خبرگزاری آریا - گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور سرزمینهای اشغالی فلسطین، با اشاره به برکناری «کریم خان» از سمت دادستان ارشد دادگاه کیفری بینالمللی، این اقدام را بخشی از تلاشها برای بیاثر کردن حکم بازداشت «بنیامین نتانیاهو» دانست و تأکید کرد که عدالت، رژیم صهیونیستی و حامیان آن را تهدید میکند.
به گزارش خبرگزاری آریا، فرانچسکا آلبانیز، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور سرزمینهای اشغالی فلسطین، اعلام کرد که برکناری کریم خان دادستان ارشد دادگاه کیفری بینالمللی را نمیتوان از کارزار بیاثر کردن حکم بازداشت بنیامین نتانیاهو جدا دانست.
آلبانیز در شبکه اجتماعی ایکس نوشت: «برکناری خان کاملاً با تلاشها برای بیاثر کردن حکم بازداشت نتانیاهو همراستا است.»
وی همچنین افزود: «این موضوع ثابت میکند که عدالت، اسرائیلِ آپارتاید و حامیانش را تهدید میکند؛ بنابراین اگر دادگاه کیفری بینالمللی فلج شود، وکلا و قضات در سراسر جهان باید تلاش بیشتری انجام دهند.»
اظهارات آلبانیز در واکنش به گزارشی در رسانههای صهیونیستی مطرح شد که مدعی بود گیدعون ساعر، وزیر امور خارجه رژیم اشغالگر، نقش فعالی در تلاشها برای برکناری کریم خان ایفا کرده است.
بر اساس این گزارش، یک مقام ارشد صهیونیست گفته است که «ساعر بر یک کارگروه ویژه نظارت داشت و تلاشهای فشرده دیپلماتیک را با هدف برکناری خان از سمت خود هدایت کرد.»
تصمیم کریم خان برای درخواست صدور حکم بازداشت نتانیاهو و یوآو گالانت، وزیر جنگ پیشین رژیم صهیونیستی، در ماه مه 2024 به اتهام ارتکاب جنایتهای جنگی ادعایی در غزه، موجی از تهدیدها و تحریمها علیه او و حامیان فعالیتهای دادگاه در پرونده فلسطین به دنبال داشت.
آلبانیز، وکیل ایتالیایی حقوق بشر که از سال 2022 این مأموریت سازمان ملل را بر عهده دارد، به رأی کشورهای عضو دادگاه کیفری بینالمللی در نشست ویژهای در نیویورک برای برکناری خان به دلیل ادعاهای مربوط به سوءرفتار واکنش نشان داد.
در رأیگیری غیرعلنی، 82 کشور از مجموع 125 کشور عضو دادگاه از برکناری خان حمایت کردند؛ رقمی که از حداقل 63 رأی مورد نیاز فراتر بود. 13 عضو به برکناری رأی منفی دادند و 15 عضو نیز رأی ممتنع دادند. این نخستین بار است که یک دادستان شاغل دادگاه کیفری بینالمللی از سمت خود برکنار میشود.
اردوگاه حامی آپارتاید
آلبانیز پیشتر نیز حامیان آپارتاید را به تلاش برای برکناری کریم خان متهم کرده بود، گروهی که او آنها را «اردوگاه حامی آپارتاید» توصیف میکند.
او در ماه مارس، پس از آنکه وبسایت میدلایستآی گزارش داد هیئتی متشکل از سه کارشناس قضایی دادگاه به اتفاق آرا خان را تبرئه کردهاند، نوشت: «اردوگاه حامی آپارتاید در هر صورت برای برکناری او تلاش میکند؛ کسانی که از عدالت حمایت میکنند باید مانع موفقیت این تلاش شوند.»
بر اساس گزارش این هیئت، یافتههای بازرسان سازمان ملل «اثباتکننده سوءرفتار یا نقض وظیفه بر اساس چارچوبهای مربوطه نیست.»
با این حال، دفتر مجمع کشورهای عضو دادگاه، متشکل از 21 دیپلمات، چند هفته بعد به کنار گذاشتن این نتیجه رأی داد.
وبسایت میدلایستآی همچنین گزارش داد که این نهاد، قواعد رأیگیری را نیز تغییر داده و رأیگیری دومرحلهای برنامهریزیشده را به یک رأیگیری واحد تبدیل کرده و در عمل آستانه لازم برای برکناری را کاهش داده است.
آلبانیز در ژوئیه 2025، چند روز پس از انتشار گزارشی که در آن نام بیش از 60 شرکت را به عنوان بهرهمندان از اشغالگری رژیم صهیونیستی مطرح کرده بود، از سوی دولت دونالد ترامپ تحریم شد.
کریم خان نیز نخستین مقام دادگاه کیفری بینالمللی بود که در فوریه 2025، بر اساس همان فرمان اجرایی و به دلیل درخواست صدور حکم بازداشت برای نتانیاهو و گالانت، هدف تحریم قرار گرفت.
تا پایان سال گذشته، 11 مقام دادگاه کیفری بینالمللی، از جمله هر دو معاون دادستان و چند قاضی که در پروندههای مرتبط با رژیم صهیونیستی رأی صادر کرده بودند، تحریم شدند.
بر اساس این گزارش، احکام بازداشت نتانیاهو و گالانت همچنان معتبر هستند و تنها قضات دادگاه میتوانند آنها را لغو کنند. رژیم صهیونیستی خواستار لغو این احکام شده است.
گیدعون ساعر، پیش از آنکه برکناری دادستان به طور رسمی تأیید شود، بار دیگر از دادگاه خواست احکام بازداشت مقامهای صهیونیست را لغو کند و ادعای تلآویو را مبنی بر اینکه صدور این احکام با هدف منحرف کردن توجه از اتهامهای سوءرفتار جنسی انجام شده بود، تکرار کرد.
از زمان صدور احکام بازداشت از سوی قضات مرحله مقدماتی دادگاه در نوامبر 2024، رژیم صهیونیستی مجموعهای از چالشهای حقوقی را برای بیاعتبار کردن این احکام آغاز کرده است.
دو مورد از این چالشها همچنان در جریان است؛ از جمله استدلال رژیم اشغالگر مبنی بر اینکه دادگاه اساساً نسبت به اتباع این کشور جعلی صلاحیت رسیدگی ندارد، زیرا رژیم صهیونیستی عضو اساسنامه رم نیست.
در حال حاضر، اداره دادستانی دادگاه کیفری بینالمللی توسط نزحت شمیم خان و مامه ماندیایه نیانگ، معاونان دادستان، اداره میشود؛ افرادی که هر دو در ماه اوت، بر اساس همان فرمان اجرایی که آلبانیز و کریم خان را هدف قرار داده بود، از سوی آمریکا تحریم شدند.
پس از رأیگیری برای برکناری کریم خان، دفتر دادستانی دادگاه کیفری بینالمللی با انتشار بیانیهای اعلام کرد که فعالیتهای این نهاد بدون وقفه ادامه خواهد یافت.
بر اساس این بیانیه، قرار است در آینده انتخابات برای انتخاب دادستان جدید برگزار شود، اما نهاد ادارهکننده دادگاه هنوز جدول زمانی این فرایند را اعلام نکرده است.