خبرگزاری آریا -اعتراضات در آلبانی به درگیری میان معترضان و نیروهای ضدشورش در شهرهای اصلی این کشور تبدیل شد؛ صحنههایی که این کشور در دهههای گذشته تجربه نکرده بود. در جریان این ناآرامیها، ساختمانهای دولتی هدف حمله قرار گرفتند و برخی شرکتهای خصوصی نیز آسیب دیدند.
به گزارش آریا، به نوشته بیبیسی، تیرانا، پایتخت آلبانی، ماهها شاهد اعتراضات جنبشی ضدحکومتی با نام «فلامینگو» بود، اما آنچه از روز سهشنبه این هفته آغاز شد، ابعادی متفاوت داشت.
درگیریها فراتر از تیرانا به شهرهای اصلی دورس، اشکودر، لژه و فلوره در غرب، جیروکاستر در جنوب و کورچه در شرق گسترش یافت. تظاهرات جدید بهعنوان یک جنبش دانشجویی اعلام شد که از دولت خواستار اقدام برای کاهش هزینههای بالای تحصیل و کتاب و همچنین هزینه زندگی است. مدارس متوسطه نیز به آن پیوستند و شمار شرکتکنندگان افزایش یافت. معترضان نقابدار بهسرعت شروع به پرتاب سنگ به سوی پلیس کردند و پلیس با شلنگ آب، گاز اشکآور و باتوم پاسخ داد. تصاویر جوانی که پس از شکستن پایش در حالی که از درد میپیچید از صحنه دور برده میشد، خشم گستردهای برانگیخت؛ هرچند عذرخواهیها نتوانست اوضاع را آرام کند.
یکی از طبقات وزارت آموزش و دیگر نهادهای دولتی نیز به آتش کشیده شد. در طول تابستان گذشته و برای حدود 135 روز متوالی، آلبانیاییها شبها در مرکز تیرانا با تصاویر فلامینگوی صورتی جمع میشدند و خواستار استعفای ادی راما، نخستوزیر، بودند که اکنون دوره چهارم خود را میگذراند. اعتراضات در ابتدا به دلیل پروژه بزرگ گردشگری در ساحل دریای آدریاتیک مرتبط با جرد کوشنر، داماد دونالد ترامپ، آغاز شد. معترضان گفتند اگر طرح ساخت این پروژه لوکس ادامه یابد، فلامینگو در یکی از زیستگاههایش در جزیرهای نزدیک شهر ساحلی فلوره در معرض انقراض قرار میگیرد. این خشم عمومی در شرایطی شکل گرفت که اتهامهای فساد علیه وزیران و مقامات ارشد دیگر افزایش یافته است. یکی از معاونان نخستوزیر به خارج از کشور فرار کرد و به معاون دیگری دستور کنارهگیری داده شد، در حالی که تحقیقات ادامه دارد. معترضان فلامینگو تأکید میکنند به هیچ حزب سیاسی وابسته نیستند و از جمله شعارهایشان «راما به زندان، بریشا به زندان» است. راما نخستوزیر کنونی و سالی بریشا رهبر اصلی مخالفان و پیشتر نخستوزیر و رئیسجمهور آلبانی بوده است. اعتراضات شامل جوانان و سالمندان، والدین همراه کودکان و گاهی پدربزرگها و مادربزرگها بود. برخی شرکتکنندگان به پاک کردن محل پس از پایان برنامه هر شب افتخار میکردند. اما پس از ماهها اعتراض و تابستانی بهطور غیرعادی گرم، شمار شرکتکنندگان کاهش یافت، بدون هیچ نشانهای از پاسخ دولت به خواستههای آنها. جنبش کنونی بسیار خشونتآمیزتر به نظر میرسد. دهها نیروی پلیس مجروح شدهاند و اروپا تحولات بعدی را در کشوری که از برجستهترین نامزدهای عضویت در اتحادیه اروپا محسوب میشود، از نزدیک دنبال میکند. شماری از معترضان جوان به بیبیسی گفتند آنچه اکنون رخ میدهد مرحلهای تازه است که