خبرگزاری آریا - اتحادیه اروپا در اقدامی در تضاد با سیاست دادههای باز، با درخواست واشنگتن مبنی بر تأخیر 24 ساعته در انتشار تصاویر ماهوارهای برنامه «کوپرنیکوس» بر فراز بخشهایی از منطقه خلیج فارس، از جمله خلیج عمان و مسیرهای دریایی منتهی به تنگه هرمز، موافقت کرد.
بر اساس تصمیمی که شورای اتحادیه اروپا صادر کرده است، این اقدام شامل دادهها و تصاویر ضبطشده توسط ماهوارههای «سنتینل-1» و «سنتینل-2» میشود که در پی یادداشت دیپلماتیک آمریکا که در ماه مه و در چارچوب سازوکار «پاسخ به تهدیدهای فضایی» وابسته به اتحادیه اروپا ارائه شده بود، صورت گرفته است.
طبق گزارش الجزیره، در این تصمیم، یک منطقه جغرافیایی مشخص در خلیج عمان از طریق مجموعهای از مختصات تعیین شده است که خطوط اصلی کشتیرانی به سمت تنگه هرمز و بالعکس را در بر میگیرد.
شورای اتحادیه اروپا تأکید کرده است که این تأخیر برای جلوگیری از بهرهبرداری کشورها یا نهادهای غیردولتی از محصولات برنامه «کوپرنیکوس» به شیوهای که بهزعم این شورا، منافع اتحادیه اروپا و کشورهای عضو یا منافع متحدان آنها در منطقه را تهدید کند، ضروری است.
این شورا همچنین اشاره کرده است که کمیته سیاست و امنیت اروپا در ماه ژوئن اعمال این محدودیتها را تأیید کرده بود.
سیاست برنامه «کوپرنیکوس» معمولاً دسترسی رایگان و فوری به تصاویر ماهوارهای را برای کاربران در سراسر جهان فراهم میکند؛ از این رو، تصمیم کنونی استثنایی نادر از قواعد دادههای باز به شمار میرود؛ قواعدی که یکی از برجستهترین عناصر رقابت اروپا در بازار خدمات رصد زمین بوده است.
کمیسیون اروپا اعلام کرده است که این برنامه بر اساس اصل ارائه آزاد و باز دادهها فعالیت میکند و مقررات مربوطه، اعمال محدودیت در موارد مرتبط با امنیت را مجاز میداند.
این کمیسیون، تصمیم یادشده را اقدامی فنی و پیشگیرانه توصیف کرده است که بهزعم این نهاد «هدف آن کاهش خطرهای امنیتی احتمالی است.»
این تصمیم در حالی اتخاذ شده است که تشدید محدودیتهای آمریکا بر تصاویر ماهوارهای مرتبط با ایران و خلیج فارس، شرکتها و نهادهای بینالمللی، از جمله شرکتهای کشتیرانی، بیمه، تجار انرژی و رسانهها را به جستوجوی جایگزین برای دادههای آمریکایی سوق داده است.
در ماههای گذشته، شرکتهای آمریکایی فعال در زمینه تصاویر ماهوارهای، در پی درخواستهای دولت کشورشان، محدودیتهایی را بر دسترسی به تصاویر مربوط به این منطقه اعمال کرده بودند.
پیش از این نیز شرکتهای آمریکایی فعال در این حوزه، در پی تنشهای امنیتی مرتبط با رویارویی آمریکا و ایران، محدودیتهای فزایندهای را بر دسترسی به تصاویر ماهوارهای منطقه خاورمیانه اعمال کرده بودند.
این محدودیتها همچنین نگرانیهای فزایندهای را درباره تأثیر آن بر جریان اطلاعات آزاد برانگیخته است؛ بهویژه آنکه مجله دانشگاه کلمبیا، که در حوزه روزنامهنگاری و رسانه فعالیت میکند، در گزارشی که در ماه مه منتشر کرد، از بحرانی بیسابقه در روزنامهنگاری منابع باز برای پیگیری جنگ مرتبط با ایران خبر داد؛ بحرانی که ناشی از کاهش دسترسی به تصاویر ماهوارهای تجاری است و این تصاویر یکی از مهمترین منابع راستیآزمایی و رصد مستقل رویدادهای میدانی به شمار میروند.