از بقا تا بازآفرینی؛ نسخه‌ای برای عبور از بحران

خبرگزاری آریا- نخستین روز همایش «بازآفرینی در بحران؛ کد بقا» از سلسله ‌رویدادهای «کلینیک صنعت»، با حضور جوانان و اعضای انجمن جوانان کارآفرین استان آذربایجان‌شرقی، با تمرکز بر چالش‌های کسب‌وکارها در شرایط بحرانی، فرصتی برای هم‌اندیشی، انتقال تجربه و بررسی راهکارهای افزایش تاب‌آوری و بازآفرینی بنگاه‌های اقتصادی، در اتاق تبریز برگزار شد.

جوانان، نه یک نیروی کار، که منشأ نوآوری و تحول  هستند

به گزارش خبرگزاری آریا در تبریز؛ نوید امجد، عضو هیئت نمایندگان اتاق بازرگانی تبریز با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه سنتی به جوانان گفت: جوانان نباید صرفاً به‌عنوان نیروی جایگزین در اقتصاد و جامعه دیده شوند، بلکه باید با فراهم کردن بستر مناسب، از ظرفیت خلاقیت، نوآوری و ایده‌های ساختارشکن آنان برای ایجاد تحول استفاده کرد.

امجد با اشاره به ضرورت بازتعریف مفهوم «جوان» در جامعه و اقتصاد اظهار کرد: ابتدا باید مشخص کنیم که از واژه «جوان» چه فهمی داریم و چه تصویری از نقش جوانان در جامعه و اقتصاد ارائه می‌کنیم. در گذشته، جوانان را بیشتر در قالب تشکل‌هایی با عنوان «جوان» و به‌عنوان افرادی کم‌تجربه تعریف می‌کردیم که باید آموزش ببینند تا بتوانند به تدریج جایگاه خود را پیدا کنند.

وی افزود: در بسیاری از رویکردهای سنتی، به جوان به‌عنوان یک نیروی جایگزین و نیروی کار نگاه می‌شد؛ در حالی که امروز این نگاه دیگر پاسخگوی نیازهای جامعه نیست. اگر به فهرست افراد موفق و تأثیرگذار اقتصادی در جهان نگاه کنیم، می‌بینیم که بسیاری از افراد با تجربه همچنان در عرصه اقتصاد حضور دارند و جوانان نیز در کنار آنان به‌عنوان نیروهای پیشرو، خلاق و نوآور نقش‌آفرینی می‌کنند. بنابراین باید ببینیم چه عواملی باعث شده جوانان در برخی حوزه‌ها بتوانند در خط مقدم تحولات قرار بگیرند.

امجد ادامه داد: مسئله اصلی این است که جوان، تنها منبعی برای تأمین نیروی کار نیست؛ بلکه می‌تواند منشأ خلاقیت، نوآوری و تحول باشد. باید جوان را به‌عنوان یک ظرفیت خلاق در نظر بگیریم و بستری فراهم کنیم که این خلاقیت بتواند رشد کند و به نتیجه برسد. برای رسیدن به این هدف، لازم است میان بخش‌های مختلف جامعه و فعالان اقتصادی درباره این نگاه به جوانان به یک توافق و فهم مشترک برسیم.

وی با اشاره به تفاوت میان خلاقیت و نوآوری گفت: خلاقیت ویژگی مهم جوانان است، اما خلاقیت را نمی‌توان به چارچوب و زنجیر کشید. البته خلاقیت قابل آموزش و تقویت است، اما نباید انتظار داشته باشیم که همواره در قالب‌های از پیش تعیین‌شده حرکت کند. در مقابل، نوآوری زمانی شکل می‌گیرد که یک ایده یا تفکر جدید از مرحله ذهنی عبور کرده و در عمل پیاده‌سازی شود.

