خبرگزاری آریا - دبیرکل سازمان ملل با هشدار درباره تشدید درگیریها، تغییرات اقلیمی، نابرابری و خطرات هوش مصنوعی، خواستار همکاری جهانی برای مقابله با بحرانهای پیشرو شد.
گوترش امروز (جمعه به وقت محلی) در گفت وگویی تصریح کرد هنگامی که سهشنبه آینده در نخستین روز این گردهمایی جهانی، با ترامپ دیدار کند قصد دارد موضوع صلح در اوکراین و خاورمیانه را مطرح کند.
دبیرکل سازمان ملل افزود: «امیدوارم این دو هدف (صلح در اوکراین و خاورمیانه) بتوانند تلاشهای نهتنها ایالات متحده و سازمان ملل بلکه کل جامعه بینالمللی را با یکدیگر متحد کنند.»
گوترش که نزدیک به 6 سال از 10 سالی که در راس سازمان ملل بوده، با ترامپ تعامل داشته است، بر اهمیت رابطه میان ایالات متحده و سازمان ملل تاکید کرد؛ رابطهای که به گفته او گاهی دشوار و گاهی آسان بوده است.
وی گفت که اکنون سازمان ملل با ایالات متحده در زمینه مذاکرات صلح در صحرای غربی و دیگر نقاط جهان همکاری میکند.
هشتاد و یکمین نشست سالانه مجمع عمومی سازمان ملل متحد از روز سهشنبه هفته آینده 22 سپتامبر 2026 برابر با 31 شهریور ماه 1405 در مقر این نهاد بین المللی در نیویورک با حضور سران و رهبران جهان آغاز به کار خواهد کرد.
گوترش در گفت وگو با آسوشیتدپرس درباره پیام خود به رهبران و وزرای 193 عضو سازمان ملل که از هفته آینده به مقر سازمان ملل متحد در نیویورک گردهم خواهند آمد، گفت: جهان با دستکم سه مشکل وجودی روبهرو است، هوش مصنوعی افسارگسیخته، تغییرات اقلیمی شتابان و تشدید نابرابری که در حال تبدیل شدن به عاملی جدی برای بیثباتی و درگیری است.
وی همچنین هشدار داد: شکاف عظیم ژئوپلیتیکی و فلجشدن شورای امنیت فضایی ایجاد کردهاند که در آن مصونیت از مجازات حاکم است؛ فضایی که در آن کشورهای قدرتمند قوانین بینالمللی و منشور سازمان ملل را زیر پا میگذارند. تهاجم روسیه به اوکراین و حملات ایالات متحده به ایران که هر دو کشور عضو شورای امنیت و دارای حق وتو هستند، نمونههایی از این وضعیت هستند.
دبیرکل سازمان ملل گفت: «بسیاری از کشورها میگویند که اگر ابرقدرتها میتوانند قانون را نقض کنند، چرا ما نتوانیم؟ و بدین ترتیب آنچه در سراسر جهان شاهد آن هستیم، افزایش روزافزون موقعیتهایی است که در آنها کشورها عملا هیچ اهمیتی [به قوانین] نمیدهند؛ آنها هر کاری که بخواهند انجام میدهند، چرا که میدانند از مصونیت کامل برخوردار خواهند بود.»
گوترش افزود: نقض قوانین و مصونیت از مجازات، باعث مرگ و ویرانی عظیمی شده است و همزمانی درگیری روسیه و اوکراین با درگیری گستردهتر در خاورمیانه، تاثیری چشمگیر بر اقتصاد جهان گذاشته است. قیمت مواد غذایی و انرژی در حال افزایش است، نرخهای بهره بالا میروند و کشورهای در حال توسعه با دشواریهای عظیمی در پاسخگویی به نیازهای مردم خود روبهرو هستند.
وی ابراز امیدواری کرد که این مشکلات باعث شوند مردم متوجه شوند که نمیتوان این موانع را بهتنهایی از میان برداشت و برای غلبه بر آنها به همکاری بینالمللی نیاز است.
گوترش گفت که این موضوع بهویژه در مورد اصلاح نهادهایی که قدرتهای پیروز جنگ جهانی دوم ایجاد کردند، یعنی سازمان ملل متحد، بهویژه شورای امنیت و نهادهای مالی بزرگ جهانی، یعنی صندوق بینالمللی پول و بانک جهانی صدق میکند.
به گفته او، این نهادها باید بهطور اساسی بازسازی شوند تا واقعیتهای جهان قرن بیستویکم را منعکس کنند؛ جهانی که در آن اقتصادها و قدرتهای نوظهوری وجود دارند و اهمیت آنها باید در نهادهای جهانی نیز بازتاب پیدا کند.
گوترش درباره قدرت دبیرکل سازمان ملل گفت که او دو قدرت دارد، یکی اینکه درباره مسائل جهانی آشکارا موضع بگیرد و دیگری اینکه کشورهای جهان را گرد هم آورد.
دبیرکل سازمان ملل در عین حال تصریح کرد: به دلیل شکافهای ژئوپلیتیکی، سازمان ملل متحد در پیشبرد صلح در اوکراین و خاورمیانه اهرم فشاری ندارد.
وی اما گفت که در دفاع از منشور سازمان ملل و تمامیت ارضی کشورها و در محکوم کردن نقضهای هولناک حقوق بشر، قاطع بوده است.
گوترش همچنین افزود که انقلاب هوش مصنوعی بر نشست رهبران مجمع عمومی سازمان ملل در سال جاری سایه خواهد انداخت و بی تردید نشست جهانی امسال توجه ویژهای به آینده سازمان ملل و تهدید خارج شدن هوش مصنوعی از کنترل انسان خواهد داشت.
دبیرکل سازمان ملل در ادامه خواستار همکاری بینالمللی و ایجاد چارچوبهای نظارتی برای هوش مصنوعی شده؛ فناوری که او آن را «یک مشکل جهانی» خوانده است.
وی برای مقابله با این معضل رو به گسترش معتقد است کشورهایی که هوش مصنوعی را با «ظرفیت بالاتر» توسعه میدهند، باید اطلاعات را با یکدیگر مبادله کنند، سازوکارهایی برای شفافیت ایجاد کنند، چارچوبهای نظارتی مشخصی داشته باشند و «کمک کنند آنچه را ایجاد کنیم که در حالت ایدهآل، یک سازوکار چندجانبه برای تضمین جلوگیری از خطرات باشد.»