خبرگزاری آریا - فروش جنگندههای اف-35 به ترکیه همچنان با موانع جدی روبهرو است. وزارت خارجه آمریکا اعلام کرده آنکارا هنوز شرایط لازم برای دریافت این جنگندهها را فراهم نکرده و موضوع سامانه اس-400 و برخی نگرانیهای امنیتی همچنان مانع نهایی شدن این معامله است.
به نظر نمیرسد دستاوردهایی که ترکیه روی کسب آنها از طریق میزبانی اجلاس ناتو با حضور دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریک ا حساب باز کرده بود، در آیندهای نزدیک محقق شوند. مهمترین این دستاوردها، لغو ممنوعیت خرید اف35 و رفع تحریمهای نظامی آمریکا (CAATSA) بود که مانع توسعه صنایع دفاعی ترکیه شدهاند.
طبق گزارش الاخبار لبنان، پس از آنکه غرب از فروش موشکهای «پاتریوت» به ترکیه خودداری کرد، این کشور در سال 2019 یعنی اواخر نخستین دوره ریاستجمهوری ترامپ از برنامه جنگندههای اف-35 کنار گذاشته شد. در پی این اقدام و بهویژه پس از کودتای نافرجام 15 ژوئیه 2016 که آنکارا غرب را در آن مقصر میدانست، ترکیه برای خرید سامانه پیشرفته موشکی اس400 به روسیه روی آورد. اگرچه ممنوعیت فروش اف35 همچنان پابرجاست اما واشنگتن رفع این ممنوعیت را مشروط به عدم استفاده ترکیه از سامانههای اس400 و خارج کردن این سامانه از ترکیه کرده است؛ چرا که معتقد است این سامانه با سیستمهای دفاعی ناتو سازگاری ندارد.
ترکیه فقدان این جنگندههای آمریکایی در ناوگان هوایی خود را نوعی نقص در توانمندیهای هوایی خود میداند چراکه رقبای این کشور؛ یونان و رژیم صهیونیستی هماکنون به این مدل از جنگندههای مدرن مجهز هستند.
در نتیجه، پس از ورود ترامپ به فرودگاه آنکارا و اعلام خبر لغو ممنوعیت فروش جنگندههای اف35 به ترکیه از سوی او، خشم یونان و رژیم صهیونیستی را برانگیخت. این رژیم پیشتر اعلام کرده بود که برای جلوگیری از فروش این جنگندهها به ترکیه بر ایالات متحده فشار خواهد آورد.
نگرانی آنکارا زمانی تشدید شد که ترامپ پس از سفر خود از وعدهاش عقبنشینی کرد و اظهار داشت که پس از بازگشت به کاخ سفید، این موضوع را بررسی خواهد کرد. روز گذشته انتشار گزارشی در روزنامه یونانی «کاتیمرینی» بازتاب گستردهای در رسانههای ترکیه داشت.
روزنامه مخالف دولت ترکیه، «قرار» (Karar) این خبر را در صدر عناوین خود قرار داد و گزارش کرد که در تاریخ 10 ژوئیه دو روز پس از پایان اجلاس سران ناتو، 10 تن از قانونگذاران دموکرات آمریکایی نامهای برای ترامپ ارسال کردند. آنها در این نامه نسبت به فروش جنگندههای اف35 به آنکارا، پیش از حلوفصل قطعی مسئله سامانه موشکی اس400، هشدار دادند؛ این حل و فصل ممکن است شامل فروش این سامانه به طرفی ثالث، مثل قطر یا امارات باشد. این نامه همچنین روابط خانواده ترامپ و سفیر آمریکا در آنکارا و نیز تام باراک، فرستاده آمریکا به سوریه و لبنان با ترکیه و تأثیر این مناسبات شخصی و خانوادگی بر منافع ملی ایالات متحده را مورد پرسش قرار داد.
وزارت امور خارجه آمریکا به نمایندگی از ترامپ نامهای برای قانونگذاران دموکرات ارسال کرد که در آن تصریح شده بود ترکیه هنوز اقدامات لازم برای خرید جنگندههای اف35 را اتخاذ نکرده و در نتیجه، هیچیک از این جنگندهها به این کشور فروخته نخواهد شد. در این نامه همچنین بدون ارائه شواهد و مدارک ادعا شده که نهادهای دولتی و خصوصی ترکیه همچنان به جمعآوری وجوه «غیرقانونی» از مردم و انتقال آن به حماس ادامه میدهند؛ موضوعی که باعث شد روزنامه قرار با انتشار تیتری با عنوان «هشدار فلسطینی درباره اف35»، این پرسش را مطرح کند که آیا این مسئله شرط جدیدی برای نهایی کردن این معامله محسوب میشود یا خیر.
بر اساس سندی که وزارت امور خارجه آمریکا برای کنگره و وزارت خزانهداری ارسال کرده است، تداوم حمایت مالی از حماس مایه نگرانی واشنگتن است. سازمانهایی که در ترکیه فعالیت میکنند از جمله «انجمن حمایت غازی»، «طریق الحیاه» و «دستان سفید فلسطینی» از طریق شبکههای مالی و صرافیهای ثبتنشده و فاقد مجوز، برای این جنبش پول ارسال میکنند. این سند همچنین آنکارا را مسئول تداوم این وضعیت میداند و تأکید میکند که فروش جنگندههای اف35 به ترکیه بدون برآورده شدن پیششرطهای لازم امکانپذیر نخواهد بود؛ بهویژه اینکه ترکیه باید تضمین دهد که در آینده سامانههای اس400 یا تجهیزات مشابه را خریداری نخواهد کرد.
همچنین این نامه به مواردی میپردازد که ترکیه در آنها نقشی مثبت ایفا کرده است؛ از جمله متقاعد کردن حماس برای پذیرش توافق آتشبس غزه و طرح صلح ترامپ برای منطقه و همچنین مشارکت آنکارا در «شورای صلح» که توسط رئیسجمهور آمریکا تشکیل شده است. در این نامه آمده است که نفوذ ترکیه در شاخه سیاسی حماس به نفع ایالات متحده است و نقش این کشور در میانجیگری میان روسیه و اوکراین و همچنین میان جمهوری آذربایجان و ارمنستان در کنار تلاشهایش برای مبارزه با داعش و تروریسم در منطقه در راستای منافع ملی ایالات متحده قرار دارد.