خبرگزاری آریا - بازار فیزیکی بورس کالای ایران در ماه مهر 1405، در 3 رینگ محصولات صنعتی، پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی، 494 هزار میلیارد تومان ارزش معاملات و بیش از 10.5 میلیون تن حجم قرارداد را به ثبت رساند. محصولات صنعتی با حدود 295 هزار میلیارد تومان ارزش و نزدیک به 9 میلیون تن حجم قرارداد، بیشترین سهم را در میان این 3 بخش داشتند. در رینگ پتروشیمی، پلی‌اتیلن با بیش از 48 هزار میلیارد تومان ارزش معاملات در صدر قرار گرفت و در بخش فرآورده‌های نفتی نیز مواد سنگین پالایشی با 43 هزار میلیارد تومان بیشترین ارزش معاملات را ثبت کردند. از نظر حجم، سیمان در بخش صنعتی با بیش از 5 میلیون و 368 هزار تن، کود و مواد شیمیایی پایه در بخش پتروشیمی با حدود 165 هزار تن و مواد سنگین پالایشی در بخش فرآورده‌های نفتی با بیش از 622 هزار تن، بیشترین حجم قرارداد را به خود اختصاص دادند.
به گزارش خبرگزاری آریا ، بررسی مبادلات ماه مهر بازار فیزیکی بورس کالای ایران نشان می‌دهد 3 رینگ محصولات صنعتی، پتروشیمی و فرآورده‌های نفتی، ترکیب متفاوتی از ارزش و حجم معاملات را رقم زده‌اند. در بخش صنعتی، فلزات پایه، محصولات فولادی و کالاهای زنجیره سنگ‌آهن در کنار سیمان سهم مهمی از ارزش و حجم مبادلات داشتند. در بخش پتروشیمی، پلیمرها به‌ویژه پلی‌اتیلن و پلی‌پروپیلن در کانون گردش مالی قرار گرفتند، در حالی که از نظر حجم، علاوه بر پلی‌اتیلن، کود و مواد شیمیایی پایه نیز جایگاه قابل توجهی داشتند. در بخش فرآورده‌های نفتی، مواد سنگین پالایشی و روغن و برش‌های روغنی سهم عمده‌ای از ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند. مقایسه این 3 رینگ نشان می‌دهد کالاهای پیشتاز از نظر ارزش لزوماً در رتبه‌بندی حجمی جایگاه مشابهی ندارند و بررسی هم‌زمان این دو شاخص، تصویر جامع‌تری از ترکیب مبادلات بازار فیزیکی ارائه می‌کند.
سیمان و محصولات معدنی در صدر حجم معاملات صنعتی
در ماه مهر، حجم قراردادهای محصولات صنعتی بورس کالا به 8 میلیون و 970 هزار تن رسید. سیمان با ثبت بیش از 5 میلیون و 368 هزار تن، بیشترین حجم معاملات را در میان محصولات این رینگ به خود اختصاص داد. این میزان حدود 60 درصد از کل حجم قراردادهای صنعتی را تشکیل می‌دهد و جایگاه سیمان را به‌عنوان اصلی‌ترین محصول از نظر تناژ مبادلات این بخش نشان می‌دهد. پس از سیمان، گندله سنگ‌آهن با یک میلیون و 373 هزار تن در رتبه دوم قرار گرفت و کنسانتره سنگ‌آهن نیز 587 هزار و 100 تن حجم قرارداد را ثبت کرد.
آهن اسفنجی با 464 هزار تن و شمش بلوم با بیش از 426 هزار تن، دیگر محصولات پرحجم صنعتی در ماه مهر بودند. ورق گرم نیز با 351 هزار تن در ادامه این فهرست قرار گرفت. حجم معاملات میلگرد به 235 هزار و 189 تن رسید و تیرآهن نیز نزدیک به 50 هزار تن قرارداد را ثبت کرد. در میان فلزات پایه، آلومینیوم با بیش از 35 هزار تن و مس با 22 هزار و 605 تن معامله شدند. سایر ورق‌های فولادی شامل ورق‌های رنگی، گالوانیزه و قلع‌اندود نیز 48 هزار و 500 تن حجم قرارداد داشتند. این ترکیب نشان می‌دهد بخش مهمی از جابه‌جایی فیزیکی کالاهای صنعتی در ماه مهر به مصالح ساختمانی، محصولات معدنی و مواد اولیه زنجیره فولاد اختصاص داشته است.
