خبرگزاری آریا - نایب‌رئیس کانون انجمن‌های صنفی کامیونداران ایران با اشاره به افزایش 200 تا 220 درصدی قیمت لاستیک و قطع پنج تا شش‌ماهه سهمیه روغن، تأکید کرد که افزایش کرایه به‌تنهایی مشکلات رانندگان را حل نمی‌کند.
گروه اقتصادی: نایب‌رئیس کانون انجمن‌های صنفی کامیونداران ایران با تاکید بر اینکه افزایش کرایه به‌تنهایی نمی‌تواند مشکلات رانندگان را حل کند، گفت: خواسته اصلی کامیونداران کنترل هزینه‌های لاستیک، روغن، قطعات یدکی و تعمیرات است.
سید جلال موسوی، در پاسخ به این سوال که آیا کرایه‌ها با هزینه‌های کامیونداران تناسب دارد یا خیر ؟ اظهار کرد: یکی از مطالبات اصلی رانندگان در سال 1397، اجرای طرح تن‌برکیلومتر بود اما این طرح در نهایت اجرا نشد و فقط روی کاغذ باقی ماند. اگر تن‌برکیلومتر از ابتدا اجرا می‌شد و همین روند ادامه پیدا می‌کرد کرایه‌ها تقریبا با هزینه‌ها تناسب پیدا می‌کرد البته شاید نه به‌صورت دقیق اما تا حد قابل قبولی متناسب می‌شد. در آن مقطع به‌جای اجرای این طرح چند اقدام سریع انجام شد از جمله اختصاص لاستیک با ارز 4200 تومانی و برای مدت کوتاهی نیز اختصاص روغن به رانندگان.
نایب رئیس کانون انجمن‌های صنفی کامیونداران ایران با اشاره به نحوه تعیین کرایه‌ها در آن زمان گفت: در مقطعی مطرح شد که 30 درصد به کرایه‌ها اضافه شود. این افزایش برای استان‌هایی که کرایه‌های بالاتری داشتند، شرایط متفاوتی ایجاد می‌کرد و در استان‌هایی که کرایه پایین‌تر بود نیز تفاوت چندانی نداشت.
موسوی درباره منطق طرح تن‌برکیلومتر توضیح داد: فرض کنید کامیونی از بندرعباس به تبریز یا قزوین حرکت می‌کند. سوخت مصرفی، استهلاک خودرو، لاستیک و سایر هزینه‌های آن مسیر باید مبنای تعیین کرایه باشد. وقتی همان کامیون بخواهد از مقصد دوباره به بندرعباس برگردد آیا مصرف سوخت یا استهلاک آن تفاوتی می‌کند؟ همان هزینه‌ها وجود دارد.
وی ادامه داد: حتی قرار بود در محاسبه تن‌برکیلومتر شرایط مسیر نیز لحاظ شود. برای مثال، اگر راننده‌ای در زمستان به ارومیه یا اردبیل برود به دلیل سردسیر بودن مسیر و سختی کار، کرایه متناسب با شرایط آن مسیر تعیین شود. همچنین اگر راننده‌ای از ارومیه به سمت بندرعباس یا بوشهر حرکت کند شرایط مسیر گرمسیر نیز در محاسبه لحاظ شود. اما هیچ‌کدام از این موارد اجرا نشد.
کرایه‌ها بر چه اساسی تعیین می‌شوند؟
این فعال صنفی درباره مبنای فعلی تعیین کرایه‌ها گفت: در حال حاضر مبنا همان روش‌های گذشته است اما اختلاف زیادی میان هزینه واقعی و درصد افزایش کرایه وجود دارد. همین امسال هزینه‌ها را محاسبه کردیم و افزایش هزینه‌ها نزدیک 40 درصد بود در حالی که سازمان راهداری به 26.5 درصد و وزارت راه به 22 درصد رسیده بود که در نهایت همان 26.5 درصد توافق کردیم.
وی با اشاره به تأخیر در افزایش نرخ کرایه‌ها گفت: اگر هر سال به اندازه افزایش هزینه‌ها، کرایه‌ها نیز افزایش پیدا می‌کرد، یک تناسب نسبی ایجاد می‌شد. اما در کشور ما سه تا چهار سال کرایه‌ها افزایش پیدا نکرد. از سال 1393 تا 1397 تقریبا چهار سال در هیچ جای کشور افزایش مناسبی در کرایه‌ها انجام نشد.
نایب رئیس کانون کامیونداران افزود: بعد از اینکه سه یا چهار سال کرایه‌ها افزایش پیدا نکرد به جای اجرای تن‌برکیلومتر، دوباره به شکل سلیقه‌ای در برخی جاها 20 درصد و در برخی جاها 30 درصد افزایش دادند. این روش نمی‌تواند مشکل را حل کند.
