خبرگزاری آریا - سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس شورای اسلامی از بررسی آخرین وضعیت زیرساخت‌های ارتباطی، اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی، فناوری فضایی و برنامه‌های وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات در نشست امروز این کمیسیون با حضور وزیر، معاونان و مدیران این وزارتخانه خبر داد.
محمدقسیم عثمانی ، در تشریح نشست امروز کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات با سیدستار هاشمی، وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات و جمعی از معاونان و مدیران این وزارتخانه، اظهار کرد: در این نشست ضمن ارائه گزارشی از عملکرد و برنامه‌های وزارت ارتباطات، مهم‌ترین چالش‌های مالی، زیرساختی و اجرایی این حوزه و الزامات تحقق احکام برنامه هفتم توسعه مورد بررسی و تبادل نظر قرار گرفت.
نماینده مردم بوکان در مجلس شورای اسلامی افزود: وزیر ارتباطات در این نشست با تشریح رویکرد برنامه‌محور وزارتخانه در دولت چهاردهم، دولت هوشمند، شبکه ملی اطلاعات، توسعه زیرساخت‌های اقتصاد دیجیتال، هوش مصنوعی، امنیت سایبری و توسعه خدمات کاربردی حوزه فضایی را از مهم‌ترین اولویت‌های راهبردی وزارتخانه عنوان کرد و گزارشی از اقدامات انجام‌شده و طرح‌های پیشران این حوزه ارائه داد.
شتاب در توسعه فیبر نوری، هوش مصنوعی و فناوری فضایی
سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه ادامه داد: بر اساس گزارش وزیر ارتباطات، توسعه شبکه فیبر نوری و اجرای طرح مهاجرت از کابل مسی به فیبر نوری از جمله طرح‌های پیشران اقتصاد دیجیتال است که در دولت چهاردهم شتاب گرفته و اتصال منازل و کسب‌وکارها به فیبر نوری نیز رشد قابل توجهی داشته است.
عثمانی گفت: در حوزه هوش مصنوعی نیز با توجه به تقسیم کار ملی، وزارت ارتباطات مسئولیت توسعه زیرساخت‌های پردازشی و ذخیره‌سازی را بر عهده دارد و با هدف استفاده حداکثری از ظرفیت بخش خصوصی، فرآیند راه‌اندازی اپراتورهای هوش مصنوعی در حال انجام است؛ به‌گونه‌ای که سه شرکت به مرحله نهایی رسیده‌اند و مطابق اعلام وزیر، موافقت اصولی آنها طی یک ماه آینده صادر خواهد شد.
وی افزود: در حوزه فضایی نیز منظومه 24 ماهواره‌ای شهید سلیمانی از طرح‌های مهم وزارت ارتباطات است که 18 ماهواره آن عملیاتی و 6 ماهواره به‌عنوان ذخیره پیش‌بینی شده و در صورت فراهم بودن شرایط، سه ماهواره این منظومه تا پایان سال در مدار قرار خواهد گرفت.
چالش اصلی؛ منابع پایدار برای توسعه زیرساخت‌ها
سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه با اشاره به گزارش معاون سیاست‌گذاری و برنامه‌ریزی توسعه فاوا و اقتصاد دیجیتال وزارت ارتباطات گفت: یکی از محورهای مهم جلسه، عدم تناسب میان حجم تکالیف قانونی و منابع مالی در دسترس بود. به گفته عثمانی، بر اساس گزارش ارائه‌شده، تاکنون حدود 48 درصد درآمدهای مصوب وزارت ارتباطات، معادل نزدیک به 20 همت، محقق شده، اما به‌طور متوسط تنها حدود 35 درصد منابع تخصیص‌یافته دریافت شده است.
وی ادامه داد: وزارت ارتباطات برای اجرای تکالیف برنامه هفتم توسعه و توسعه شبکه ملی اطلاعات، زیرساخت‌های فضایی، دولت هوشمند، امنیت سایبری و سایر طرح‌های پیشران، به منابع قابل توجهی نیاز دارد و در همین چارچوب، 28 همت برای توسعه شبکه ملی اطلاعات، حدود 8.5 همت برای زیرساخت هوش مصنوعی، 4.5 همت برای توسعه مراکز داده توزیع‌شده و حدود پنج همت برای امنیت سایبری به‌عنوان بخشی از نیازهای مالی این حوزه مطرح شد.
