خبرگزاری آریا - پژوهشی تازه نشان می‌دهد رژیم‌های گیاه‌خواری و ماهی‌خواری با کاهش خطر چند سرطان شایع، از جمله سرطان پستان، پروستات، کلیه و روده بزرگ، مرتبط هستند و برای تغییرات کوچک در الگوی غذایی هم می‌توانند مفید باشند.
وبگاه ایتینگ وِل در گزارشی آورده است:
بسیاری از ما می‌خواهیم هر کاری که می‌توانیم برای پیشگیری از سرطان انجام دهیم. بسیاری از عوامل خطر سرطان خارج از کنترل ما هستند، اما یک مطالعه بزرگ تازه نشان می‌دهد عادت‌های غذایی روزانه ممکن است یکی از مؤثرترین راه‌ها برای کاهش این خطر باشد.
پژوهشگران داده‌های سلامت نزدیک به 2 میلیون نفر را تا 27 سال پیگیری کردند و دریافتند برخی الگوهای غذایی با خطر کمتر چند سرطان شایع، از جمله سرطان پستان ، پروستات، کلیه و روده بزرگ ، مرتبط است.
این یافته‌ها در مجله بریتانیایی سرطان/ British Journal of Cancer منتشر شده است. این پژوهش به‌طور جامع بررسی می‌کند که رژیم‌های مختلف، گیاه‌خواری ، ماهی‌خواری و رژیم‌های مبتنی‌بر گوشت سفید در مقابل گوشت قرمز، از نظر خطر سرطان چگونه با یکدیگر مقایسه می‌شوند.
این مطالعه چگونه انجام شد؟
پژوهشگران در این مطالعه، داده‌های 9 پژوهش بزرگ را با هم ترکیب کردند. این پژوهش‌ها وضعیت افراد را در طول زمان دنبال کرده بودند. شرکت‌کنندگان در آغاز هر مطالعه بر اساس آنچه گزارش کرده بودند، در پنج گروه غذایی قرار گرفتند:
گوشت‌خواران: کسانی که گوشت قرمز یا فرآوری‌شده (مثل سوسیس و کالباس) مصرف می‌کنند؛
مصرف‌کنندگان گوشت سفید: مرغ و بوقلمون، بدون گوشت قرمز یا فرآوری‌شده؛
ماهی‌خواران: ماهی، بدون گوشت یا مرغ؛
گیاه‌خواران: بدون گوشت و ماهی، اما لبنیات و/یا تخم‌مرغ مصرف می‌کنند؛
وگان‌ها: هیچ محصول حیوانی مصرف نمی‌کنند.
در مجموع، حدود یک میلیون و 800 هزار نفر در این تحلیل شرکت داشتند و پژوهشگران 17 نوع سرطان مختلف را در دوره‌های پیگیری 6 تا 27 ساله بررسی کردند. آن‌ها نتایج را برای عواملی تنظیم کردند که می‌توانند بر خطر سرطان اثر بگذارند؛ عواملی مثل سیگار، مصرف الکل، فعالیت بدنی، شاخص توده بدنی (معیاری برای سنجش تناسب وزن و قد)، سابقه دیابت و در زنان مصرف هورمون و سابقه بارداری.
یافته‌های این مطالعه چه بود؟
گیاه‌خواران در مقایسه با گوشت‌خواران با خطر کمتری برای ابتلا به چند نوع سرطان روبه‌رو بودند:
سرطان لوزالمعده: 21 درصد کمتر
سرطان پستان: 9 درصد کمتر
سرطان پروستات: 12 درصد کمتر
سرطان کلیه: 28 درصد کمتر
مولتیپل میلوما (نوعی سرطان خون): 31 درصد کمتر
اما احتمال ابتلای گیاه‌خواران به نوعی سرطان مری تقریباً دو برابر گوشت‌خواران بود.
ماهی‌خواران در مقایسه با گوشت‌خواران، کمتر در معرض ابتلا به چند نوع سرطان بودند:
سرطان روده بزرگ: 15 درصد کمتر
سرطان پستان: 7 درصد کمتر
سرطان کلیه: 27 درصد کمتر
کسانی که گوشت سفید می‌خوردند اما گوشت قرمز یا فرآوری‌شده مصرف نمی‌کردند، 7 درصد خطر کمتر ابتلا به سرطان پروستات داشتند.
غافلگیرکننده این بود که وگان‌ها در مقایسه با گوشت‌خواران 40 درصد بیشتر در خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ قرار داشتند؛ اما پژوهشگران هشدار می‌دهند این نتیجه فقط بر پایه 93 مورد سرطان در وگان‌ها به‌دست آمده و در همه بررسی‌های تکمیلی تأیید نشد. آن‌ها گمان می‌کنند مصرف کم کلسیم، که در رژیم وگان رایج است، ممکن است در این افزایش خطر نقش داشته باشد، چون کلسیم با کاهش خطر ابتلا به سرطان روده بزرگ مرتبط است.
این مطالعه محدودیت‌هایی هم داشت: رژیم غذایی فقط در آغاز ارزیابی شد، به‌صورت خودگزارشی بود و بیشتر شرکت‌کنندگان در اروپای غربی و آمریکای شمالی زندگی می‌کردند. پژوهشگران همچنین اشاره می‌کنند رژیم‌های گیاهی بسیار متنوع‌اند؛ رژیمی که سرشار از کربوهیدرات‌های فرآوری‌شده (مثل آرد سفید و شکر) باشد هم از نظر فنی گیاه‌خواری محسوب می‌شود، هرچند فواید سلامتی آن بسیار کمتر است.
این یافته‌ها در زندگی واقعی چه معنایی دارند؟
لازم نیست کاملاً گیاه‌خوار شوید تا خطر ابتلای خود به سرطان را کاهش دهید. این مطالعه نشان می‌دهد حتی تغییرات کوچک در الگوی غذایی هم می‌تواند تفاوت ایجاد کند. چند نکته عملی:
رژیم ماهی‌خواری را در نظر بگیرید. خوردن ماهی به‌جای گوشت در این مطالعه یکی از پایدارترین ارتباط‌های محافظتی را نشان داد؛ به‌ویژه برای سرطان‌های روده بزرگ، پستان و کلیه؛ بشقاب خود را پر از گیاه کنید. رژیم‌های گیاهی معمولاً فیبر، ویتامین ث (C) و کاروتنوئید بیشتری دارند که همه می‌توانند از سرطان پیشگیری کنند؛ اگر گوشت می‌خورید، به نوع آن فکر کنید. حتی تغییر از گوشت قرمز و فرآوری‌شده به گوشت سفید، خطر ابتلا به سرطان پروستات را کاهش می‌داد. اگر وگان هستید، به کلسیم و دیگر مواد مغذی توجه کنید. یافته مربوط به سرطان روده بزرگ در وگان‌ها ممکن است با مصرف کم کلسیم مرتبط باشد. اما گزینه‌های وگان مثل شیرهای گیاهی غنی‌شده، بادام و سبزیجات برگ‌دار می‌توانند به تأمین کلسیم لازم کمک کنند. تأییدی بر توصیه‌های تغذیه‌ای
این پژوهش، توصیه‌ای را که علم تغذیه سال‌هاست مطرح می‌کند تقویت می‌کند: رژیم‌هایی که بر پایه غذاهای گیاهی کامل بنا شده‌اند و گوشت قرمز و فرآوری‌شده کمتری دارند، به نظر می‌رسد سلامت بلندمدت را بهتر تضمین می‌کنند.