خبرگزاری آریا - روزنامه «نیویورک تایمز» در گزارشی تکاندهنده نوشت که عربستان سعودی در میانه تقابلهای گسترده ایالات متحده و اسرائیل با ایران، خود را در موقعیتی بحرانی و سرخورده یافته است. به نظر میرسد پادشاهی عربستان در حال ارزیابی گزینههایی است که روزبهروز محدودتر میشوند تا بتواند با «شوک استراتژیک» ناشی از تغییر موازنه قدرت در منطقه مقابله کند.
طبق این گزارش، در هفتههای اخیر، نیروهای انصارالله یمن با انجام حملات پیاپی به زیرساختهای عربستان، توانایی این کشور در صادرات نفت را به شدت تهدید کرده و بر بیثباتی اقتصاد جهانی تأثیر گذاشتهاند. نکته حائز اهمیت این است که بیمیلی دونالد ترامپ ، رئیسجمهور آمریکا، به ورود به یک درگیری مستقیم با نیروهای مقاومت در یمن، موجی از ناامیدی و سرخوردگی را در میان دیپلماتها و سیاستمداران سعودی ایجاد کرده است.
مایکل رتنی، سفیر پیشین آمریکا در ریاض، در این باره میگوید: «عربستان در حال حاضر با یک شوک استراتژیک روبرو است. آنها خود را در میانه جنگی میبینند که از کنترل آنها خارج شده است.»
شکست دیپلماسی و بنبست در مذاکرات
تلاشهای ریاض برای کاهش تنش از طریق دیپلماسی نیز با نتایج ناامیدکنندهای همراه بوده است. نشستهای برنامهریزی شده میان مقامات ایران، عربستان و سایر کشورهای خلیجفارس، به دلیل عمق شکافهای موجود، بارها با تعویق مواجه شده و به بنبست رسیده است.
عربستان که سالهاست برای تقویت پیوند خود با واشنگتن سرمایهگذاری کرده، اکنون با واقعیت تلخی روبرو است: برخلاف انتظار آنها، ترامپ تمایلی به اجرای درخواستهای ریاض مبنی بر انجام عملیات نظامی گسترده علیه انصارالله نشان نداده است.
تغییر مسیر انرژی؛ از هرمز به دریای سرخ
گزارش نیویورک تایمز به یک تغییر استراتژیک در مسیر انرژی جهان نیز اشاره میکند. در حالی که ایران کنترل تنگه هرمز را به عنوان یک اهرم فشار تقویت کرده، عربستان سعودی تلاش کرده تا صادرات نفت خود را از طریق مسیرهای جایگزین در دریای سرخ هدایت کند. با این حال، حملات موفقیتآمیز انصارالله در شرق، جنوب و شمال عربستان، این مسیرهای جایگزین را نیز با خطر جدی مواجه کرده و امنیت صادرات نفت این کشور را مختل ساخته است.
چالشهای نظامی و محدودیتهای واشنگتن
تحلیلگران معتقدند که دولت ترامپ به دلیل درگیری در تنشهای گسترده با ایران و همچنین کاهش ذخایر مهمات و توان عملیاتی نیروی دریایی، تمایلی به باز کردن جبهه جدیدی در یمن ندارد. دن شاپیرو، از مقامات سابق سیاستگذاری در پنتاگون، تأکید کرد که واشنگتن نمیخواهد در یک جنگ بیپایان و هزینهبر در یمن مشارکت کند؛ موضوعی که برای سعودیها که سالهاست درگیر جنگی فرسایشی در یمن هستند، بسیار مایوسکننده است.
در حالی که ریاض تلاش میکند تا از طریق پیوند با قدرتهای بینالمللی یا دیپلماسی با چین، راهی برای خروج از این بحران بیابد، واقعیت موجود نشان میدهد که موازنه قدرت در خاورمیانه به نفع نیروهای محلی و مقاومت تغییر یافته است.