عثمانی همچنین گفت: بر اساس گزارش ارائه‌شده، برای بازسازی زیرساخت‌های آسیب‌دیده حوزه فضایی و آزمایشگاه‌های کلیدی حدود 29 همت، برای ایجاد مراکز پشتیبان و بازیابی بحران حدود 10 همت و برای خرید و پرتاب ماهواره‌های مخابراتی نیز در سال نخست حدود 40 همت منابع مورد نیاز است.
ضرورت بازنگری در مدل اقتصادی صنعت ارتباطات
سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه با اشاره به چالش‌های اقتصادی صنعت ارتباطات اظهار کرد: بخش قابل توجهی از نهاده‌های این صنعت ارزبری دارد، در حالی که درآمد اپراتورها عمدتاً تابع تعرفه‌های مصوب است و عدم تناسب میان هزینه‌های توسعه و نگهداری شبکه با درآمدهای این بخش، توان سرمایه‌گذاری و توسعه زیرساخت‌ها را تحت تأثیر قرار داده است.
وی افزود: در جلسه تأکید شد که تداوم توسعه شبکه، ارتقای کیفیت خدمات، حفظ نیروی انسانی متخصص و حرکت به سمت نسل‌های جدید ارتباطی، نیازمند یک مدل اقتصادی و تعرفه‌ای پایدار و قابل اتکا است.
عثمانی ادامه داد: همچنین وضعیت اجرای طرح خدمات عمومی اجباری ارتباطات و فناوری اطلاعات (USO) مورد بررسی قرار گرفت. بر اساس گزارش ارائه‌شده، پوشش روستایی از 73 درصد به 82 درصد افزایش یافته است، اما کاهش درآمد اپراتورها و محدودیت‌های ایجادشده در دسترسی به اینترنت طی ماه‌های اخیر، تأمین منابع این طرح را با چالش مواجه کرده و ضرورت بازنگری و واقعی‌سازی برخی احکام و سازوکارهای مالی برنامه هفتم را مطرح کرده است.
اقتصاددیجیتال در مسیر تحقق اهداف برنامه هفتم
سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه با اشاره به گزارش ارائه‌شده درباره سهم اقتصاد دیجیتال گفت: سهم اقتصاد دیجیتال از تولید ناخالص داخلی در حال حاضر 7.14 درصد اعلام شد، در حالی که در برنامه هفتم توسعه دستیابی به سهم 10 درصدی هدف‌گذاری شده است.
وی افزود: تحقق این هدف مستلزم توسعه همزمان زیرساخت‌های ارتباطی، هسته شبکه، پلتفرم‌ها و خدمات دیجیتال و همچنین فراهم‌کردن بستر مناسب برای سرمایه‌گذاری بخش خصوصی است و بدون تأمین منابع پایدار، تحقق اهداف کمی برنامه با دشواری مواجه خواهد بود.
تأکید کمیسیون بر عدالت ارتباطی و رفع مشکلات مردم
عثمانی گفت: در ادامه نشست، اعضای کمیسیون نیز دیدگاه‌ها و مطالبات خود را مطرح کردند که عدالت در دسترسی به ارتباطات، توسعه اقتصاد دیجیتال در استان‌ها، تسریع در هوشمندسازی دستگاه‌های اجرایی، یکپارچه‌سازی خدمات دولت، تبیین عملکرد صندوق توسعه فیبر نوری، رفع اختلالات ارتباطی در جاده‌ها و مناطق روستایی، تعیین تکلیف وضعیت شرکت مخابرات و تقویت پاسخگویی آن و همچنین افزایش تعامل مدیران کل استانی وزارت ارتباطات با نمایندگان مردم از مهم‌ترین محورهای مطرح‌شده بود.
