خبرگزاری آریا - کاهش حدود 3.5 میلیون نفری جمعیت دانش‌آموزی تا سال 1412، زنگ خطری جدی برای نظام آموزشی کشور است؛ هشداری که در صورت بی‌توجهی به پیامدهای آن، می‌تواند خسارت‌های جبران‌ناپذیری به همراه داشته باشد.
علی فرهادی در آیین انعقاد تفاهم‌نامه همکاری میان وزارت آموزش‌وپرورش و مرکز آمار ایران با اشاره به اهمیت آمار دقیق در تصمیم‌گیری‌های کلان کشور گفت: اگر بخواهیم در هر حوزه‌ای به تصمیم‌گیری درست برسیم، باید از اطلاعات و محاسبات دقیق برخوردار باشیم، در هر فرایند مهم، چهار بُعد اساسی شامل منابع، مصارف، روش‌ها و اهداف مطرح است. ابتدا باید منابع موجود را به‌درستی شناسایی کنیم، سپس مصارف را بسنجیم و روش‌ها و فرایندهای اجرایی را مشخص کنیم تا بتوانیم به اهداف تعیین‌شده دست یابیم.
وی با بیان اینکه اهمیت آمار در آموزش‌وپرورش به دلیل نقشی که این دستگاه در تربیت و تأمین سرمایه انسانی کشور دارد، بسیار بیشتر از بسیاری از حوزه‌های دیگر است ادامه داد: اگر در وزارتخانه‌ای که وظیفه تولید خودرو را برعهده دارد، خطایی آماری رخ دهد، ممکن است تعداد خودروهای تولیدشده بیشتر یا کمتر از میزان واقعی اعلام شود؛ اما زمانی که با حوزه‌ای مانند آموزش‌وپرورش مواجه هستیم، موضوع بسیار حساس‌تر است؛ زیرا با گران‌بهاترین ثروت هر کشور، یعنی منابع انسانی، سروکار داریم.
فرهادی با بیان اینکه در چند سال اخیر، توجه به آمار در آموزش‌وپرورش افزایش یافته و ما نیز مانند بسیاری از دستگاه‌های کشور به این جمع‌بندی رسیده‌ایم که آمار دقیق، مبنای اصلی تصمیم‌گیری است و بدون اطلاعات معتبر، هیچ تصمیمی به‌درستی به سرانجام نخواهد رسید افزود: در این راستا، سامانه‌های آماری توسعه یافته‌اند، برای ایجاد زیرساخت‌های موردنیاز هزینه شده و تلاش کرده‌ایم اطلاعات لازم برای تصمیم‌گیری‌های دقیق و به‌موقع در اختیار مدیران قرار گیرد.
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش با اشاره به نیاز آموزش‌وپرورش به جذب نیروی جدید در سال جاری گفت: بر اساس محاسبات و بررسی‌های انجام‌شده، با توجه به منابع و مصارف نیروی انسانی، آموزش‌وپرورش امسال باید 24 هزار نفر را استخدام می‌کرد؛ اما به دلیل شرایط جنگی، امکان استخدام این نیروها فراهم نشد. با وجود این محدودیت، شناخت دقیق ظرفیت‌های موجود، برنامه‌ریزی مبتنی بر آمار و توزیع بهینه نیروی انسانی موجب شد در آغاز سال تحصیلی جاری با کمبود معلم مواجه نشویم و مدارس بتوانند فعالیت آموزشی خود را آغاز کنند.
وی با بیان اینکه این تجربه نشان می‌دهد که مدیریت مبتنی بر داده‌های دقیق تا چه اندازه می‌تواند در استفاده بهینه از منابع موجود و عبور از محدودیت‌ها مؤثر باشد به آمار نقل‌وانتقالات معلمان اشاره کرد و گفت: در حوزه نقل‌وانتقالات نیز اقدامات گسترده‌ای انجام شده و بیش از 93 هزار مورد نقل‌وانتقال معلمان صورت گرفته است. از این تعداد، حدود 65 هزار مورد از طریق سامانه و به‌صورت سیستمی انجام شده است.
وی ادامه داد: تجربه نقل‌وانتقالات نشان می‌دهد که استفاده از سامانه‌های اطلاعاتی و تصمیم‌گیری مبتنی بر داده، ظرفیت قابل‌توجهی برای اصلاح فرایندهای اداری و افزایش کارآمدی در آموزش‌وپرورش ایجاد می‌کند.
فرهادی با تأکید بر ضرورت استفاده از آمارهای جمعیتی در برنامه‌ریزی‌های بلندمدت آموزش‌وپرورش اظهار کرد: همکاری میان وزارت آموزش‌وپرورش و مرکز آمار ایران می‌تواند به ارتقای کیفیت تعلیم و تربیت و بهبود تصمیم‌گیری‌ها در این حوزه کمک کند؛ به‌ویژه آنکه اطلاعات جمعیتی، نقش تعیین‌کننده‌ای در برنامه‌ریزی برای آینده مدارس و نظام آموزشی دارند.
وی با اشاره به کاهش جمعیت دانش آموزی گفت: پیش‌بینی‌های جمعیتی در سال 1412 حاکی از کاهش جمعیت دانش‌آموزی به میزان حدود سه‌ونیم میلیون نفر در افق هفت‌ساله بود و حتی احتمال می‌رفت میزان این کاهش بیشتر از رقم پیش‌بینی‌شده باشد.
معاون برنامه‌ریزی و توسعه منابع وزارت آموزش‌وپرورش گفت: این نوع آمارها می‌تواند توجه کنشگران حوزه جمعیت و برنامه‌ریزان کشور را به ابعاد مسئله جلب کند. اگر نتوانیم برای مدیریت پیامدهای کاهش جمعیت اهتمام جدی داشته باشیم، کشور با خسارت بزرگی مواجه خواهد شد. آمار دقیق و به‌موقع می‌تواند به حساس‌سازی جامعه و مسئولان نسبت به تحولات جمعیتی کمک کند و زمینه تصمیم‌گیری مناسب برای مواجهه با این تغییرات را فراهم آورد.
فرهادی ادامه داد: اگر چند سال زودتر به موضوع کاهش جمعیت دانش‌آموزی در افق هفت‌ساله توجه می‌شد، امکان مدیریت بهتر این روند و برنامه‌ریزی دقیق‌تر برای استفاده از ظرفیت‌های آموزشی وجود داشت. از این رو، ضرورت دارد اطلاعات جمعیتی و پیش‌بینی‌های آماری از همان مراحل اولیه در تصمیم‌گیری‌های کلان مورد توجه قرار گیرند.
وی اظهار کرد: هم‌افزایی میان اطلاعات آماری وزارت آموزش‌وپرورش و داده‌های مرکز آمار ایران، به‌عنوان مرجع معتبر آماری کشور، می‌تواند زمینه بهبود وضعیت تعلیم و تربیت و ارتقای کیفیت آموزش‌وپرورش را فراهم کند. انتظار داریم با بهره‌گیری از ظرفیت مرکز آمار ایران و اطلاعاتی که دو مجموعه در اختیار یکدیگر قرار می‌دهند، امکان تصمیم‌گیری دقیق‌تر درباره مسائل و نیازهای نظام آموزشی فراهم شود.