خبرگزاری آریا -فیلم مستند «کشتن آنا» به کارگردانی سام بنستد، روایتگر پژوهشی چندساله به رهبری انصار شحود، پژوهشگر سوری، است که با ساختن هویت جعلی «آنا» موفق شد به عامل کشتار التضامن در سال 2013 نزدیک شود و اعتراف او را بگیرد. این کشتار در 16 آوریل 2013 در محله التضامن در جنوب دمشق رخ داد و شمار قربانیان آن حدود 288 نفر برآورد شده است.
به گزارش آریا، به نوشته الجزیره، فیلم با جمله «این‌گونه برای نخستین بار از آنا آزاد شدم» و تصویر انصار شحود در حالی پایان می‌یابد که شعله‌های آتش اتاق اجاره‌ای بازسازی‌شده برای ساخت فیلم را می‌بلعد و او هویت جعلی‌ای را وداع می‌گوید که با آن به عامل کشتار نزدیک شده بود. داستان واقعی از سال 2019 آغاز می‌شود؛ زمانی که اوغور اونگور، پژوهشگر ترک در مطالعات نسل‌کشی، یک ویدئوی افشاشده از اعدام جمعی وحشیانه غیرنظامیان به دست میلیشیای نظامی در منطقه التضامن در سال 2013 دریافت می‌کند. او تصمیم می‌گیرد با انصار شحود، متخصص نسل‌کشی، برای افشای عاملان همکاری کند. انصار به شخصیت خیالی «آنا» ویژگی‌های ایدئولوژیک مشابه افسران نظام می‌دهد؛ آنا پژوهشگر سوری‌ای است که می‌خواهد در پژوهشی دانشگاهی روایت نظام درباره مقابله با تروریسم را اثبات کند. همین ویژگی باعث می‌شود ده‌ها افسر درخواست دوستی او را در فیسبوک بپذیرند و درباره ماهیت کارشان با او صحبت کنند. پس از بیش از دو سال جست‌وجوی دقیق در اینترنت و شبکه‌های اجتماعی برای یافتن فردی که تصویرش با عامل جنایت مطابقت دارد، انصار روزی به تصویری بسیار مشابه می‌رسد و آن را برای تطبیق به تیم می‌فرستد. ساعاتی بعد تیم تأیید می‌کند او همان فرد مورد نظر است. انصار سریعاً امجد یوسف را در فیسبوک اضافه و با او مکاتبه می‌کند. در مارس 2021، امجد با او تماس می‌گیرد و انصار پژوهش دانشگاهی‌اش را برای او توضیح می‌دهد و از او برای ساختن روایتی در تأیید نظام کمک می‌خواهد. امجد احساس خطر می‌کند و تماس را با وعده گفت‌وگویی دیگر پایان می‌دهد، اما پس از آن غیب می‌شود و به پیام‌های آنا پاسخ نمی‌دهد. در همین حال، پژوهشگران با حازم عبدالله، خبرنگار مقیم دمشق، تماس می‌گیرند و او با نقاب سفید وارد روایت می‌شود. حازم با تطبیق محله‌ها با تصاویر در اختیار و گفت‌وگو با شاهدان، سرانجام موقعیت جغرافیایی کشتار را مشخص و ارتباط امجد یوسف با شعبه 227 اطلاعات نظامی را تأیید می‌کند. در لحظه افشا، انصار تماسی ناگهانی از امجد دریافت می‌کند. امجد مست و سرخ‌چشم است و با پیراهن سفید داخلی صحبت می‌کند. انصار با هوشمندی و با انگیزه وظیفه‌ای که در قبال قربانیان کشتار احساس می‌کند، نقطه ضعف او را می‌شناسد و او را به گفتن جزئیات می‌کشاند. امجد از ضعف روانی پس از سال‌ها جنگ می‌گوید و در نهایت جمله‌هایی را بر زبان می‌آورد که به گفته فیلم، اعتراف او را شکل می‌دهد. در 27 آوریل 2022، نتایج این تحقیق در روزنامه گاردین بریتانیا منتشر شد و جهان با ابعاد این جنایت جمعی علیه غیرنظامیان سوری روبه‌رو شد. پس از افشا، انصار در بیرون آمدن از شخصیت «آنا» دچار دشواری می‌شود؛ چهار سال تقمص و «همدلی ایدئولوژیک مصنوعی» با جنایتکاران برای او درد، کابوس و فاصله از واقعیت به جا گذاشت. فیلم برای نشان دادن اثر روانی این تحقیق، آرشیو جنایت را نه فقط به‌عنوان مدرک، بلکه به‌عنوان تجربه‌ای بصری بازسازی می‌کند و توقف، تکرار و ثبت چهره‌ها را به باری روانی بر انصار تبدیل می‌کند. این انتخاب هنری در صحنه شمارش قربانیان به اوج می‌رسد؛ جایی که شحود وحشت جنایت را به جزئیات انسانی فشرده تبدیل می‌کند. انصار برای خروج از این جهنم روانی دوره درمانی طولانی‌ای را می‌گذراند و می‌گوید درمانگرش او را میان انتخاب «انصار بودن یا آنا بودن» قرار داده و او انصار بودن را برگزیده است. در پایان فیلم، شحود در آتش زدن اتاق بازسازی‌شده مشارکت می‌کند و می‌گوید: «خداحافظ آنا.» همزمان، صحنه‌های کنار گذاشتن شخصیت آنا با برداشتن نقاب حازم عبدالله و آشکار شدن چهره او برای نخستین بار تلاقی می‌کند و بازگشت هر دو به هویت واقعی، نشانه تغییر شرایط زندگی پس از از میان رفتن عوامل ترس است. سقوط نظام به سازندگان فیلم امکان دیدار با بازماندگان و خانواده‌های قربانیان و ارائه شهادت‌های آنان را داد؛ صحنه‌هایی که مرکز روایت را پیش از پایان فیلم تغییر می‌دهد. در پایان نیز نقدی بر فیلم وارد شده است: برادران سوری یوسف و یزن که ویدئوی کشتار را به گاردین افشا کردند، به‌عنوان قهرمانان دیگر این افشاگری در فیلم حضور داده نشده‌اند.
منبع: الجزیره