از دل جنبش پیشین زاده شده است. جوانی به نام لیویا شکایت کرد پنج ماه اعتراض مسالمتآمیز «با تحقیر، تمسخر و استهزا» روبهرو شد و گفت این پیام روشن دولت بود که صدای ما اجازه شنیده شدن ندارد. جوان دیگری به نام برونلا گفت از آنچه ممکن است بعداً رخ دهد نگران است: «بسیار میترسم، زیرا رسانهها و دولت اکنون بهشدت واکنش نشان میدهند. این فقط صدای من نبود، صدای جوانان آلبانی بود.» احتمال همپوشانی دو گروه معترض وجود دارد، هرچند رهبران جنبش فلامینگو آن را علناً اعلام نکردهاند و نماینده رسمی جنبش دانشجویی نیز ظاهر نشده است. در نهایت، مهمترین نگرانی هر دو جنبش به مسئله فساد مربوط است؛ موضوعی که نخستوزیر میگوید باید در دستگاه قضایی بررسی شود. ادی راما از شماری از ساختمانهای آسیبدیده بازدید کرد و سالی بریشا را به دامن زدن به آشوب متهم کرد. او روز جمعه گفت: «هر چه رخ میدهد ساخته همان دستی است که گلوی مخالفان آلبانیایی را فشرده، دستی که آلبانی را بیش از یک بار سوزانده و ویران کرده و اکنون آماده است آن را دوباره بسوزاند و ویران کند تا از هر پیشرفتی جلوگیری شود. این نبردی کور است که با دورترین شکل نفرت از عقلانیت تغذیه میشود.» نخستوزیر ایده استعفا را رد کرد و متعهد شد «به نگرانیهای مشروع گوش دهد، آنها را برطرف کند و آلبانی را به پیش براند.» حزب دموکرات به رهبری بریشا بارها تلاش کرده است خیابان را برای سرنگونی راما بسیج کند. با این حال، شمار حامیان وفادار آن که ماهها اعتراض کردند و گاهی با پلیس درگیر شدند، در مقایسه با حضور کنونی محدود مانده است. بنابراین برخی درباره توان بریشا برای مدیریت این ناآرامیها تردید دارند، هرچند ممکن است در پی بهرهبرداری سیاسی از آن باشد. در مقابل، رسانههای آلبانیایی به احتمال دخالت سرویسهای اطلاعاتی خارجی اشاره کردهاند. اتهامهای اثباتنشدهای علیه صربستان مطرح شده و برخی مفسران گفتهاند بلگراد از تکرار سخن گفتن درباره آلبانی بهعنوان نامزد احتمالی عضویت در اتحادیه اروپا ناراضی است. راما روز جمعه بدون ذکر نام این اتهامها را تکرار کرد و گفت: «دستهای خارجی وجود دارند که نمیخواهند آلبانی در صلح باشد… و نمیخواهند آلبانی بخشی از خانواده واحد اروپایی باشد.» او افزود: «آیا فکر میکنید تصادفی است که هر بار آلبانی چراغ سبز تازهای میگیرد… یا به آن هدف بزرگ و تاریخی نزدیک میشود، ناگهان آتش شعلهور میشود؟ این اصلاً تصادفی نیست. هیچیک از آنچه اکنون رخ میدهد تصادفی نیست.» با وجود خشونت در خیابانهای بسیاری از شهرها، دامنه آن تاکنون محدود مانده است. دولت بریتانیا از بازدیدکنندگان خواسته است رسانهها را برای دریافت تازهترین اطلاعات دنبال کنند، از «تظاهرات، تجمعهای بزرگ یا راهپیماییهای سیاسی» دوری کنند و دستورهای مقامات محلی را رعایت کنند. آلبانی مقصد گردشگری شناختهشدهای است و دولت در تیرانا هشدار داده است خشونتها به وجهه این کشور آسیب میزند و بر بخش گردشگری و مسیر عضویت آن در اتحادیه اروپا اثر میگذارد.
منبع: BBC