
خبرگزاری آریا -سیاست خارجی بهندرت عامل تعیینکننده در انتخابات میاندورهای آمریکا بوده است و معمولاً نگرانیهای اقتصادی اولویت رأیدهندگان را تشکیل میدهد؛ اما این بار جنگ دونالد ترامپ با ایران و تعرفههایی که هزینهها را برای آمریکاییها بالا برده، تصمیمهای او در عرصه بینالمللی را به مسئلهای داخلی با پیامدهای اقتصادی مستقیم تبدیل کرده که میتواند شانس حزب جمهوریخواه برای حفظ کنترل کنگره را تحت تأثیر قرار دهد.
به گزارش آریا؛ با نزدیک شدن به انتخابات سوم نوامبر، نشانهها حاکی از آن است که رأیدهندگان سیاست خارجی ترامپ را با افزایش هزینههای زندگی مرتبط میدانند و همین موضوع فشار بر رئیسجمهور و جمهوریخواهان را افزایش داده است؛ بر اساس نظرسنجی رویترز/ایپسوس در ماه جاری، حدود 78 درصد آمریکاییها سیاستهای ترامپ را مسئول افزایش قیمتها با نرخی بیش از رشد درآمدشان میدانند. از سال 2006 که جمهوریخواهان در دوره جورج دبلیو بوش در میان نارضایتی گسترده از جنگ عراق هر دو مجلس کنگره را از دست دادند، آمریکا وضعیتی را تجربه نکرده که در آن رویدادهای بینالمللی تا این حد در تعیین نتایج انتخابات میاندورهای اهمیت داشته باشند.
کریستوفر پریبل، پژوهشگر ارشد مرکز استیمسون واشنگتن، میگوید: «حرف آخر این است که مردم از تأثیر جنگ ترامپ و سیاستهای دیگر او رنج میبرند... اکنون رأیدهندگان فرصت دارند نارضایتی خود را از شیوه برخورد او با همه این مسائل بیان کنند.» با کاهش محبوبیت ترامپ به پایینترین سطح، اقدامات اخیر او نشان میدهد که او پیوندی را که رأیدهندگان میان سیاست خارجی و هزینههای زندگی برقرار میکنند درک کرده است، هرچند بر موقتی بودن پیامدهای درگیری تأکید دارد؛ همین امر دولت را به تصمیمهای بحثبرانگیزی پیش از انتخابات واداشته، از جمله لغو تحریم صادرات گازوئیل روسیه برای کاهش قیمت سوخت که منتقدان از جمله جمهوریخواهان آن را تقویت این برداشت میدانند که ترامپ در جنگ اوکراین بیش از پیش به مسکو متمایل شده است. ترامپ همچنین کییف را تحت فشار گذاشته تا حملات به پالایشگاههای روسیه را متوقف کند و تلاش کرده مسئولیت افزایش قیمت بنزین در آمریکا را بر عهده نگیرد؛ کارشناسان میگویند افزایش شدید هزینههای انرژی عمدتاً با جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران در حدود هشت ماه پیش مرتبط است. همزمان ترامپ تعهد داده پیش از انتخابات دستور حمله جدیدی به ایران ندهد، هرچند گزارشها از آمادگی آمریکا و اسرائیل برای احتمال یک تشدید نظامی بزرگ پس از رأیگیری خبر میدهند؛ نظرسنجیها نیز نشاندهنده مخالفت اکثریت آمریکاییها با جنگ است.
ترامپ بر این نکته پافشاری میکند که آمریکاییها باید افزایش قیمت بنزین را موقتاً تحمل کنند و آن را بهای جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هستهای میداند، در حالی که تهران تأکید میکند برنامه هستهایاش اهداف غیرنظامی دارد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی و نهادهای اطلاعاتی آمریکا پیشتر نتیجه گرفتهاند که ایران در سال 2003 برنامه توسعه سلاح هستهای را متوقف کرده است. برخی نامزدهای جمهوریخواه نیز در پروندههایی چند از مواضع ترامپ فاصله گرفتهاند، از جمله درگیری خاورمیانه، جنگ تجاری با کانادا و فشارهای دولتش بر اوکراین. از سوی دیگر، ایران به نقل از مقامهای ارشد خود در پی آن است با روشهای تازه برای هدف قرار دادن کشتیهای عبوری از تنگه هرمز و طولانی کردن بنبست دیپلماتیک، قیمت نفت را بالا نگه دارد و پیش از انتخابات میاندورهای به ترامپ آسیب بزند.