مس در صدر ارزش معاملات صنعتی ایستاد
ارزش معاملات محصولات صنعتی در ماه مهر به 294 هزار و 840 میلیارد تومان رسید. مس با ثبت 65 هزار و 880 میلیارد تومان، بیشترین ارزش معاملات را در میان کالاهای این بخش به خود اختصاص داد. ارزش مبادلات این فلز سرخ حدود 22 درصد از کل ارزش معاملات صنعتی بود. ورق گرم با 44 هزار و 298 میلیارد تومان در رتبه دوم قرار گرفت و شمش بلوم با 36 هزار و 410 میلیارد تومان جایگاه سوم را به دست آورد.
آهن اسفنجی با 23 هزار و 906 میلیارد تومان و میلگرد با 22 هزار و 863 میلیارد تومان نیز در جمع محصولات باارزش صنعتی قرار گرفتند. ارزش معاملات گندله سنگ‌آهن به 21 هزار و 887 میلیارد تومان رسید و سیمان با 21 هزار و 398 میلیارد تومان در رتبه بعدی قرار گرفت. آلومینیوم نیز 17 هزار و 85 میلیارد تومان ارزش معامله را ثبت کرد. در ادامه جدول، سایر ورق‌های فولادی با 8 هزار و 755 میلیارد تومان و کنسانتره سنگ‌آهن با 7 هزار و 851 میلیارد تومان قرار گرفتند. کنسانتره فلزات گران‌بها نیز با وجود حجم قرارداد فقط 76 تن، 6 هزار و 375 میلیارد تومان ارزش معامله داشت. این تفاوت میان رتبه‌بندی ارزش و حجم، به‌ویژه در محصولاتی مانند مس و کنسانتره فلزات گران‌بها، نشان می‌دهد ارزش واحد کالا نقش مهمی در تعیین جایگاه آن در گردش مالی بازار دارد.
پلی‌اتیلن پیشتاز حجم معاملات پتروشیمی شد
در بخش محصولات پتروشیمی، حجم قراردادهای ماه مهر به حدود 620 هزار و 754 تن رسید. پلی‌اتیلن با بیش از 248 هزار تن، بیشترین حجم مبادلات را به خود اختصاص داد و به‌تنهایی حدود 40 درصد از حجم قراردادهای این بخش را تشکیل داد. کود و مواد شیمیایی پایه با بیش از 165 هزار تن در رتبه دوم قرار گرفتند. پلی‌پروپیلن با حدود 60 هزار و 289 تن در جایگاه بعدی ایستاد و مواد اولیه آروماتیکی و مونومرها نیز بیش از 32 هزار تن حجم قرارداد را ثبت کردند.
گلایکول‌ها با 27 هزار و 690 تن و پلی‌استایرن با حدود 26 هزار و 868 تن در ادامه جدول قرار گرفتند. حجم معاملات پلی‌استر و الیاف به حدود 19 هزار و 569 تن رسید و پی‌وی‌سی و محصولات مرتبط نیز بیش از 19 هزار تن معامله شدند. سایر مواد شیمیایی با نزدیک به 12 هزار و 945 تن، در کنار این گروه‌ها قرار گرفتند. در این میان، حجم قرارداد کود و مواد شیمیایی پایه، با وجود قرار گرفتن در رتبه دوم حجمی، از بسیاری از محصولات پلیمری بیشتر بود. این موضوع نشان می‌دهد ترکیب تقاضا در بازار پتروشیمی تنها به پلیمرها محدود نبوده و مواد شیمیایی پایه نیز سهم قابل توجهی از مبادلات فیزیکی را به خود اختصاص داده‌اند.
پلی‌اتیلن بیشترین ارزش معاملات پتروشیمی را ثبت کرد
ارزش معاملات محصولات پتروشیمی در ماه مهر به 124 هزار و 268 میلیارد تومان رسید. پلی‌اتیلن با 48 هزار و 287 میلیارد تومان در صدر جدول قرار گرفت و نزدیک به 39 درصد از ارزش کل معاملات این بخش را به خود اختصاص داد. پلی‌پروپیلن با 22 هزار و 834 میلیارد تومان در رتبه دوم ایستاد و مواد اولیه آروماتیکی و مونومرها با 10 هزار و 962 میلیارد تومان در جایگاه سوم قرار گرفتند.