این فعال اقتصادی تصریح کرد: امروز بیش از هر چیز به اقدام نیاز داریم؛ یعنی باید شرایطی ایجاد کنیم که ایده‌های جدید جوانان از مرحله حرف و تفکر عبور کرده و به اقدام و اجرا تبدیل شوند. اگر خلاقیت و ایده‌های جوانان فرصت اجرا پیدا نکند، بخش مهمی از ظرفیت این نسل بلااستفاده باقی خواهد ماند.

امجد با تأکید بر ضرورت اصلاح نگاه جوانان به فرصت‌های موجود اظهار کرد: جوان نباید به دنبال رانت ویژه برای خود باشد، بلکه باید برای ایجاد فضای بهتر و ساختن فرصت‌های جدید تلاش کند. جوان باید مطالبه‌گر باشد، اما این مطالبه‌گری باید در مسیر ایجاد تغییر و بهبود شرایط قرار گیرد.

وی ادامه داد: اندیشه نو ذاتاً با ساختارشکنی همراه است و به همین دلیل ممکن است جوان در نگاه سنتی جامعه، فردی ساختارشکن یا حتی عصیانگر تلقی شود؛ در حالی که این ویژگی لزوماً منفی نیست. جامعه‌ای که به دنبال پیشرفت است، به نسلی نیاز دارد که بتواند برخی چارچوب‌های ناکارآمد را به چالش بکشد و راه‌های تازه‌ای برای حل مسائل ارائه دهد.

امجد در پایان تأکید کرد: اگر بتوانیم میان تجربه نسل‌های گذشته و خلاقیت و نوآوری نسل جوان ارتباط مؤثری ایجاد کنیم، می‌توانیم زمینه‌ساز شکل‌گیری جریان جدیدی از کارآفرینی، نوآوری و توسعه اقتصادی باشیم؛ جریانی که در آن جوان نه صرفاً به‌عنوان نیروی کار، بلکه به‌عنوان یکی از مهم‌ترین منابع خلق ایده و تحول اقتصادی شناخته شود.


«بازآفرینی در بحران» ضرورتی برای تداوم فعالیت بنگاه‌های اقتصادی است


جعفر محرم‌پور، دبیر اتاق بازرگانی تبریز با تأکید بر ضرورت تغییر نگرش فعالان اقتصادی در مواجهه با شرایط بحرانی گفت: در شرایطی که عدم قطعیت به یکی از ویژگی‌های اصلی اقتصاد کشور تبدیل شده، بنگاه‌های اقتصادی برای ادامه فعالیت خود نیازمند نوآوری، پویایی و سازگاری با شرایط جدید هستند.

محرم‌پور، در نخستین رویداد از سلسله ‌برنامه‌های «کلینیک صنعت» با محوریت «بازآفرینی در بحران» اظهار کرد: امروز بیش از هر زمان دیگری با شرایطی مواجه هستیم که «عدم قطعیت» به بخشی از زندگی روزمره و فعالیت‌های اقتصادی ما تبدیل شده است. از صبح که روز خود را آغاز می‌کنیم تا پایان شب، با مجموعه‌ای از ابهامات و شرایط پیش‌بینی‌ناپذیر روبه‌رو هستیم.

وی افزود: در چنین شرایطی، صنعتگران و کارآفرینان دیگر صرفاً فعالان اقتصادی نیستند، بلکه به نوعی هنرمندان حوزه اقتصاد محسوب می‌شوند؛ چراکه اداره یک بنگاه اقتصادی در شرایط کنونی نیازمند تلفیقی از دانش، تجربه، خلاقیت و توانایی مقابله با بحران‌هاست.

محرم‌پور با اشاره به مفهوم «بازآفرینی در بحران» گفت: برای موفقیت در شرایط بحرانی، نخست باید ریشه‌دار بود و دوم اینکه نمی‌توان ایستا و ساکن ماند و منتظر وقوع یک معجزه یا تغییر شرایط بود. بنگاه‌های اقتصادی باید توانایی حرکت، نوآوری و تطبیق خود با شرایط جدید را داشته باشند.

