مقاله دکترعابدین مؤمنی استاد دانشگاه تهران تحت عنوان ولایت جنگ و صلح

خبرگزاری آریا- مقاله دکترعابدین مؤمنی استاد دانشگاه تهران تحت عنوان ولایت جنگ و صلح.

به گزارش خبرنگارآریادرشهرستان بابل: درمتن مقاله دکترعابدین مؤمنی استاد دانشگاه تهران تحت عنوان ولایت جنگ و صلح به شرح ذیل آمده است.

بِسْمِ اللّٰهِ الرَّحمٰنِ الرَّحیٖمِ

در فقه اسلامی -أعم از فقه أهل سنت و فقه إمامیۀ إثناعشریه- کاری که مسلمانان انجام خواهند داد، باید مشروعیت داشته باشد؛ یعنی نه تنها باید ازدواج، طلاق، خرید و فروش، وکالت، ولایت، اجازه، اجاره و... مشروعیت داشته باشد، بلکه حرف زدن، خوردن، خوابیدن، دیدن، شنیدن و... نیز باید مشروعیت داشته باشد.

مشروعیت داشتن یک کار و عمل، یعنی ولایت‌داشتن نسبت به آن کار.

تفاوت مسلمان و غیرمسلمان در این است که، مسلمان اوّل شرعی‌بودن یک کار را احراز می‌کند، بعد به انجام آن اقدام می‌نماید. یعنی، حرفی را بخواهند بزنند با خودشان درگیر خواهند شد که، آیا خداوند متعال راضی به زدن این حرف‌ها هستند؟ آیا ولایت بر زدن این حرفا را دارم؟ اگر ولایت نداشته باشد، حرام است حرفی را بزنند یا بشنوند.

بنابراین، ولایت در شیعه و اهل‌سنت فراگیر است؛ امور شخصی و عمومی را در برمی‌گیرد؛ جز این که در امور عمومی، خداوند متعال ولایت را به نظر اهل‌‌سنت، بعد از پیامبر اسلام ص، و به نظر شیعه در عصر غیبت، به فقیه جامع‌الشرایط تفویض فرمودند.

جنگ، صلح، مذاکره، آتش‌بس، قهر، آشتی، داشتنِ روابط و مراوده با کشورها و امثال آن از امور عمومی است، تصمیم آن با فقیه ولی است. یعنی، وقتی فرمودند: «جنگ!» همه باید گوش باشند.¹ یا وقتی فرمودند: «صلح!» باز، همه باید گوش باشند، کسی معترض نباید باشد.

او که با اجتهاد خواهد گفت: جنگ یا صلح یا هر چیز دیگر، باید برای تصمیم خودشان به خداوند متعال پاسخگو باشند، باید برای خداوند متعال حجّت داشته باشند؛ هر آن چیزی که می‌تواند حجّت او برای خداوند متعال باشد را به دست بیاورد، بعد از همۀ جَهد و جُهد تصمیم بگیرند و ابلاغ نمایند.

روشن است که برای جَهد و جُهدِ تصمیم‌گیریِ متناسب با هر چیزی، با کارآگاهان و متخصصان و کارشناسان مشورت خواهند گرفت؛ اطلاعات جامع و جهانی را کسب خواهند کرد و هرچیزی که بتواند به خداوند متعال به عنوان حجّت عرضه بدارد، تکلیف است. انجام خواهند داد. چون «وَاللَّهُ مِنْ وَرَائِهِمْ مُحِیطٌ»²؛ رقیب او ناظری دارد که هیچ خواب و غفلت ندارد. ناظری که امور بندگان مطیع و عاصی خودش را به او سپرد، چشم از او بر نخواهد داشت. و او آگاه است که ناظر آگاه و بیدار بر او نظارت دارد. واضح است که هیچ کوتاهی نخواهند کرد؛ هیچ تقصیری نخواهند داشت؛ پس همۀ مقدمات را کامل خواهند پیمود سپس تصمیم و ابلاغ خواهند کرد.

رئیس‌جمهور و دیگر دست‌اندرکاران و مردم باید گوش باشند؛ فقط گوش! که سرسوزنی تخطی و تخلف هم پذیرفته نیست. البته واضح است که آگاهانِ در خدمتِ مردم و مردمِ آگاه هم نباید از تدبیر و اندیشیدن به تدبیر، کوتاهی و غفلت نمایند؛ ولی، در جمع‌بندی نظر، جنجال حرام است. برای جمع‌بندی باید مدبرانه مدیریت شود.

فقیه، ولی است؛ پس از کسب حجّت با توکُّل بر خداوند متعال³ ابلاغ و اقدام خواهند داشت.

براین اساس، خداوند متعال نسبت به جنگ و صلح، اختیار را به فقیه جامع‌الشرایط که «ولیِ» جامعه است، داده‌اند و تمکین‌کردن بر همۀ از دست‌اندرکاران و مردم واجب است؛ تمرُّد حرام است؛ جنجال به پا کردن و بهم‌ریختن اوضاع جامعه با سخنرانی و هر ابزار دیگر، حرام است. همه و همه و همه باید با اتّحاد تا پیروزی قطعی و قاطع، و بعد از پیروزی قطعی و قاطع تا ظهور امام زمان علیه‌السلام حامی و پشتیبان و مطیع ولی‌فقیه حرکت کنیم تا جامعه اداره شود.

عابدین مؤمنی

استاد دانشگاه تهران

ـ1. وَمِنْهُمُ الَّذِینَ یُؤْذُونَ النَّبِیَّ وَیَقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَیْرٍ لَكُمْ یُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَیُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِینَ وَرَحْمَةٌ لِلَّذِینَ آمَنُوا مِنْكُمْ وَالَّذِینَ یُؤْذُونَ رَسُولَ اللَّهِ لَهُمْ عَذَابٌ أَلِیمٌ ﴿توبه: 61﴾

ترجمه: و از منافقان کسانی هستند که همواره پیامبر را آزار می دهند، و می گویند: شخص زود باور و نسبت به سخن این و آن سراپا گوش است. بگو: او در جهت مصلحت شما سراپا گوش و زود باور خوبی است، به خدا ایمان دارد و فقط به مؤمنان اعتماد می ورزد، و برای کسانی از شما که ایمان آورده اند، رحمت است، و برای آنانکه همواره پیامبر خدا را آزار می دهند، عذابی دردناک است.

2. وَاللَّهُ مِنْ وَرَائِهِمْ مُحِیطٌ ﴿بروج: 20﴾

ترجمه: و خدا از همه سو بر آنان احاطه دارد.

3. ... فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ یُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِینَ ﴿آل عمران: 159﴾

ترجمه: ... و چون تصمیم گرفتی بر خدا توکل کن؛ زیرا خدا توکل کنندگان را دوست دارد.