خبرگزاری آریا - مخترع و مدیرعامل شرکت آیسکار، با تأکید بر ظرفیت فناوریهای داخلی برای کاهش مصرف آب، انرژی و مواد شیمیایی گفت: استفاده از فناوریهای نوین میتواند در بخشهای مختلف 25 تا 30 درصد مصرف منابع را کاهش دهد، اما نبود سرمایه، متقاضی و حمایت مؤثر از مرحله تجاریسازی، مانع ورود بسیاری از فناوریهای داخلی به چرخه تولید شده است.
به گزارش سرویس اقتصادی آریا، دکتر فرهاد افشارفرد در گفتوگو با خبرنگاران اظهار کرد: بسیاری از مشکلات کشور در حوزه آب، انرژی، آلودگی و هزینههای تولید، با اصلاح روشهای سنتی و استفاده از فناوریهای جدید قابل مدیریت است.
وی افزود: فناوریهای نوین علاوه بر کاهش مصرف منابع، میتوانند موجب افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای تولید و کوتاهشدن زمان فرآیندهای صنعتی شوند.
پاکسازی قطعات بدون مصرف آب و تولید پساب
این مخترع با اشاره به دستگاه پاشش یخ خشک گفت: این فناوری با استفاده از هوای فشرده و مکانیزم مکشی ـ پاششی، امکان پاکسازی و رسوبزدایی قطعات و تجهیزات را بدون مصرف آب و با کاهش نیاز به برخی مواد شیمیایی فراهم میکند.
وی ادامه داد: استفاده از این فناوری در تعمیرگاهها و صنایع میتواند ضمن کاهش مصرف آب، از تولید پساب و ورود مواد آلاینده به خاک و منابع آبی جلوگیری کند.
افشارفرد با اشاره به حجم بالای شستوشوی قطعات خودرو اظهار کرد: در روشهای سنتی، شستوشوی قطعات علاوه بر مصرف آب، نیازمند استفاده از مواد شوینده است و در نهایت پساب آلوده تولید میشود، در حالی که در روش پاکسازی با یخ خشک، قطعات بدون مصرف آب و بدون ایجاد پساب پاکسازی میشوند.
بازگرداندن گازهای صنعتی به چرخه تولید
مدیرعامل شرکت آیسکار همچنین به ظرفیت بازیابی دیاکسیدکربن صنایع اشاره کرد و گفت: بخشی از گازهای خروجی واحدهای نفتی و صنعتی را میتوان جمعآوری، فرآوری و دوباره وارد چرخه تولید کرد.
وی افزود: دیاکسیدکربن فرآوریشده در صنایعی مانند صنایع غذایی و نوشیدنی کاربرد دارد و میتوان بخشی از منابعی را که امروز هدر میروند، به ارزش اقتصادی تبدیل کرد.
فناوری میتواند زمان تولید را کاهش دهد
افشارفرد با تأکید بر نقش فناوری در افزایش بهرهوری گفت: فناوریهای نوین تنها برای کاهش مصرف منابع نیستند، بلکه میتوانند زمان فرآیندهای تولید را نیز به شکل قابل توجهی کاهش دهند.
وی با اشاره به برخی فناوریهای انجماد افزود: در برخی روشها، ماهی حدود نیم ساعت و میگو حدود سه دقیقه برای انجماد زمان نیاز دارد که این موضوع ظرفیت فناوری برای کاهش زمان تولید و افزایش بهرهوری را نشان میدهد.
این مخترع تأکید کرد: برای جبران عقبماندگی صنعتی کشور باید از روشهای سنتی فاصله گرفت و ظرفیت نخبگان، مخترعان، فناوران و سرمایهگذاران توانمند را وارد چرخه تولید کرد.
«در ایران مخترع حامی ندارد»
افشارفرد با انتقاد از نبود حمایت کافی از مرحله تجاریسازی اختراعات گفت: در ایران مخترع حامی ندارد و حمایت از یک اختراع نباید تنها به ثبت اختراع یا صدور مجوز محدود شود.
وی افزود: یک فناوری برای رسیدن به بازار به مجموعهای از حمایتها شامل تأمین سرمایه، زیرساخت، حمایتهای اداری، تولید، بازاریابی و ایجاد بازار نیاز دارد و اگر این زنجیره کامل نشود، حتی ایدههای ارزشمند نیز ممکن است در مرحله نمونه اولیه باقی بمانند.
ظرفیت تولید روزانه 50 دستگاه داریم، اما متقاضی نداریم
مدیرعامل شرکت آیسکار با اشاره به ظرفیت تولید این شرکت اظهار کرد: توانایی تولید روزانه 40 تا 50 دستگاه را داریم و پروانه بهرهبرداری از وزارت صنعت، معدن و تجارت نیز دریافت کردهایم، اما برای افزایش تولید و ورود این فناوری به بازار باید متقاضی و سفارش تولید وجود داشته باشد.
