خبرگزاری آریا - مدیرکل آژانس بینالمللی انرژی اتمی ادعا کرد: گفتوگوهای اولیه با ایران درباره شیوه اجرای بخش هستهای توافق با آمریکا آغاز شده و جزئیات مربوط به نحوه نظارت، دفعات بازرسی و مکانهای مورد دسترسی هنوز در دست بررسی است.
به گزارش خبرگزاری آریا ، رافائل گروسی روز جمعه در نشست خبری باشگاه ملی مطبوعات ژاپن در توکیو گفت: آژانس تبادل نظر اولیهای در سطح فنی با طرف ایرانی داشته و انتظار میرود این روند در چارچوب سازکارهای پیشبینیشده برای دوره 60 روزه مذاکرات ادامه یابد.
وی افزود: مذاکرهکنندگان ایران و آمریکا یک کمیته اجرایی یا نظارتی متشکل از کارگروههای فنی، از جمله کارگروه هستهای، پیشبینی کردهاند و در حال تعریف روندی برای هدایت گفتوگوها در این دوره هستند.
گروسی با بیان اینکه آژانس طرف مذاکرات سیاسی ایران و آمریکا نیست، مدعی شد که بخش هستهای تفاهمنامه زیر نظر این نهاد قرار خواهد گرفت و گفت: «ما گفتوگوها با ایران را برای تعیین شیوههای اجرا آغاز کردهایم و منظور از شیوهها، دفعات بازرسی، مکانهای مورد بازدید و سایر جزئیات است.»
مدیرکل آژانس در عین حال اذعان کرد که فرایند راستیآزمایی هنوز آغاز نشده و جزئیات مربوط به نحوه اجرای آن نیز نهایی نشده است.
این اظهارات در حالی مطرح میشود که کاظم غریبآبادی معاون حقوقی و بینالملل وزیر امور خارجه ایران تأکید کرده است که در جریان مذاکرات سوئیس هیچ نشستی با گروسی، با وجود درخواست وی، برگزار نشد و هیچ برنامهای نیز برای دسترسی به تأسیسات مورد حمله یا مواد هستهای وجود ندارد.
غریبآبادی تصریح کرد: این مسائل صرفاً در چارچوب توافق نهایی و در نتیجه اقدام عملی طرف مقابل برای خاتمه تمامی تحریمها و سایر موضوعات بررسی و تعیین تکلیف خواهد شد و هشدار داد که طرفهای مقابل نمیتوانند با هیاهوی رسانهای سیاست «راه بینداز و جا بینداز» را پیش ببرند.
اسماعیل بقایی سخنگوی وزارت امور خارجه کشورمان نیز تصریح کرده است که تمرکز توافق ایران و آمریکا بر پایان جنگ در تمامی جبههها است و در این مرحله مذاکرات هستهای جریان ندارد.
گروسی در ادامه سخنان خود مدعی شد که آژانس پیش از حملات آمریکا و (رژیم) اسرائیل، موجودی بیش از 400 کیلوگرم اورانیوم با غنای بالا را در ایران ثبت کرده بود و علاوه بر آن، مقادیری اورانیوم با غنای 25 درصد نیز در کشور وجود دارد.
گروسی همچنین گفت که در حال حاضر هیچ نشانهای از قصد ایران برای ساخت سلاح هستهای مشاهده نمیکند و دولت ایران نیز بهصراحت اعلام کرده است که چنین هدفی ندارد.
وی در اظهاراتی جهتدار با بیان اینکه آژانس درباره نیت کشورها قضاوت نمیکند و قصد سوء به هیچ طرفی نسبت نمیدهد، گفت که ادعاها را بدون راستیآزمایی نمیپذیرد.
مدیرکل آژانس همچنین توافق جدید ایران و آمریکا را متفاوت از برجام دانست و مدعی شد که برجام بر برنامه هستهای کوچکتری اعمال میشد و ادامه برخی فعالیتها از جمله غنیسازی را به رسمیت میشناخت، اما ترتیبات جدید به شرایط پس از جنگ مربوط است.
گروسی درباره مهلت 60 روزه در چارچوب بیانیه میانجیگران مذاکرات ایران و آمریکا نیز گفت، این بازه برای رسیدن به توافق تعیین شده است، اما اجرای توافق و فرایند راستیآزمایی احتمالی بیش از 60 روز ادامه خواهد یافت.
وی افزود که با رسیدن به پایان این مهلت، تکمیل نشدن همه اقدامات لزوماً به معنای شکست روند نیست و ادامه کار به میزان همکاری و مشارکت دو طرف بستگی خواهد داشت.
مدیرکل آژانس در پاسخ به پرسشی درباره حملات آمریکا و رژیم صهیونیستی به تأسیسات هستهای ایران، بار دیگر از محکوم کردن صریح عاملان این تجاوز و ارائه ارزیابی حقوقی درباره نقض قوانین بینالمللی خودداری کرد و تنها گفت که تأسیسات هستهای نباید هدف حمله قرار گیرند.
، جمهوری اسلامی ایران تأکید دارد که حمله به تأسیسات هستهای صلحآمیز و تحت پادمان، نقض آشکار منشور ملل متحد، حقوق بینالملل و اساسنامه آژانس است و نمیتوان پس از ایجاد ناامنی و تخریب در این مراکز، پیامدهای همان تجاوز را به دستاویزی برای فشار و مطالبه دسترسیهای تازه تبدیل کرد.
برنامه صلحآمیز هستهای ایران طی سالهای گذشته همواره هدف فشارهای سیاسی و اتهامات بیاساس کشورهای غربی قرار داشته است. غرب پیش از دستیابی به برجام، با امنیتیسازی این پرونده کوشید تحریمهای گسترده و تهدید نظامی علیه ایران را توجیه کند، اما شورای حکام آژانس بینالمللی انرژی اتمی در سال 1394 با بستن پرونده موسوم به «ابعاد احتمالی نظامی» این دستاویز سیاسی را از میان برداشت.
جمهوری اسلامی ایران پس از امضای برجام به تمامی تعهدات خود پایبند ماند، اما آمریکا در سال 1397 بهصورت یکجانبه و غیرقانونی از توافق خارج شد و کشورهای اروپایی نیز از اجرای تعهدات خود بازماندند. ایران در واکنش به این بدعهدیها و در چارچوب حقوق تصریحشده در برجام، گامهایی را برای کاهش تعهدات خود برداشت. مذاکرات سال 1400 برای احیای توافق نیز بهدلیل تعلل، زیادهخواهی و خودداری طرفهای غربی از ارائه تضمینهای معتبر به نتیجه نرسید و با پایان دوره زمانی دهساله پیشبینیشده در قطعنامه 2231، چارچوب زمانی برجام نیز خاتمه یافت.
با وجود این، ایران بهعنوان عضو معاهده منع گسترش سلاحهای هستهای و طرف موافقتنامه جامع پادمان، تماسها و همکاریهای فنی خود با آژانس را ادامه داده و همواره تأکید کرده است که برای دستیابی به توافقی پایدار، متوازن و قابلاعتماد آمادگی دارد. تهران تصریح کرده است که چنین توافقی باید لغو عملی و تضمینشده تحریمها را تأمین و از تکرار بدعهدی و سوءاستفاده طرفهای مقابل در آینده جلوگیری کند.