نقش شهرهای جدید در ارتقای کیفیت سکونت و تأمین مسکن مناسب

خبرگزاری آریا - سرپرست معاونت توسعه مسکن و شهرسازی شرکت عمران شهرهای جدید با تأکید بر ضرورت عبور از نگاه صرفاً کمی به تأمین مسکن، روز جهانی اسکان بشر را فرصتی برای بازتعریف نقش شهرهای جدید در تحقق حق برخورداری از مسکن مناسب، دسترسی به خدمات شهری و شکل‌گیری محله‌های برخوردار، پویا و انسان‌محور دانست.

به گزارش خبرگزاری آریا به نقل از روابط عمومی شرکت عمران شهرهای جدید، روز جهانی اسکان بشر در سال 2026 با شعار «مسکن مناسب برای همه»، بر ضرورت اتخاذ سیاست‌های فراگیر، توسعه الگوهای متنوع تأمین مسکن و ایجاد سکونتگاه‌هایی تأکید دارد که علاوه بر پاسخ‌گویی به نیازهای کمی جامعه، زمینه‌ساز ارتقای کیفیت زندگی، امنیت سکونت و دسترسی عادلانه به فرصت‌ها و خدمات شهری باشند.
امین مسعودی، سرپرست معاونت توسعه مسکن و شهرسازی شرکت عمران شهرهای جدید، با اشاره به اهمیت راهبردی این مناسبت اظهار کرد: «امروز مسئله مسکن را نمی‌توان صرفاً در تعداد واحدهای احداث‌شده یا میزان اراضی اختصاص‌یافته به ساخت‌وساز خلاصه کرد. مسکن زمانی می‌تواند پاسخ‌گوی نیاز واقعی جامعه باشد که در پیوند با نظام برنامه‌ریزی شهری، زیرساخت‌های موردنیاز، خدمات عمومی، فرصت‌های اشتغال و کیفیت محیط زندگی تعریف شود. بر همین اساس، شهرهای جدید کشور ظرفیت آن را دارند که به بستری برای تحقق الگوی یکپارچه تأمین مسکن مناسب و توسعه سکونتگاه‌های برخوردار تبدیل شوند.»
وی افزود: تحقق شعار «مسکن مناسب برای همه» مستلزم آن است که سیاست‌گذاری در حوزه شهرهای جدید، علاوه بر تسریع در تأمین مسکن، بر تناسب میان جمعیت‌پذیری و ظرفیت خدمات‌رسانی، تکمیل زیرساخت‌ها، تنوع‌بخشی به الگوهای سکونت و ایجاد فرصت‌های اقتصادی و اجتماعی در داخل شهرها متمرکز شود. در چنین رویکردی، موفقیت یک شهر جدید تنها با تعداد واحدهای ساخته‌شده سنجیده نمی‌شود، بلکه میزان برخورداری ساکنان از خدمات، کیفیت محیط شهری، دسترسی به فرصت‌های شغلی و امکان شکل‌گیری زندگی روزمره در محدوده شهر نیز از شاخص‌های اساسی ارزیابی عملکرد خواهد بود.
مسعودی با اشاره به جایگاه شهرهای جدید در سیاست‌های تأمین مسکن کشور تصریح کرد: یکی از مهم‌ترین مأموریت‌های شرکت عمران شهرهای جدید، ایجاد پیوند مؤثر میان عرضه مسکن و شکل‌گیری محیط سکونتی مطلوب است. تحقق این مأموریت مستلزم آن است که برنامه‌های مسکن با برنامه‌های آماده‌سازی و توسعه زیرساخت‌ها، تأمین خدمات عمومی، ایجاد فضاهای تجاری و خدماتی محله‌ای و توسعه فضاهای فرهنگی، اجتماعی و فراغتی هماهنگ شوند. به‌ویژه در شهرهایی که با افزایش جمعیت و توسعه پروژه‌های مسکونی مواجه‌اند، تأمین هم‌زمان خدمات و امکانات موردنیاز ساکنان به‌عنوان یکی از اولویت‌های اصلی برنامه‌ریزی و مدیریت شهرهای جدید مورد توجه قرار دارد.
