
خبرگزاری آریا -دویستوچهلمین شب حضور مردم در خیابان، صرفاً یک عدد یا استمرار یک تجمع نیست؛ نشانهای از شکلگیری سرمایهای اجتماعی است که در شرایط تهدید نظامی، فشار اقتصادی و جنگ روانی، میتواند به یکی از مهمترین مؤلفههای قدرت ملی ایران تبدیل شود.به گزارش خبرگزاری آریا به قلم سید وحید موسوی،اما برای فهم اهمیت این حضور، باید کمی به عقب برگشت؛ به حافظه تاریخی ملتی که بارها در بزنگاههای سرنوشتساز، میان اختلافها و تفاوتهای اجتماعی، حول یک نقطه مشترک ایستاده است: ایران.
تجربه انقلاب، جنگ تحمیلی هشتساله و بحرانهای متعدد تاریخ معاصر نشان داده است که در لحظات تهدید موجودیت و استقلال کشور، سرمایه اصلی ایران فقط تجهیزات و امکانات نیست؛ اراده مردمی است که احساس میکنند سرنوشتشان با سرنوشت سرزمینشان گره خورده است.
همین حافظه تاریخی امروز نیز اهمیت دارد؛ اما یک تفاوت اساسی وجود دارد: تداوم این سرمایه، فقط به حضور در خیابان وابسته نیست، بلکه به کیفیت مدیریت کشور و میزان اعتماد مردم نیز بستگی دارد.
خیابان؛ سرمایهای فراتر از جناحها
حضور مستمر مردم در دویستوچهل شب گذشته، زمانی ارزش راهبردی دارد که به یک جریان فراگیر ملی تبدیل شود؛ نه میدان رقابت سیاسی و نه تریبون اختصاصی یک گروه یا جریان.خیابان ملی، متعلق به همه ایرانیانی است که استقلال، امنیت و تمامیت ارضی کشور را مهم میدانند؛ حتی اگر در بسیاری از مسائل داخلی اختلافنظر داشته باشند.تجربه تاریخی نشان داده است که وحدت ملی با حذف تفاوتها ساخته نمیشود؛ با یافتن اشتراکها و احترام به تفاوتها شکل میگیرد.
بنابراین، اخلاق حضور، پرهیز از طرد اجتماعی و جلوگیری از مصادره سیاسی خیابان، به اندازه استمرار آن اهمیت دارد.
بازدارندگی نظامی و مسئولیت ملی
پیام رهبر جمهوری اسلامی به نیروهای مسلح درباره ضرورت آمادگی و تقویت توان دفاعی را باید در چارچوب تجربه تاریخی ایران از تهدیدهای خارجی تحلیل کرد.ایران در طول تاریخ بارها هزینه غفلت از تحولات پیرامونی و ضعف آمادگی دفاعی را پرداخته است. تجربه جنگ تحمیلی نیز نشان داد که بازدارندگی، آمادگی عملیاتی و هماهنگی ملی تا چه اندازه در حفاظت از استقلال کشور اهمیت دارند.امروز نیز آمادگی نیروهای مسلح، تقویت توان اطلاعاتی و دفاعی و حفظ هوشیاری در برابر تهدیدها ضروری است. اما قدرت دفاعی زمانی پشتوانهای پایدار خواهد داشت که با انسجام اجتماعی و اعتماد عمومی همراه باشد.
اقتصاد؛ جبههای که نباید از آن غافل شد
یکی از حساسترین نقاط آسیبپذیری جامعه، معیشت مردم است.
خانوادهای که از استقلال کشور دفاع میکند، همزمان با افزایش قیمت مواد غذایی، هزینه مسکن و فشارهای روزمره زندگی مواجه است. نمیتوان از مردم انتظار تابآوری داشت، اما نسبت به سفره و قدرت خرید آنان بیتفاوت بود.
در این میان، احتمال سوءاستفاده جریانهای نفوذ از التهاب اقتصادی، احتکار و اختلال در توزیع کالاهای مصرفی باید جدی گرفته شود. البته هر افزایش قیمتی را نمیتوان بدون سند به نفوذ نسبت داد؛ اما هرگونه فعالیت سازمانیافته برای ایجاد التهاب و تشدید فشار بر مردم، نیازمند شناسایی و برخورد قانونی است.مقابله با نفوذ اقتصادی، فقط با هشدار رسانهای ممکن نیست؛ شفافیت بازار، نظارت مؤثر، برخورد با احتکار و پاسخگویی مدیران اقتصادی را میطلبد.مردمی که در خیابان پای ایران ایستادهاند، حق دارند در خانه و بازار نیز احساس امنیت کنند.
13 آبان و 16 آذر؛ آزمون هوشیاری اجتماعی
در آستانه 13 آبان و 16 آذر، باید به حافظه تاریخی این دو مناسبت نیز توجه داشت.13 آبان یادآور منازعات تاریخی ایران با مداخله خارجی و 16 آذر نماد هویت دانشجویی، استقلالخواهی و مطالبهگری است.این مناسبتها میتوانند فرصتی برای بازخوانی تاریخ و طرح مطالبات باشند؛ اما در شرایط حساس کنونی، احتمال بهرهبرداری برخی جریانها از اختلافات و نارضایتیهای اجتماعی برای ایجاد تنش نیز وجود دارد.هوشیاری در این زمینه ضروری است، اما نباید هر اعتراض یا مطالبه دانشجویی را به دشمن نسبت داد. جامعهای که امکان گفتوگو و بیان مسالمتآمیز مطالبات را داشته باشد، در برابر عملیات روانی و التهابآفرینی مقاومتر خواهد بود.
حافظه تاریخی؛ چراغ راه آینده
تاریخ ایران یک درس مهم دارد: ملتها فقط با قدرت نظامی از بحران عبور نمیکنند؛ اعتماد عمومی، همبستگی اجتماعی و مسئولیتپذیری حاکمیت نیز تعیینکنندهاند.از روزهای جنگ تحمیلی تا بحرانهای سالهای بعد، هر جا مردم احساس کردهاند در سرنوشت کشور سهم دارند، ظرفیت عبور از بحران افزایش یافته است. در مقابل، هر جا فاصله میان مطالبات جامعه و عملکرد مدیران بیشتر شده، سرمایه اجتماعی آسیب دیده است.دویستوچهلمین شب حضور مردم باید فرصتی برای تقویت همین پیوند باشد؛ پیوندی که در آن مردم مسئولیت ملی خود را میشناسند و مدیران نیز مسئولیتشان در برابر مردم را فراموش نمیکنند.قدرت خیابان در ملی ماندن است؛ قدرت نیروهای مسلح در بازدارندگی هوشمندانه و قدرت ایران در مردمی است که برای کشورشان میایستند، اما همزمان حق دارند امنیت معیشتی، عدالت و آیندهای قابل اعتماد مطالبه کنند.ایران زمانی تابآورتر خواهد بود که خیابان، نماد وحدت؛ دانشگاه، محل اندیشه و مطالبهگری؛ بازار، عرصه ثبات و عدالت؛ و مدیریت کشور، تجلی پاسخگویی باشد.
حافظه تاریخی به ما میگوید ایران را باید با هم حفظ کرد؛ نه با حذف یکدیگر.