خبرگزاری آریا- جلسه کمیته فنی 3 دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجد ارزش (بررسی طرح حفاظت و توسعه پارک بزرگ تبریز) طرح حفاظت و توسعه پارک بزرگ تبریز در کمیته فنی مشترک 1 و 3 شورایعالی شهرسازی و معماری ایران بررسی شد.
به گزارش خبرگزاری آریا در تبریز؛ در این جلسه، در راستای پیگیری بند (4) مفاد مصوبه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران با عنوان طرح جامع شهر تبریز (1395) مبنی بر ضرورت «تهیه طرح طراحی شهری برای محدوده پارک بزرگ آذربایجان با تاکید بر حفاظت از فضاهای باغی و زراعی و لزوم ارائه نقشه ممیزی در دو مقیاس تفصیلی و پارسل برای اراضی مذکور» از یک سو و از سویی دیگر حمایت جدی از مطالبات به‌حق کنشگران محلی، به‌خصوص مکاتبات مستمر «جمعیت حامیان توسعه مردم محور تبریز» با معاون شهرسازی و معماری وزارتخانه، در مورد تعیین تکلیف مغایرت‌های اساسی پیش آمده مورد بررسی قرار گرفت.
از جمله این مغایرت‌ها، احداث اتوبان شهیدان ذاکر و انتقال کاربری‌های صنعتی، مانند انتقال کارخانه شیر پگاه از داخل «اراضی صیفی‌جات و سبزی‌کاری محله حکم‌آباد» بود که در این رابطه دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجدارزش و دفتر دبیرخانه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران برحسب تکلیف واصله از این مصوبه، موجبات تحقق همزیستی مسالمت‌آمیز میان شهر و طبیعت را در چارچوب وحدت رویه حاکم بر طرح‌های حفاظت و توسعه را در این گستره و به فراخور آن «میراث فعال کشاورزی شهری محله حکم‌آباد» در دو سطح پارک عمومی و پارک کشاورزی (به ترتیب به مساحت 209 و 531 هکتار) را با تمرکز بر فصل مشترک فضایی این دو محدوده، تحت عنوان جاده‌ای موسوم به «محور سبزی‌کاران» در پیوند با «ره باغ» و اهمیت تحقق کیفیت پیاده‌مداری و به‌خصوص استفاده از ون‌های ویژه برقی در آن، پیگیری کند.
در این راستا؛ طی روز سه‌شنبه مورخ 7 مهرماه 1405، جلسه مشترک کمیته فنی 1 و 3 با موضوع «بررسی و هماهنگی طرح حفاظت و توسعه پارک بزرگ تبریز» با حضور مدیر کل، معاون، کارشناس دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجدارزش و دفتر دبیرخانه شورایعالی شهرسازی و معماری ایران و معاون و کارشناس شهرسازی و معماری اداره کل راه و شهرسازی استان آذربایجان شرقی و معاون شهرسازی و معماری شهرداری تبریز و مشاور طرح در محل سالن جلسات معاونت مذکور برگزار شد.
این جلسه با تمرکز بر تحقق دو مطالبه عمده مردمی بالا، از جمله خروج بزرگراه 45 متری پیشنهادی در طرح جامع و کاربری‌های صنعتی از اراضی مربوطه، حفاظت از «میراث کشاورزی اراضی شمال غرب تبریز-محله حکم‌آباد»، «سازوکار نحوه انتقال و بازآفرینی شهرک‌های مسکونی واقع در اراضی کشاورزی به خارج از محدوده طرح» و زمینه‌سازی لازم جهت ثبت میراث کشاورزی محله حکم‌آباد در مجامع بین‌المللی (فائو و جیاس) در چارچوب مصوبه 1404/10/24 کمیسیون ماده 5 استان، برگزار و به مباحثه گذاشته شد.