سرپرست معاونت توسعه مسکن و شهرسازی شرکت عمران شهرهای جدید، تکمیل زنجیره خدمات در محله‌های مسکونی و ارتقای کیفیت سکونت در پروژه‌های مسکن مهر و نهضت ملی مسکن را از محورهای مهم این رویکرد برشمرد و خاطرنشان کرد: اراضی شهری بلااستفاده، فضاهای مستعد توسعه خدمات و ظرفیت‌های موجود در بافت محله‌ها باید با رویکردی هدفمند شناسایی و برای استقرار فعالیت‌های موردنیاز شهروندان برنامه‌ریزی شوند. ایجاد مراکز خدمات روزمره، فضاهای تجاری محله‌ای، امکانات آموزشی، فرهنگی و اجتماعی و فضاهای عمومی قابل‌دسترس می‌تواند ضمن پاسخ‌گویی به نیازهای ساکنان، به افزایش سرزندگی محله‌ها و کاهش وابستگی به سایر شهرها کمک کند.
وی همچنین بر ضرورت تقویت ابعاد اقتصادی و اشتغال‌زایی در شهرهای جدید تأکید کرد و گفت: سکونتگاه‌هایی که صرفاً محل استقرار جمعیت باشند و از فرصت‌های متناسب اشتغال و فعالیت اقتصادی برخوردار نشوند، در تحقق الگوی مطلوب شهرسازی با چالش مواجه خواهند شد. ازاین‌رو، توسعه فضاهای کسب‌وکار، حمایت از فعالیت‌های نوآورانه و دانش‌بنیان، بهره‌گیری از ظرفیت سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و ایجاد زمینه برای استقرار فعالیت‌های خدماتی و اقتصادی متناسب با ویژگی‌های هر شهر، می‌تواند به تقویت استقلال عملکردی شهرهای جدید و ارتقای کیفیت زندگی ساکنان منجر شود.
مسعودی در ادامه، توجه به عدالت فضایی و نیازهای گروه‌های مختلف جمعیتی را از دیگر الزامات تحقق مسکن مناسب دانست و افزود: برنامه‌ریزی برای شهرهای جدید باید پاسخ‌گوی نیازهای خانواده‌ها، کودکان، سالمندان، افراد دارای معلولیت و گروه‌های کم‌برخوردار باشد. توسعه فضاهای عمومی ایمن و دسترس‌پذیر، تقویت خدمات اجتماعی و فرهنگی، توجه به اصول شهرهای دوستدار سالمند و ایجاد محیط‌های شهری فراگیر، از جمله اقداماتی است که می‌تواند مفهوم مسکن مناسب را از سطح یک واحد ساختمانی به سطح یک محیط سکونتی باکیفیت ارتقا دهد.
وی با اشاره به ضرورت توجه به ملاحظات محیط‌زیستی و تاب‌آوری شهری اظهار کرد: تأمین مسکن مناسب باید با استفاده کارآمد از زمین، ارتقای بهره‌وری انرژی، توسعه فضاهای سبز و عمومی، مدیریت منابع آب و کاهش آسیب‌پذیری سکونتگاه‌ها در برابر مخاطرات محیطی همراه باشد. در این چارچوب، برنامه‌ریزی مبتنی بر ظرفیت‌های واقعی هر شهر و توجه به شرایط اقلیمی، اقتصادی و اجتماعی مناطق مختلف کشور، زمینه شکل‌گیری الگوهای متنوع و متناسب توسعه شهری را فراهم خواهد کرد.
سرپرست معاونت توسعه مسکن و شهرسازی شرکت عمران شهرهای جدید در پایان خاطرنشان کرد: روز جهانی اسکان بشر یادآور این واقعیت است که هدف نهایی از ساخت شهر، صرفاً ایجاد ساختمان و تأمین سرپناه نیست؛ بلکه فراهم‌کردن زمینه زندگی شایسته، برخورداری از فرصت‌های برابر و شکل‌گیری اجتماعات شهری پایدار و پویاست. شهرهای جدید ایران با برخورداری از ظرفیت برنامه‌ریزی یکپارچه، امکان هدایت توسعه در مقیاس شهری و قابلیت هماهنگ‌سازی تولید مسکن با تأمین خدمات و زیرساخت‌ها، می‌توانند نقش مؤثری در تحقق این هدف ایفا کنند؛ مشروط بر آنکه سیاست‌های توسعه آن‌ها به‌صورت هم‌زمان بر تأمین مسکن، تکمیل خدمات، تقویت اقتصاد شهری و ارتقای کیفیت زندگی متمرکز باشد.