وی با اشاره به طراحی پوستر این رویداد خاطرنشان کرد: تلفیق تصویر چرخ‌دنده‌ها و درخت در پوستر این همایش نیز با هدف نمایش همین رویکرد طراحی شده است؛ درخت نماد ریشه‌دار بودن و چرخ‌دنده‌ها نماد حرکت، پویایی و سازگاری با شرایط هستند. در واقع، بازآفرینی در بحران زمانی محقق می‌شود که ریشه‌دار بودن با حرکت و نوآوری همراه شود.

دبیر اتاق بازرگانی تبریز ادامه داد: واقعیت این است که در شرایط بحرانی، فعالان اقتصادی که اهلیت و توانمندی لازم برای فعالیت اقتصادی را ندارند، در زمره نخستین گروه‌هایی قرار می‌گیرند که از چرخه اقتصاد حذف می‌شوند. این موضوع شاید تلخ باشد، اما واقعیتی است که نمی‌توان آن را نادیده گرفت.

وی افزود: حتی اگر از مزیت‌هایی همچون انرژی یا نیروی کار ارزان سخن بگوییم، شرایط اقتصادی و تحولات موجود نشان می‌دهد، بنگاه‌هایی که فاقد ریشه و بنیان‌های مستحکم هستند، توانایی ادامه مسیر را نخواهند داشت. از سوی دیگر، حتی مجموعه‌هایی که ریشه‌دار و باسابقه هستند نیز اگر توانایی نوآوری، تحول و تطبیق خود با شرایط جدید را نداشته باشند، در معرض آسیب قرار خواهند گرفت.

محرم‌پور با اشاره به ضرورت تغییر نگاه نسبت به نشست‌ها و رویدادهای اقتصادی اظهار کرد: امروز بخشی از جامعه نسبت به برگزاری جلسات، همایش‌ها و سمینارها نگاه مثبتی ندارد؛ چراکه در بسیاری از موارد، افراد ساعت‌ها در جلسات حضور داشته‌اند، سخن گفته‌اند و شنیده‌اند، اما در نهایت اتفاق عملی و خروجی مشخصی از آن جلسات حاصل نشده است.

وی افزود: به همین دلیل، ایده «کلینیک صنعت» از چند ماه قبل با رویکردی متفاوت طراحی شد تا شرکت‌کنندگان صرفاً شنونده نباشند و بتوانند با یک مسئله و دغدغه مشخص وارد رویداد شده و با ایده، راهکار یا نگاه جدیدی از آن خارج شوند.

دبیر اتاق بازرگانی تبریز خاطرنشان کرد: امیدواریم نخستین رویداد کلینیک صنعت بتواند الگویی برای سایر تشکل‌های اتاق بازرگانی باشد.
وی ادامه داد: در حال حاضر، 12 تشکل در اتاق بازرگانی فعالیت می‌کنند و امیدواریم برگزاری این رویداد، زمینه‌ساز برگزاری دست‌کم 12 برنامه مشابه با محوریت حل مسئله و ارائه راهکارهای کاربردی باشد.

دبیر اتاق تبریز با تأکید بر ضرورت نگاه به درون گفت: شاید نتوانیم به‌تنهایی تمامی مشکلات کشور و اقتصاد را حل کنیم، اما می‌توانیم در مجموعه‌ها و حوزه‌های مدیریتی خود تغییر ایجاد کنیم. لازم است به جای تمرکز صرف بر مشکلات بیرونی، به درون سازمان‌ها و بنگاه‌های اقتصادی خود بازگردیم و برای حل مسائل موجود در حوزه اختیار و مسئولیت خود تلاش کنیم.

محرم‌پور ادامه داد: شرایط اقتصادی کشور به‌گونه‌ای است که فعالان اقتصادی هر روز با تحولات جدیدی مواجه می‌شوند و نمی‌توان با الگوها و روش‌های تکراری گذشته به مقابله با این شرایط رفت. ما به رویکردها و مدل‌های جدید نیاز داریم و باید بپذیریم که شرایط جدید، راه‌حل‌های جدیدی را نیز می‌طلبد.

