خبرگزاری آریا- روزنامه ابتکار امروز 16 مهر در سرمقاله ای تحت عنوان «رفتار‌شناسی حکومت در پساوقایع اخیر» به قلم محمدعلی وکیلی به بیان موضع خود و تحلیل رفتار حکومت در وقایع اخیر پرداخت.
به گزارش سرویس سیاسی آریا؛این مقاله با ذکر«جامعه ایران دارای دو قطب موافقان و منتقدان حکومت است که هر دو در اقلیت هستند و یک اکثریت خاکستری که در مقاطع مختلف تصمیمات مختلف می‌گیرد.» نتیجه گرفته است که « اکنون این اکثریت به منتقدان حکومت پیوسته‌اند و طرفداران حکومت را در اقلیت قرار داده است.»
نویسنده سپس با قطعی دانستن مفروض خود می پرسد:«با این وضعیت پرسش مهم این است که حکومت پس از این حوادث چگونه عمل خواهد کرد؟»
مقاله سپس دو سناریوی اصلی را مطرح می کند،نخست«حکومت با همان دست فرمان همیشگی پیش برود به گونه‌ای که انگار نه انگار اتفاقی افتاده است. در این سناریو، رویه‌های قبل با جولان تئوریسین‌هایی همچون عباسی، رسایی و نبویان ادامه پیدا می کند.» که البته به گمان خود آن را بعید می‌داند. دوم،«حکومت با درک درست و عمیق از تحولات نسلی و نیازها و آرمان‌های جدید جامعه ایران و با انتخاب رویکرد واقع بینی، در هیئت زبان و نهادش تغییرات مناسب را در خودش ایجاد می‌کند» که البته توصیه نویسنده هم همین است.
در ادامه مقاله سناریوی دوم را به دو احتمال تقسیم می کند:« احتمال اول اینکه حکومت به موازات دادن آزادی های اجتماعی عرصه را بر سیاسیون تنگ‌تر نماید. یعنی حکومت ظرفیت چنین تغییری را در هیئت کنونی خودش ببیند ولذا خودش تمام بار این تغییرات را به دوش بکشد. » و احتمال دوم آنست که«نظام همزمان با چراغ سبز به اصلاحات بنیادی با اعلام آشتی ملّی زمینه ورود نخبگان و جذب خیل عظیم ایرانیان را فراهم آورد. به قواعد دموکراسی و چرخش نخبگان تن دهد و چنین اصلاحاتی را به طور دموکراتیک پیش ببرد.»
البته نویسنده مقاله جدا از فرض های ذهنی از داده های عینی استفاده ای نکرده است تا مرز میان تحلیل علمی و آرزوهای شخصی مشخص گردد.