وی تصریح کرد: مشکل امروز صرفاً توانایی ساخت نیست؛ فناوری، دانش فنی و مجوزهای لازم وجود دارد، اما برای فعالشدن خط تولید و تبدیل ظرفیت موجود به تولید واقعی، باید بازار و متقاضی ایجاد شود.
افشارفرد گفت: اگر قرار است فناوریهای داخلی جایگزین روشهای سنتی شوند، دستگاههای دولتی، صنایع و بخش خصوصی نیز باید برای استفاده از این فناوریها وارد میدان شوند.
موانع اداری و مالی، توان تولیدکننده را کاهش میدهد
این مخترع با انتقاد از برخی فرآیندهای اداری و مالی اظهار کرد: در بسیاری از کشورها زمانی که فردی برای نخستینبار اقدام به توسعه یک فناوری میکند، دولت و نهادهای حاکمیتی برای رساندن ایده به تولید و بازار از او حمایت میکنند، اما در ایران گاهی شرایط متفاوت است.
وی ادامه داد: وقتی یک فناور وارد مرحله تولید میشود، مجموعههای مختلف از جمله امور مالیاتی و بیمه وارد فرآیند فعالیت میشوند و اگر حمایت و فرصت کافی برای رشد وجود نداشته باشد، فشارهای اداری و مالی میتواند توان ادامه فعالیت تولیدکننده را کاهش دهد.
افشارفرد تأکید کرد: تولیدکننده و فناور برای رشد به امنیت، زمان، سرمایه و بازار نیاز دارد و اگر از ابتدای مسیر با موانع متعدد مواجه شود، انگیزه و توان توسعه فناوری کاهش پیدا میکند.
چرا فناوری ایرانی در خارج مورد توجه است اما در داخل نه؟
این مخترع با اشاره به بیش از دو دهه فعالیت خود در حوزه فناوری گفت: بیش از 20 سال است که در این صنعت فعالیت دارم و در نمایشگاههای بینالمللی نیز موفق به کسب امتیاز و جلب توجه شدهام.
وی افزود: پرسش اینجاست که چگونه یک فناور ایرانی میتواند در نمایشگاههای بینالمللی مورد توجه قرار گیرد، اما در کشور خود برای تولید و تجاریسازی فناوری با موانع متعدد مواجه باشد؟
افشارفرد تصریح کرد: اگر فناوری ایرانی توان رقابت و جلب توجه در عرصه بینالمللی را دارد، باید زمینهای فراهم شود تا همین توانمندی در داخل کشور نیز به تولید، اشتغال و ارزش اقتصادی تبدیل شود.
چرا از ظرفیت سرمایهگذاران استفاده نمیکنیم؟
وی با طرح این پرسش که «چرا از ظرفیت نخبگان و سرمایهگذاران توانمند استفاده نمیکنیم؟» گفت: اگر مشکل اجرای طرحهای فناورانه تأمین مالی است، میتوان از ظرفیت سرمایهگذاران داخلی و خارجی استفاده کرد و سرمایه و دانش را در مسیر تولید و حل مشکلات کشور قرار داد.
افشارفرد با اشاره به برآورد هزینه حدود 10 همتی برای اجرای یک طرح جامع بازیابی و استفاده مجدد از ظرفیتهای موجود در یکی از مجموعههای نفتی اظهار کرد: با تقسیم این رقم بر جمعیت حدود 90 میلیون نفری کشور، سهم هر ایرانی حدود 111 هزار تومان خواهد بود.
وی ادامه داد: اجرای چنین طرحهایی با مشارکت دولت، بخش خصوصی، جوانان، نخبگان و سرمایهگذاران میتواند علاوه بر کاهش آلودگی و مصرف منابع، زمینه ایجاد اشتغال و شکلگیری کسبوکارهای جدید را فراهم کند.
حمایت واقعی از مخترعان باید به بازار ختم شود
مدیرعامل شرکت آیسکار در پایان تأکید کرد: حمایت واقعی از مخترعان باید از مرحله ثبت اختراع عبور کرده و به تأمین مالی، تولید، تجاریسازی و ورود فناوری به بازار منتهی شود.
وی خاطرنشان کرد: اگر ظرفیت علمی و فناورانه نخبگان در کنار سرمایهگذاری و حمایت دولت و بخش خصوصی قرار گیرد، میتوان همزمان مصرف آب و مواد شیمیایی، تولید پساب و آلودگی را کاهش داد و بهرهوری، تولید و اشتغال را افزایش داد.
افشارفرد در خاتمه گفت: کشور برای حل مشکلات خود نیازمند استفاده از ظرفیت ایدهها و فناوریهای داخلی است و باید به جای آنکه مخترع پس از سالها تلاش همچنان درگیر اثبات توانمندی خود باشد، مسیر مشخصی برای تبدیل اختراع به محصول، تولید انبوه و بازار ایجاد شود.
محمد چهاردولی- خبرنگار اقتصادی آریا