وی یکی دیگر از اهداف این رویداد را تقویت فرهنگ گفت‌وگو عنوان کرد و گفت: یکی از مهم‌ترین مهارت‌هایی که باید در فضای اقتصادی و اجتماعی تمرین کنیم، گفت‌وگو و شنیدن نظرات یکدیگر است.
گاهی افراد تنها منتظر پایان صحبت طرف مقابل هستند تا پاسخ خود را ارائه دهند، در حالی که گفت‌وگوی واقعی زمانی شکل می‌گیرد که بتوانیم به‌درستی بشنویم، دیدگاه‌های مختلف را درک کنیم و از تضارب آرا برای رسیدن به راه‌حل استفاده کنیم.

دبیر اتاق بازرگانی تبریز افزود: به همین منظور، در این رویداد بخش‌هایی همچون مناظره، بررسی پرونده‌های واقعی و انتقال تجربه پیش‌بینی شده است. در بخش انتقال تجربه نیز فعالان اقتصادی و افرادی که مسیرهای دشوار و بحران‌های مختلف را پشت سر گذاشته‌اند، از تصمیمات، موفقیت‌ها و حتی اشتباهات خود سخن خواهند گفت تا دیگران بتوانند از این تجربیات استفاده کنند.

وی با اشاره به اهمیت تجربه فعالان اقتصادی گفت: گاهی افراد زمانی که به گذشته نگاه می‌کنند، با توجه به تمام سختی‌ها و چالش‌هایی که برای ایجاد و توسعه یک کسب‌وکار پشت سر گذاشته‌اند، ممکن است حتی بگویند، اگر از ابتدا از تمام این دشواری‌ها اطلاع داشتند، شاید هرگز آن مسیر را آغاز نمی‌کردند.

محرم‌پور تصریح کرد: راه‌اندازی و توسعه یک کسب‌وکار، به‌ویژه در شرایط اقتصادی ایران، مسیری ساده نیست. کسی که وارد حوزه تولید و کارآفرینی می‌شود، در بسیاری از مواقع از ابتدا نمی‌داند در مسیر رشد و توسعه کسب‌وکارش با چه بحران‌ها و دشواری‌هایی مواجه خواهد شد. شاید اگر تمام این مسیر از ابتدا به‌صورت کامل برای او ترسیم شود، حتی از ورود به آن منصرف شود.

وی با اشاره به سال‌ها فعالیت و ارتباط خود با فعالان اقتصادی بیان کرد: پس از بیش از دو دهه فعالیت و استفاده از تجربیات کارآفرینان و صاحبان کسب‌وکار، بیش از گذشته به این نتیجه رسیده‌ام که ورود به عرصه تولید و کارآفرینی در ایران، ترکیبی از عشق، انگیزه، جسارت و گاهی دیوانگی است؛ اما همین افراد هستند که می‌توانند زمینه‌ساز توسعه و پیشرفت کشور شوند.

دبیر اتاق بازرگانی تبریز گفت: هدف ما این است که در فضایی گفتگومحور و مشارکتی، یاد بگیریم چگونه با یکدیگر تعامل کنیم، مسائل را به‌صورت مشترک بررسی کنیم و برای آن‌ها به راه‌حل برسیم. شاید سال‌ها درباره مشارکت و گفت‌وگو صحبت کرده‌ایم، اما اکنون باید این مفاهیم را در عمل تمرین کنیم.

