تاکید کرد: با وجود تمامی رکوردشکنی های این هفته بازار بورس، همچنان بازار از رکوردهای ثبت شده تا سال 99 فاصله چشم گیری دارد و این نشان می دهد که می توان شاهد رشد بیش از وضعیت فعلی بازار بود.
وی اعلام کرد: سرمایه گذاران تمام دارایی خود را در بازار بورس سرمایه‌گذاری نمی‌کنند و بازار سرمایه بازاری تخصصی و همراه با ریسک است و ورود به آن باید با دانش و مدیریت سرمایه انجام شود.
به اعتقاد مولوی، بسیاری از سرمایه‌گذاران همچنان بخشی از دارایی‌های خود را در بازارهایی مانند طلا، ارز یا املاک نگه داشته‌اند و به صورت تدریجی و با مدیریت ریسک وارد بورس می‌شوند.
این تحلیلگر معتقد است در صورتی که توافق‌های سیاسی به بهبود رشد اقتصادی و ورود سرمایه به اقتصاد ایران منجر شود، بازار سهام می‌تواند روند صعودی خود را ادامه دهد. در مقابل، بروز شوک‌های سیاسی یا اقتصادی می‌تواند مسیر بازار را تغییر دهد و نوسانات جدیدی ایجاد کند.
بورس تهران اکنون پس از ثبت یکی از تاریخی‌ترین هفته‌های خود، در نقطه‌ای حساس قرار گرفته است. از یک سو ورود نقدینگی و بهبود انتظارات می‌تواند موتور رشد بازار را روشن نگه دارد و از سوی دیگر، وابستگی شدید فضای بازار به تحولات سیاسی و اقتصادی نشان می‌دهد که مسیر پیش‌روی بورس همچنان به اخبار و تصمیمات کلان گره خورده است.
با این حال آنچه در هفته پایانی خرداد رخ داد، یک پیام روشن برای فعالان اقتصادی داشت: با تغییر انتظارات و کاهش ریسک‌های سیاسی، بازار سرمایه می‌تواند بار دیگر به یکی از مهم‌ترین مقاصد جذب سرمایه در اقتصاد ایران تبدیل شود.