خبرگزاری آریا - رئیس مرکز توسعه فناوریهای راهبردی معاونت علمی از ثبت رکوردی تازه در توسعه محصولات نانویی کشور خبر داد و اعلام کرد در سال 1404، 230 محصول نانویی موفق به دریافت گواهینامه شدند.
سعید سرکار رئیس مرکز توسعه فناوریهای راهبردی معاونت علمی با اشاره به برنامهریزی برای توسعه محصولات مبتنی بر فناوری نانو در کشور گفت: در ابتدای سال 1404 و در گفتوگو با معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور، مقرر شد ستاد توسعه فناوریهای نانو و میکرو به ازای هر روز کاری، یک محصول جدید مبتنی بر فناوری نانو را به مرحله دریافت تأییدیه نانومقیاس برساند. بر همین اساس تعداد روزهای کاری سال محاسبه و هدف کَمّی مشخص شد.
وی افزود: از این رو، با وجود جنگ «12روزه» و جنگ «رمضان» حدود 52 روز از شرایط کاری کشور تحت تأثیر قرار گرفت و مجموع روزهای کاری به حدود 190 روز کاهش یافت؛ در نهایت 230 محصول موفق به دریافت گواهینامه «نانومقیاس» شدند که 40 محصول بیش از هدف تعیینشده است و با احتساب این محصولات، مجموع محصولات دارای این گواهینامه در کشور به 1965 محصول رسید.
سرکار درباره معیارهای صدور گواهینامه نانومقیاس توضیح داد: این تأییدیه بر اساس دو شاخص اصلی صادر میشود؛ نخست اینکه در محصول از فناوری نانو استفاده شده و ابعاد آن در مقیاس کمتر از 100 نانومتر باشد و این موضوع بهصورت علمی احراز شود. دوم اینکه استفاده از فناوری نانو موجب بهبود عملکرد محصول شود؛ بهگونهای که کیفیت، دوام یا کارایی آن نسبت به محصولات معمولی افزایش یابد. بنابراین صرف نانویی بودن محصول کافی نیست و باید ارزش افزوده و ویژگیهای عملکردی برتری نسبت به نمونههای متعارف داشته باشد.
این مقام مسئول با تشریح فرآیند ارزیابی محصولات نانویی در سال 1404 گفت: در این سال 653 درخواست بررسی محصول به گروه ارزیابی محصولات فناوری نانو ارجاع شد و همچنین بررسی 32 پروندهای که از انتهای سال گذشته آغاز شده بود، ادامه یافت. از مجموع درخواستها، 412 محصول با ارائه مستندات فنی اولیه قابل قبول پذیرش شده و به مرحله بعد راه یافتند. همچنین 119 محصول برای تکمیل مستندات فنی و با استفاده از اعتبار شبکه آزمایشگاهی بهصورت مشروط پذیرش شدند و 113 محصول به دلیل ارائه نکردن حداقل مستندات لازم برای اثبات ارتباط با فناوری نانو یا انصراف شرکت متقاضی مورد پذیرش قرار نگرفتند.
به گفته او، پس از انجام بازدید از خطوط تولید، نمونهبرداری، انجام آزمونهای مقیاس و کارایی و بررسی نتایج، در نهایت 230 گواهینامه نانومقیاس و 36 گواهینامه آزمایشی صادر شد. همچنین بررسی 22 محصول به دلایلی مانند فقدان امکان تولید، نبودن هماهنگی برای بازدید و یا انصراف شرکت از ادامه فرآیند ارزیابی متوقف شد.
رئیس مرکز توسعه فناوریهای راهبردی معاونت علمی در ادامه به محصولات نیازمند مجوزهای قانونی اشاره کرد و گفت: محصولاتی که برای تولید و عرضه در بازار نیازمند دریافت مجوز از مراجع قانونی مانند سازمان غذا و دارو، سازمان دامپزشکی و سازمان حفظ نباتات هستند، تنها از نظر مقیاس، جنس و غلظت اجزای نانومتری مورد ارزیابی قرار میگیرند و بررسی خواص، ایمنی و ملاحظات بهداشتی آنها بر عهده همان سازمانهای تخصصی است.
سرکار اضافه کرد: در این راستا 36 محصول به سازمان غذا و دارو ، 3 محصول به سازمان دامپزشکی، 4 محصول به وزارت جهاد کشاورزی و 8 محصول به واحدهای درونستادی ارجاع شدهاند و در صورت دریافت مجوزهای لازم، گواهینامه نانومقیاس به آنها اعطا خواهد شد.
وی با اشاره به نقش شرکتهای دانشبنیان در توسعه این محصولات افزود: در سال 1404 تعداد 61 شرکت موفق به دریافت گواهینامه نانومقیاس شدند. از این میان، 27 شرکت در استان تهران مستقر هستند. استان اصفهان با 5 شرکت در رتبه دوم قرار دارد و پس از آن استان یزد با 4 شرکت و استان فارس با 3 شرکت قرار گرفتهاند. در مجموع شرکتهای دریافتکننده این گواهینامه در حدود 20 استان کشور پراکندهاند.
سرکار درباره توزیع استانی محصولات نیز گفت: استان تهران با 64 محصول در رتبه نخست قرار دارد، استان فارس با 48 محصول در رتبه دوم و استان مازندران با 24 محصول در جایگاه سوم قرار گرفته است. همچنین استان زنجان با 23 محصول، قم با 17 محصول، استان مرکزی با 16 محصول، قزوین با 11 محصول و اصفهان با 7 محصول در رتبههای بعدی قرار دارند.
وی درپایان به حوزههای صنعتی محصولات دریافتکننده گواهینامه نانومقیاس در سال 1404 اشاره کرد و گفت: بیشترین سهم مربوط به حوزه «ملزومات صنعتی» با 72 محصول است. پس از آن حوزه «انرژی، نفت و صنایع وابسته» با 41 محصول در رتبه دوم قرار دارد. حوزه «مواد شیمیایی» با 36 محصول رتبه سوم را به خود اختصاص داده و حوزه «دارو، بهداشت و سلامت» با 26 محصول در رتبه چهارم قرار گرفته است. سایر محصولات نیز در حوزههای مختلف صنعتی توزیع شدهاند.