خبرگزاری آریا -فرمانده یگان حفاظت از میراث فرهنگی با اشاره به گستردگی آثار تاریخی و فرهنگی در کشور، کمبود نیروی انسانی را یکی از مهمترین چالشهای حوزه حفاظت از میراثفرهنگی دانست و بر ضرورت استفاده از ظرفیتهای فناورانه، همکاری دستگاههای اجرایی و تقویت یگان حفاظت تأکید کرد.
به گزارش خبرنگار خبرگزاری آریا از کرمانشاه
سرهنگ آیت احمدی در دیدار با استاندار کرمانشاه با تشریح وضعیت حفاظت از میراثفرهنگی کشور اظهار کرد: در سطح کشور نزدیک به 43 هزار اثر و محوطه ثبت ملی داریم و حدود 260 موزه فعال نیز تحت پوشش قرار دارند که بخشی از آنها فعال و بخشی نیز بهصورت نیمهفعال اداره میشوند.
وی افزود: در حال حاضر 30 اثر میراثفرهنگی کشور به ثبت جهانی رسیده است و حدود 28 مجموعه نیز در فهرست مجموعههای دارای ضرورت حفاظت ویژه قرار دارند که حفاظت از آنها نیازمند امکانات، نیروی انسانی و تجهیزات مناسب است.
فرمانده یگان حفاظت میراثفرهنگی کشور با اشاره به وضعیت نیروی انسانی این یگان گفت: در سراسر کشور افراد مشخصی در حوزه حفاظت میراثفرهنگی فعالیت میکنند، اما این تعداد با توجه به گستردگی مأموریتها و حجم آثار تاریخی کشور کافی نیست.
احمدی ادامه داد: در سالهای اخیر و بهویژه در دوره جنگ، موضوع تأمین و اختصاص سرباز برای دستگاههای مختلف با محدودیت هایی مواجه شد و یگان حفاظت میراث فرهنگی نیز از این موضوع متأثر شد؛ با این حال، مذاکرات و تفاهمهایی با ستاد کل نیروهای مسلح و وزارت دفاع انجام شده که میتواند در تأمین نیروی مورد نیاز یگان حفاظت مؤثر باشد.
وی گفت: بر اساس این تفاهمها، امکان جذب و بهکارگیری سربازان در سطوح تحصیلی مختلف، از فوقدیپلم تا دکترا، در حال پیگیری است و این موضوع میتواند اتفاق مثبتی برای یگان حفاظت میراثفرهنگی باشد. علاقهمندی بسیاری از جوانان برای انجام خدمت سربازی در مجموعه میراثفرهنگی نیز وجود دارد.
وی با اشاره به وضعیت میراثفرهنگی استان کرمانشاه گفت: کرمانشاه یکی از استانهای مهم کشور از نظر تعداد و تنوع آثار تاریخی است و در این استان حدود 2300 اثر ثبت ملی و بیش از 2300 اثر غیرثبت ملی وجود دارد و مجموع آثار شناساییشده در استان به بیش از 4 هزار اثر میرسد.
احمدی افزود: کرمانشاه دارای 9 موزه و چندین مجموعه و بنای تاریخی ارزشمند از جمله کاروانسراهای تاریخی است و از ظرفیتهای مهم کشور در حوزه میراثفرهنگی به شمار میرود.
وی با بیان اینکه نیروی انسانی یگان حفاظت در استان کرمانشاه بسیار محدود است، افزود: این در حالی است که گستردگی آثار و محوطههای تاریخی استان، نیازمند نیروی بسیار بیشتری برای حفاظت و پایش مستمر است.
فرمانده یگان حفاظت میراثفرهنگی کشور با اشاره به اینکه حفاظت فیزیکی تمام آثار با نیروی انسانی موجود امکانپذیر نیست، گفت: با توجه به گستردگی محوطههای تاریخی، ناچار هستیم در کنار نیروی انسانی، از فناوریهای نوین برای پایش آثار استفاده کنیم.
احمدی افزود: اقداماتی برای استفاده از پهپاد و سامانههای هوشمند پایش انجام شده است تا محوطههای وسیع تاریخی، بهویژه مجموعه هایی که امکان استقرار نیروی انسانی در تمام نقاط آنها وجود ندارد، بهصورت مستمر رصد شوند.
وی ادامه داد: با استقرار این سامانهها در صورت مشاهده هرگونه تخلف یا تعرض، اطلاعات لازم میتواند در کوتاهترین زمان به نیروهای مستقر در منطقه منتقل شود تا آنها در سریعترین زمان ممکن در محل حاضر شوند.
احمدی با اشاره به افزایش حفاریهای غیرمجاز در برخی مناطق کشور اظهار کرد: متأسفانه در شرایط خاصی که کشور با آن مواجه بود، موارد حفاری غیرمجاز و تعرض به محوطههای تاریخی افزایش یافت و استان کرمانشاه نیز از این وضعیت مستثنی نبود.