مات مدلتون، سخنگوی کاخ سفید، از رویکرد دولت دفاع کرد و گفت ترامپ درباره آشفتگی موقت بازارها در نتیجه درگیری با ایران شفاف بوده و تفاوت میان کارنامه اقتصادی رئیسجمهور و جایگزین دموکراتها روشن است. انتخابات میاندورهای بهطور سنتی همهپرسی درباره عملکرد رئیسجمهور است و دههها نتیجه انتخابات پیاپی این باور را تثبیت کرده که نگرانیهای اقتصادی تأثیرگذارترین عامل در انتخاب رأیدهندگان است؛ باوری که در جمله مشهور کارزار بیل کلینتون خلاصه میشود: «اقتصاد است، احمق!» نظرسنجیهای امسال از جمله رویترز/ایپسوس نشان میدهد سیاست خارجی در اولویتهای رأیدهندگان نسبتاً پایین است، اما اکثریت آمریکاییها بر این باورند که اقدامات کلیدی ترامپ در عرصه بینالمللی، بهویژه جنگ با ایران و تعرفهها، به افزایش هزینههای زندگی کمک کرده است؛ نظرسنجیهای دیگر نیز از افزایش نارضایتی آمریکاییها از شیوه مدیریت امور بینالمللی توسط ترامپ خبر میدهند. شورای امور جهانی شیکاگو اعلام کرد تازهترین نظرسنجی ملی آن نشان میدهد بیشتر آمریکاییها معتقدند سیاست خارجی دولت ترامپ به جایگاه آمریکا در جهان آسیب زده و بر اقتصاد داخلی و وضعیت معیشت خانوادهها تأثیر منفی گذاشته است.
تحلیلگران میگویند ترامپ از بازگشت به کاخ سفید در سال گذشته، نظم جهانی مبتنی بر قواعد را که واشنگتن در ساخت آن پس از جنگ جهانی دوم سهیم بود دچار آشفتگی کرده، روابط آمریکا با شماری از متحدانش تضعیف شده و محدودیتهای قدرت آمریکا آشکارتر شده است. در این شرایط، پیشبینیها عمدتاً حاکی از آن است که دموکراتها ممکن است کنترل مجلس نمایندگان را در انتخابات سوم نوامبر بازپس بگیرند و رقابت بر سر کرسیهای سنا نیز شدت گرفته است؛ از دست دادن کنترل هر یک از دو مجلس توسط جمهوریخواهان، اجرای دستور کار ترامپ را در دو سال آخر دوره دوم ریاستجمهوری او پیچیده میکند و به دموکراتها توان بیشتری برای مسدود کردن برخی اولویتهای قانونی او میدهد. با این حال، قانونگذاران ممکن است حتی با تغییر توازن قوا در کنگره بهسختی بتوانند توان رئیسجمهور را در مدیریت سیاست خارجی بر اساس دیدگاه خود محدود کنند. پس از شمارش آرا، پرسش اصلی این خواهد بود که آیا نتایج، ترامپ را در اقدامات بینالمللی محتاطتر میکند یا به او اعتماد بیشتری میدهد تا تصمیمهایی کمتر متأثر از محاسبات انتخاباتی بگیرد؛ بهویژه که او به مرحله موسوم به «اردک لنگ» وارد میشود که پس از آخرین انتخابات در دوره ریاستجمهوری آغاز میشود و رئیسجمهور دیگر نمیتواند برای دوره جدید نامزد شود. جان آلترمن از مرکز مطالعات راهبردی و بینالمللی واشنگتن میگوید: «برای بسیاری از رؤسای جمهوری که محدودیتهای سیاسی داخلی را حس میکنند، سیاست خارجی حوزهای است که میتوانند با آزادی نسبی در آن حرکت کنند.» تحلیلگران بر این باورند که برخورد ترامپ با رقبای آمریکا مانند ایران، روسیه، چین و کوبا و نیز رویکردش به متحدان در سراسر جهان ممکن است در مرحله بعد مسیرهای متفاوتی بگیرد و بعید نیست توجه او به برخی پروندههای خارجی کاهش یابد و بر پروژههای داخلی از جمله طرحهای ساختمانیاش در کاخ سفید مانند تالار تشریفات تمرکز کند.
منبع: رویترز