رانندگان افزایش کرایه نمی‌خواهند
موسوی با بیان اینکه افزایش اسمی کرایه‌ها بدون کنترل هزینه‌های کامیونداران فایده‌ای ندارد، تاکید کرد: ما راننده‌ها اصلا نمی‌خواهیم کرایه افزایش پیدا کند. همین‌جا در رسانه اعلام می‌کنم و حتی حاضرم تعهد محضری بدهم که همه رانندگان همین را می‌خواهند چون افزایش کرایه زمانی فایده دارد که هزینه‌های ما نیز کنترل شود.
وی گفت: از شهریور سال گذشته تا امروز، قیمت لاستیک حدود 200 تا 220 درصد افزایش پیدا کرده است. در چنین شرایطی حتی اگر کرایه 60 درصد هم افزایش پیدا کند، چه فایده‌ای برای راننده دارد؟ وقتی راننده برای تعمیر موتور باید هزینه بسیار سنگینی پرداخت کند افزایش کرایه به تنهایی مشکل را حل نمی‌کند.
موسوی با انتقاد از نبود نظارت بر هزینه تعمیرات کامیون‌ها اظهار کرد: در این حوزه نظارت کافی وجود ندارد و قیمت‌ها بسیار بالا رفته است.
هزینه‌های مصرفی رانندگان افزایش یافته
نایب رئیس کانون کامیونداران با انتقاد از افزایش هزینه‌های کامیونداران و نبود نظارت کافی بر بازار قطعات و لوازم یدکی گفت: یکی از دغدغه فعلی کامیونداران افزایش بی‌ضابطه هزینه‌های مصرفی است که قطعات و روغن نیز فشار زیادی به رانندگان وارد کرده است.
وی افزود: ما بارها گفتیم که دستگاه‌های مسئول تنظیم بازار باید به وظایف خودشان بپردازند و اجازه دهند بخش حمل‌ونقل توسط دستگاه‌های تخصصی خودش مدیریت شود.
سهمیه لاستیک روی سامانه هست، اما کالایی برای تحویل وجود ندارد
موسوی در ادامه با انتقاد از نحوه توزیع لاستیک به کامیونداران گفت: راننده وارد سامانه می‌شود لاستیک مورد نیاز خود را انتخاب می‌کند، سفارش تأیید می‌شود و حتی فاکتور نیز صادر می‌شود اما وقتی برای دریافت لاستیک مراجعه می‌کند به او گفته می‌شود چنین لاستیکی وجود ندارد یا اشتباها در سامانه ثبت شده است.
وی با بیان اینکه در چنین شرایطی راننده مجبور به پیگیری و شکایت می‌شود، گفت: یکی از همکاران من به سامانه 124 تهران مراجعه و شکایت کرده است. به او گفته‌اند اگر کالایی در سامانه وجود داشته فروشنده باید آن را تحویل دهد. اما در عمل این اتفاق نمی‌افتد و فروشنده می‌گوید این لاستیک برای ما صرفه اقتصادی ندارد.
روغن سهمیه‌ای پنج تا شش ماه است توزیع نشده
موسوی درباره سهمیه روغن نیز گفت: سامانه‌ای برای توزیع روغن وجود داشت و در آن مشخص می‌شد به هر راننده چه میزان روغن تعلق می‌گیرد. برای مثال در گذشته به کاربر اعلام می‌شد که چهار گالن روغن باید به یک راننده تحویل داده شود. بعد از مدتی گفتند سامانه را تغییر می‌دهیم تا شرایط بهتر شود اما در عمل وضعیت بدتر شد. حدود پنج تا شش ماه است که سهمیه روغن ما قطع شده است.
این فعال صنفی در پایان گفت: سؤال ما این است که اگر روغن وجود ندارد، چرا در بازار آزاد و تعویض‌روغنی‌ها به وفور پیدا می‌شود؟ روغنی که مثلاً گالنی سه میلیون و 400 هزار تومان قیمت دارد چرا در بازار آزاد پنج میلیون و 500 هزار یا حتی 6 میلیون تومان فروخته می‌شود؟ از طرفی وقتی روغن گران می‌شود متاسفانه روغن تقلبی نیز افزایش پیدا می‌کند. راننده ممکن است به دلیل اختلاف قیمت، روغن ارزان‌تر بخرد و تصور کند سود کرده است اما همان روغن ممکن است بعد از هزار کیلومتر باعث آسیب جدی به موتور و یاتاقان کامیون شود.