خبرگزاری آریا - روسیه و چین در نشست شورای امنیت سازمان ملل متحد با رای منفی به پیشنویس آمریکا درباره تمدید مأموریت هیأت کارشناسان کمیته 1737، مانع تصویب آن شدند؛ پیشنویسی که 11 رای موافق به دست آورد، اما با دو رای منفی اعضای دائم شورا مواجه شد و به تصویب نرسید.
شورای امنیت سازمان ملل متحد روز پنجشنبه 26 شهریور 1405 برابر با 17 سپتامبر 2026، موضوع مربوط به کمیته 1737 و تحولات مرتبط با پرونده هستهای ایران را بررسی کرد. این نشست در برنامه رسمی شورای امنیت نیز با عنوان «عدم اشاعه» و موضوع مربوط به کارشناسان قطعنامه 1929 ثبت شده است.
بر اساس گزارش ایرنا، آمریکا پیشنویسی را برای تمدید مأموریت هیأت کارشناسان کمیته 1737 ارائه کرده بود. در رایگیری انجامشده در شورای امنیت 15 عضوی، روسیه و چین رای منفی، پاکستان و سومالی رای ممتنع و 11 عضو دیگر رای مثبت دادند.
از آنجا که تصویب قطعنامههای شورای امنیت نیازمند دستکم 9 رای موافق و نبود وتو از سوی اعضای دائم است، کسب 11 رای موافق برای تصویب پیشنویس آمریکا کافی نبود و رای منفی روسیه و چین مانع تصویب آن شد.
پیش از این نیز رویارویی دیپلماتیک میان اعضای دائم شورای امنیت بر سر موضوع تحریمهای ایران و وضعیت کمیته 1737 ادامه داشته است. خبرگزاری رویترز در اول سپتامبر گزارش داده بود که فرانسه برای رایگیری درباره تمدید مأموریت هیأت نظارت بر تحریمهای ایران در ماه سپتامبر آماده میشود و مخالفت روسیه و چین با این روند از پیش مشخص بود.
اختلاف روسیه و چین با غرب درباره قطعنامه 2231
کمیته 1737 بر اساس قطعنامه 1737 شورای امنیت در سال 2006 ایجاد شد و در دوره اجرای قطعنامههای تحریمی مرتبط با برنامه هستهای ایران، مسئولیت بررسی موضوعات مربوط به تحریمها و ارائه گزارش را بر عهده داشت.
اما وضعیت حقوقی این سازوکار پس از برجام و قطعنامه 2231 به یکی از محورهای اختلاف میان اعضای شورای امنیت تبدیل شده است. روسیه و چین بر این موضع تأکید دارند که قطعنامه 2231 در 18 اکتبر 2025 خاتمه یافته و بنابراین مبنای حقوقی برای ادامه سازوکارهای مرتبط با آن وجود ندارد. در نشستهای شورای امنیت نیز نمایندگان روسیه و چین این دیدگاه را مطرح کردهاند.
در مقابل، کشورهای اروپایی عضو برجام، از جمله فرانسه، انگلیس و آلمان، درباره روند «اسنپبک» و بازگشت تحریمهای قبلی موضع متفاوتی دارند و استدلال میکنند که این روند در چارچوب قطعنامه 2231 انجام شده است. نماینده انگلیس در نشستهای شورای امنیت نیز استدلال کرده است که روند اسنپبک در سپتامبر 2025 تکمیل شده و قطعنامههای تحریمی مرتبط دوباره برقرار شدهاند