وی افزود: اعضای کمیسیون بر این نکته تأکید کردند که توسعه ارتباطات نباید صرفاً در شاخص‌های کلان خلاصه شود، بلکه آثار آن باید در کیفیت و پایداری خدمات، دسترسی عادلانه مردم، روستاها، جاده‌ها و مناطق کمتر برخوردار نیز قابل مشاهده باشد.
گزارش عملکرد برنامه هفتم باید واقع‌بینانه و قابل راستی‌آزمایی باشد
سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه در ادامه به جمع‌بندی رئیس کمیسیون اشاره کرد و گفت: غلام‌رضا تاج‌گردون با تأکید بر نقش راهبردی ارتباطات و فناوری اطلاعات در اداره کشور، تبادل اطلاعات میان دولت و مجلس را برای شناخت دقیق ظرفیت‌ها و چالش‌های این حوزه ضروری دانست. به گفته عثمانی، رئیس کمیسیون برنامه و بودجه با اشاره به آغاز بررسی عملکرد برنامه هفتم توسعه در مجلس تأکید کرد که گزارش عملکرد دستگاه‌ها باید واقع‌بینانه، دقیق و قابل تطبیق با داده‌های سایر مراجع باشد و در ارائه شاخص‌هایی نظیر پوشش ارتباطی، تفاوت میان «امکان پوشش»، «تحت پوشش بودن» و «ضریب پوشش» به‌صورت شفاف مشخص شود.
وی افزود: تاج‌گردون همچنین خاطرنشان کرد که حتی در صورت تمدید احتمالی یک یا دو ساله برنامه هفتم، اهداف اصلی برنامه کنار گذاشته نخواهد شد و تمدید زمان، باید فرصتی برای رفع تعارض‌ها و کاستی‌های اجرایی و فراهم‌کردن زمینه تحقق اهداف مصوب باشد.
پیشنهاد کمیسیون برای ملموس‌تر شدن آثار اقتصاد دیجیتال
سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه ادامه داد: رئیس کمیسیون همچنین بر ضرورت معرفی ملموس‌تر مأموریت‌ها و ظرفیت‌های وزارت ارتباطات به مردم تأکید کرد و پیشنهادهایی از جمله ایجاد یک «روستای کاملاً دیجیتال» در هر استان، راه‌اندازی پارک‌های خانوادگی هوشمند در شهرهای بزرگ و استفاده از ظرفیت اقتصاد دیجیتال برای توسعه زنجیره ارزش محصولات کشاورزی را مطرح کرد.
عثمانی گفت: همچنین آموزش هوش مصنوعی و ارتقای سواد فناوری در میان مردم و نسل جوان به‌عنوان یکی از ظرفیت‌های مهم مسئولیت اجتماعی وزارت ارتباطات مورد تأکید قرار گرفت.
همکاری مجلس برای تقویت منابع ارتباطات در بودجه 1406
وی در پایان اظهار کرد: رئیس کمیسیون برنامه و بودجه با اعلام آمادگی مجلس برای همکاری در تقویت منابع حوزه ارتباطات، از وزارت ارتباطات خواست پیشنهادهای بودجه‌ای سال 1406 را با احکام برنامه هفتم توسعه، قوانین بودجه سنواتی و سایر الزامات قانونی تطبیق داده و به‌صورت دقیق و مستند ارائه کند تا زمینه بررسی و حمایت مؤثرتر مجلس از طرح‌های اولویت‌دار این وزارتخانه فراهم شود.
سخنگوی کمیسیون برنامه و بودجه خاطرنشان کرد: جمع‌بندی مباحث مطرح‌شده در این نشست نشان می‌دهد که توسعه زیرساخت‌های ارتباطی، تأمین منابع پایدار، شتاب‌بخشی به هوش مصنوعی و فناوری فضایی، ارتقای امنیت سایبری و حرکت به سمت دولت هوشمند و اقتصاد دیجیتال از محورهای مهم همکاری و پیگیری مشترک مجلس و دولت در جریان بررسی برنامه‌ها و بودجه سال 1406 خواهد بود. /
پایان پیام