خبرگزاری آریا -با آغاز فصل سرما و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی، خطر مسمومیت با گازها، به‌ویژه گاز مونوکسید کربن، بیشتر می شود. مونوکسید کربن گازی بی‌رنگ، بی‌بو و غیرمحرک است، بنابراین به‌راحتی قابل تشخیص نیست و تجمع آن در فضای بسته می‌تواند در مدت کوتاهی موجب مسمومیت شدید و حتی مرگ شود.
به گزارش دریافتی آریا؛مونوکسید کربن در اثر احتراق ناقص گاز طبیعی، نفت، بنزین و زغال تولید می‌شود. سردرد، سرگیجه، تهوع، استفراغ، ضعف، خواب‌آلودگی، گیجی و کاهش سطح هوشیاری از نشانه های شایع مسمومیت با مونوکسید کربن است. در موارد شدید، تشنج، بیهوشی و مرگ نیز ممکن است رخ دهد. از آنجا که علائم اولیه این مسمومیت ممکن است شبیه سرماخوردگی، خستگی یا مسمومیت غذایی باشد، نباید آنها را نادیده گرفت؛ به‌ویژه اگر چند نفر در یک محیط هم‌زمان علائم مشابهی داشته باشند یا علائم در فضای بسته تشدید شود.
پیشگیری، مؤثرترین راه مقابله با مسمومیت ناشی از مونوکسید کربن است. برای کاهش خطر، وسایل گرمایشی و تجهیزات گازسوز را پیش از استفاده، به‌ویژه در آغاز فصل سرما، با حضور افراد متخصص بررسی و سرویس کنید. از نصب و استفاده از وسایل گرمایشی غیراستاندارد یا معیوب خودداری کنید و از باز بودن مسیر دودکش، اتصال صحیح آن و خروج مناسب محصولات احتراق به فضای بیرون اطمینان حاصل کنید. وجود کلاهک مناسب و سالم برای دودکش ضروری است؛ اما وجود کلاهک به تنهایی ایمنی سیستم را تضمین نمی کند و مسیر دودکش باید از نظر انسداد و عملکرد صحیح نیز بررسی شود.
هرگز از اجاق گاز، منقل زغال، پیک‌نیک یا سایر وسایل احتراقی غیراستاندارد برای گرم کردن خانه، حمام، چادر یا سایر فضاهای بسته استفاده نکنید. روشن گذاشتن خودرو در پارکینگ بسته نیز می‌تواند باعث تجمع مرگبار مونوکسید کربن شود. هنگام استفاده از وسایل گازسوز، تهویه مناسب محیط را حفظ کنید.
در صورت شک به مسمومیت با مونوکسید کربن، اقدام فوری حیاتی است. اگر علائم مشکوکی بروز کرد، بدون به خطر انداختن جان خود، افراد را به هوای آزاد منتقل کنید و از اورژانس 115 و آتش‌نشانی 125 کمک بخواهید. برای نجات فرد گرفتار، بدون تجهیزات و آموزش تخصصی وارد محیط آلوده نشوید؛ زیرا ممکن است خودتان نیز مسموم شوید. تا زمانی که نیروهای امدادی ایمن بودن محل را تأیید نکرده اند به آنجا بازنگردید. حتی اگر علائم پس از خروج از محیط کاهش یافت، فرد باید فورا تحت ارزیابی پزشکی قرار گیرد.
سازمان غذا و دارو از همه هم‌وطنان می خواهد با رعایت اصول ایمنی، سرویس منظم وسایل گرمایشی، بررسی دودکش‌ها، تأمین تهویه مناسب و توجه به علائم هشداردهنده، در پیشگیری از این حوادث قابل اجتناب مشارکت کنند.
دکتر «علیرضا گرامی»، کارشناس امور دارویی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی و خدمات بهداشتی درمانی شیراز