در این بررسی، موارد کلیدی که توسط اعضای حقیقی و حقوقی کمیته فنی مشترک مذکور در دو سطح طراحی شهری و زیست محیطی مورد تاکید قرار گرفت، در درجه نخست، عبارتند از:
- برچیده شدن تمامی مستحدثات موجود که سبب آسیب‌پذیری بیش از پیش خاک حاصلخیز اطراف دو رودخانه آجی‌چای و مهران‌رود و تحلیل میراث کشاورزی این محدوده، شامل: نظام کرت‌بندی، آبرسانی و مهم‌تر از همه سبک زندگی ویژه جاری در این محدوده می‌شود.
- واگذاری املاک تملک شده توسط شهرداری از یک سو به زارعان و کشاورزان محلی که سابقه زراعت در این محدوده را داشته و از سویی دیگر فراهم نمودن تسهیلات لازم برای عرضه محصولات کشاورزی خود در بازارچه‌های پیشنهادی که در محدوده توسعه واقع می‌شوند.
- ضرورت رسوب‌زدایی فوری دو رودخانه در حال عبور از محدوده طرح، نظیر: مهران‌رود و آجی‌چای و بندهای انحرافی روی آنها و روان آب‌های سطحی که سبب انتقال این رسوبات و آلودگی‌ها به دریاچه اُرومیه و پیش‌بینی میزان تاثیر سوء و یا مثبت توسعه فعالیت کشاورزی در این محدوده بر سیستم اکولوژیک منطقه لحاظ شود.
- رفع بوی نامساعد موجود در محدوده طرح، بواسطه حضور کارخانه شیر پگاه و فرصت «تبدیل‌پذیری» آن به «باغ ملی غذا» با هدف فراهم نمودن محملی برای نظام عرضه و توزیع محصولات کشاورزان شاغل در محدوده حفاظتی طرح که به خودی خود سبب جذب گردشگران در سطح ملی و فراملی خواهد شد.
- توجه ویژه به نحوه سازوکار انتقال شهرک‌های مسکونی و مسئله‌دار واقع در محدوده حفاظتی-کشاورزی طرح، نظیر: شهرک شهید بهشتی و ... و سنجش میزان احتمال بازگشت‌پذیری فعالیت کشاورزی جایگزین آن با در نظرداشت نتایج آزمایش خاک موجود در بستر این شهرک‌ها صورت پذیرد.
ضرورت برآورد میزان افزایش تولید «سم» و «کود» به واسط حفظ و ازدیاد کردن اراضی و فعالیت کشاورزی در این طرح و لزوم پیش‌بینی سازوکار لازم جهت نحوه انتقال پسماند به دست آمده از اجرای این طرح در درجه بعدی اهمیت قرار دارد.
سید احمد حسینی‌نیا، مدیرکل دفتر ترویج معماری، طراحی شهری و بافت‌های واجدارزش در پایان این جلسه اظهار کرد: در راستای تبیین موارد مطرح شده، مشاور باید نسبت به انعکاس مطالبات سازمان‌های مردم نهاد و سمن ها به جهت زنده نگه‌داشتن توان اکولوژی و مدیریتی مجموعه از یک طرف و از طرف دیگر، جلوگیری از هرگونه کالبد مصنوع، اعم از سازه موقت و دائمی و ایجاد حقوق مکتسبه در پهنه مورد نظر و تقلیل خاک حاصلخیز در این اراضی تحت کشت، با دقت و حساسیت بالا بررسی و مورد توجه قرار دهد.
وی تاکید کرد: رویکرد حفاظت در سطوح مختلف ضوابط، از جمله، سطح اشغال، تراکم ساختمانی و راهنماهای ساخت، با هدف غلبه فضا (عرصه کشاورزی) بر توده (اعیانی چارداخی و گلخانه) در انطباق با پارسل‌های موجود در چارچوب «نقشه ممیزی واحد»، ضروری است.
در نهایت، جمع‌بندی نهایی نسبت به طرح مذکور و سپس ارسال آن به صحن شورایعالی شهرسازی و معماری ایران جهت تصویب، موکول به جلسه آتی و منوط به انعکاس موارد مطروحه فوق توسط مشاور در طرح شد.