کود و مواد شیمیایی پایه با 9 هزار و 470 میلیارد تومان، پلی‌استایرن با 7 هزار و 889 میلیارد تومان و پلی‌استر و الیاف با 7 هزار و 277 میلیارد تومان، دیگر محصولات باارزش این بخش بودند. ارزش معاملات پی‌وی‌سی و محصولات مرتبط نیز به 6 هزار و 621 میلیارد تومان رسید. سایر مواد شیمیایی با 3 هزار و 946 میلیارد تومان و گلایکول‌ها با 3 هزار و 91 میلیارد تومان در ادامه جدول قرار گرفتند. پلیمرهای مهندسی و سایر پلیمرها نیز 2 هزار و 26 میلیارد تومان ارزش معامله داشتند. مقایسه ارزش و حجم معاملات نشان می‌دهد پلی‌اتیلن در هر 2 شاخص جایگاه نخست را حفظ کرده است، اما در محصولاتی مانند کود و مواد شیمیایی پایه، سهم از حجم معاملات به‌مراتب بیشتر از سهم از ارزش معاملات بوده است. در مقابل، برخی محصولات پلیمری با حجم پایین‌تر، ارزش معاملاتی قابل توجهی را ثبت کرده‌اند.
مواد سنگین پالایشی در صدر حجم معاملات فرآورده‌های نفتی
در بخش فرآورده‌های نفتی، حجم قراردادهای ماه مهر به 937 هزار و 495 تن رسید. مواد سنگین پالایشی با 621 هزار و 945 تن، بیشترین حجم مبادلات را به خود اختصاص دادند و حدود دوسوم از کل حجم قراردادهای این بخش را تشکیل دادند. روغن و برش‌های روغنی با 265 هزار و 943 تن در رتبه دوم قرار گرفتند. فاصله حجمی این 2 گروه با سایر محصولات نشان می‌دهد بخش عمده مبادلات فیزیکی فرآورده‌های نفتی در ماه مهر در همین 2 گروه متمرکز بوده است.
گوگرد با 31 هزار و 90 تن در رتبه بعدی قرار گرفت و حجم قراردادهای قیر به 14 هزار و 955 تن رسید. واکس و پارافین نیز با 3 هزار و 562 تن، کمترین حجم قرارداد را در میان محصولات درج‌شده در جدول ثبت کردند. در مجموع، مواد سنگین پالایشی و روغن و برش‌های روغنی روی‌هم بیش از 887 هزار تن قرارداد داشتند و بخش عمده تناژ مبادلات این گروه را تشکیل دادند.
مواد سنگین پالایشی بیشترین ارزش معاملات را به خود اختصاص دادند
ارزش معاملات فرآورده‌های نفتی در ماه مهر به 74 هزار و 584 میلیارد تومان رسید. مواد سنگین پالایشی با 42 هزار و 587 میلیارد تومان، در رتبه نخست قرار گرفتند و بیش از 57 درصد از ارزش کل معاملات این بخش را به خود اختصاص دادند. روغن و برش‌های روغنی با 26 هزار و 852 میلیارد تومان در جایگاه دوم ایستادند. این 2 گروه در مجموع بیش از 69 هزار میلیارد تومان ارزش معامله را ثبت کردند و سهم اصلی را در گردش مالی فرآورده‌های نفتی داشتند.
پس از این 2 گروه، گوگرد با 3 هزار و 633 میلیارد تومان ارزش معامله قرار گرفت. ارزش معاملات قیر به یک هزار و 80 میلیارد تومان رسید و واکس و پارافین با 431 میلیارد تومان در رتبه آخر جدول ایستادند. هم‌زمانی صدرنشینی مواد سنگین پالایشی در ارزش و حجم معاملات، در کنار جایگاه دوم روغن و برش‌های روغنی در هر 2 شاخص، نشان می‌دهد بخش عمده ارزش و تناژ معاملات فرآورده‌های نفتی در ماه مهر به این 2 گروه محصول اختصاص داشته است.
3 رینگ معاملاتی، 3 الگوی متفاوت در معاملات ماهانه
مقایسه عملکرد 3 بخش بازار فیزیکی بورس کالا در ماه مهر نشان می‌دهد محصولات صنعتی از نظر ارزش و حجم معاملات، بزرگ‌ترین بخش بازار بوده‌اند. در این بخش، مس بیشترین ارزش را ثبت کرد، در حالی که سیمان از نظر تناژ فاصله قابل توجهی با سایر محصولات داشت. در بخش پتروشیمی، پلی‌اتیلن در هر دو شاخص ارزش و حجم صدرنشین بود، اما کود و مواد شیمیایی پایه نیز در حجم قراردادها جایگاه مهمی داشتند. در بخش فرآورده‌های نفتی نیز مواد سنگین پالایشی و روغن و برش‌های روغنی سهم اصلی را از ارزش و حجم مبادلات به خود اختصاص دادند.