وی ادامه داد: بخش نخست این رویداد به‌صورت مناظره‌محور برگزار خواهد شد و در روز دوم نیز برنامه‌هایی با محوریت تفکر انتقادی و انتقال تجربه پیش‌بینی شده است. 
محرم‌پور در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت «نگرش» اظهار کرد: مهم‌ترین هدف ما از برگزاری این رویداد و مجموعه برنامه‌های آموزشی اتاق بازرگانی، تغییر و ارتقای نگرش است. نگرش ما به کسب‌وکار، محیط پیرامون، بحران‌ها و حتی مشکلاتی که با آن‌ها مواجه هستیم، می‌تواند مسیر تصمیم‌گیری و آینده ما را تغییر دهد.

وی افزود: برای ایجاد تغییرات بزرگ، همیشه به اقدامات عجیب و خارق‌العاده نیاز نداریم؛ گاهی تنها یک تغییر کوچک در زاویه دید و نگرش، می‌تواند مسیر تازه‌ای پیش روی ما قرار دهد.

محرم‌پور در پایان ابراز امیدواری کرد: نخستین رویداد «کلینیک صنعت» بتواند آغازگر مجموعه‌ای از برنامه‌های مسئله‌محور و کاربردی باشد و شرکت‌کنندگان با نگاهی متفاوت و دستاوردی عملی این رویداد را ترک کنند.

وی تأکید کرد: هدف نهایی ما این است که یاد بگیریم در دل بحران‌ها تنها به بقا فکر نکنیم، بلکه با تغییر نگرش، نوآوری و بازآفرینی، مسیر تازه‌ای برای آینده کسب‌وکارها و اقتصاد کشور ایجاد کنیم.



در بحران تنها زنده ماندن کافی نیست، باید بازآفرینی کرد


ساسان قلی‌پور، رئیس انجمن جوانان کارآفرین استان آذربایجان‌شرقی با تأکید بر ضرورت تغییر نگاه به بحران‌ها گفت: این همایش با هدف ارائه راهکارهای علمی و عملی، انتقال تجربه و ایجاد تفکرهای نو برای مواجهه با چالش‌های اقتصادی و اجتماعی برگزار شده است.
وی با تاکید بر اینکه در شرایط بحران، تنها زنده ماندن و عبور از شرایط دشوار کافی نیست، بلکه باید به دنبال بازآفرینی و ایجاد مسیرهای جدید برای آینده باشیم، افزود: هدف ما ایجاد نگاه‌ها و تفکرهای متفاوت نسبت به بحران و ارائه راهکارهایی برای مواجهه علمی و عملی با چالش‌ها و بحران‌های موجود در کشور است. به همین منظور، تلاش کردیم برنامه‌ای جامع و کاربردی برای این رویداد طراحی کنیم.

وی ادامه داد: برنامه‌های این همایش شامل کارگاه‌های حل مسئله، نشست‌ها و مناظره‌های تخصصی، بررسی پرونده‌های اقتصادی و همچنین انتقال تجربیات فعالان و صاحب‌نظران این حوزه است تا شرکت‌کنندگان بتوانند از دیدگاه‌های علمی و تجربیات عملی افراد برجسته بهره‌مند شوند.

قلی‌پور از حمایت‌های هیئت نمایندگان و دبیر اتاق تبریز قدردانی کرد و افزود: همراهی اتاق بازرگانی با انجمن جوانان کارآفرین، مایه افتخار ماست و امیدواریم برگزاری چنین سلسله‌برنامه‌هایی بتواند زمینه‌ساز افزایش تعامل، تبادل تجربه و شکل‌گیری ایده‌های نو در میان جوانان کارآفرین باشد.

وی ابراز امیدواری کرد که با حمایت از جوانان، تقویت روحیه کارآفرینی و ایجاد فرصت برای طرح ایده‌های نو، بتوان آینده‌ای روشن‌تر برای کشور رقم زد.


در ادامه‌ی این نشست، دو تیم برای برگزاری مناظره در اتاق بازرگانی انتخاب شدند و در یکی از پرونده‌ها، موضوع «قیمت یا حاشیه» با محوریت وضعیت یک تولیدکننده لوازم خانگی در شرایط رکود مورد بررسی و بحث قرار خواهد گرفت.