فرمانده یگان حفاظت میراثفرهنگی کشور یکی دیگر از چالشهای جدی این حوزه را ساختوسازهای غیرمجاز در حریم آثار تاریخی عنوان کرد و گفت: در برخی موارد، مسئولیت جلوگیری از ساختوسازهایی که در حریم آثار تاریخی انجام میشود، به یگان حفاظت میراثفرهنگی واگذار میشود؛ در حالی که بر اساس ضوابط و مقررات، دستگاههای مسئول از جمله شهرداریها نیز وظایف مشخصی در این زمینه دارند.
احمدی افزود: در مواردی که ساختوساز غیرمجاز در حریم آثار انجام میشود، یگان حفاظت مجبور است وارد فرآیند قضایی شود، تشکیل پرونده دهد و موضوع را تا صدور حکم تخریب پیگیری کند؛ در نهایت نیز هزینه اجرای حکم تخریب از اعتبارات جاری مجموعه میراث فرهنگی پرداخت میشود.
وی تصریح کرد: این روند علاوه بر تحمیل هزینههای مالی، هزینههای اجتماعی و فرهنگی نیز برای میراثفرهنگی به همراه دارد. در حالی که اگر از همان مرحله نخست ساختوساز و بر اساس ضوابط مصوب، دستگاههای مسئول همکاری لازم را داشته باشند، بسیاری از این پروندهها اساساً شکل نخواهد گرفت.
وی ادامه داد: در طرحهای تفصیلی و ضوابط مربوط به حریم آثار تاریخی، حدود و چارچوب ساختوساز مشخص شده و حتی در مواردی میراثفرهنگی این ضوابط را به دستگاههای مربوط اعلام کرده است، اما در مرحله اجرا و جلوگیری از ساختوسازهای غیرمجاز، همکاری لازم همیشه وجود ندارد.
فرمانده یگان حفاظت میراثفرهنگی کشور تأکید کرد: انتظار ما این است که با همکاری استانداری، شهرداریها، دستگاه قضایی و ادارهکل میراثفرهنگی استان، مسئولیت هر دستگاه بهصورت دقیق مشخص شود تا بار اضافی بر دوش یگان حفاظت قرار نگیرد.
وی با اشاره به ظرفیت شورای تأمین استانها گفت: بر اساس مصوبات شورای امنیت کشور، امکان برگزاری جلسات شورای تأمین با موضوع حفاظت از میراثفرهنگی و یگان حفاظت وجود دارد و میتوان از این ظرفیت برای حل مشکلات موجود استفاده کرد.
احمدی افزود: در استان کرمانشاه نیز ظرفیت بسیار خوبی برای همکاری میان دستگاههای مختلف وجود دارد و اگر استانداری، ادارهکل میراثفرهنگی و سایر دستگاههای مسئول در این مسیر همراه شوند، میتوان بسیاری از مشکلات موجود را برطرف کرد.
وی با اشاره به ظرفیتهای فرهنگی استان کرمانشاه اظهار کرد: کرمانشاه از استانهای مهم و در عین حال مغفولمانده در حوزه میراثفرهنگی است و با توجه به ظرفیتهای تاریخی، فرهنگی و گردشگری این استان، میتوان با برنامهریزی و تأمین امکانات مناسب، اقدامات مؤثری برای معرفی و حفاظت از این میراث انجام داد.
فرمانده یگان حفاظت میراثفرهنگی کشور با اشاره به سابقه تشکیل و توسعه این یگان گفت: طی سالهای گذشته مجوزهایی برای جذب نیروی انسانی صادر و طرحهایی نیز برای تأمین نیروی مورد نیاز تدوین شد، اما این فرآیندها به دلایل مختلف به نتیجه نرسید و در سالهای اخیر جذب نیروی متناسب با نیاز یگان انجام نشده است.
احمدی اظهار کرد: در چنین شرایطی، یگان حفاظت ناچار است در کنار استفاده از نیروهای موجود، به سمت هوشمندسازی و استفاده از فناوریهای جدید حرکت کند؛ زیرا حفاظت از هزاران اثر و محوطه تاریخی کشور تنها با اتکا به نیروی انسانی موجود امکانپذیر نیست.
وی بر ضرورت حمایت دستگاههای ملی و استانی از یگان حفاظت میراثفرهنگی تأکید کرد و گفت: حفاظت از میراثفرهنگی یک وظیفه ملی است و تحقق آن نیازمند همکاری همه دستگاهها، تأمین نیروی انسانی، استفاده از فناوریهای نوین و تعیین دقیق مسئولیت دستگاههای اجرایی است.
احمدی با قدردانی از مسئولان استان کرمانشاه و ابراز امیدواری نسبت به تقویت همکاریهای بیندستگاهی، خواستار توجه ویژه به ظرفیت های تاریخی و فرهنگی این استان و رفع موانع موجود در مسیر حفاظت از آثار و محوطههای تاریخی شد.