خبرگزاری آریا - رئیسجمهور آمریکا در شرایطی که جنگ آمریکا علیه ایران به ششمین ماه خود نزدیک میشود و واشنگتن هنوز نتوانسته از مسیر نظامی ایران را به پذیرش خواستههای خود وادار کند، بار دیگر به نسخه فشار اقتصادی روی آورده و همین موضوع صدای معماران تحریم علیه ایران را هم درآورده است.
ریچارد نفیو، از معماران اصلی تحریمهای آمریکا علیه ایران در دولت باراک اوباما، با زیر سؤال بردن رویکرد دونالد ترامپ برای تشدید فشار اقتصادی علیه تهران، سیاست ایرانِ او را شکستخورده توصیف کرد و گفت: برجستهترین ناکامی ترامپ، «ناتوانی مداوم در فهم یا گوش دادن به ایرانیها، تطبیق راهبرد با اهداف و برنامهریزی برای سناریوهای مختلف» بوده است.
در همین ارتباط، رابرت مالی، نماینده ویژه پیشین آمریکا در امور ایران نیز در شبکه اجتماعی ایکس نسبت به این سیاست هشدار داد و نوشت: کمتر چیزی به اندازه این تصور فریبنده و مغالطهآمیز است که اگر «فشار اقتصادی» شکست خورده است، «فشار اقتصادی بیشتر» موفق خواهد شد.
مالی افزود: ایران ممکن است تلاش کند این وضعیت را تحمل کند و امیدوار باشد ترامپ بار دیگر تغییر موضع دهد، یا ممکن است واکنش نشان دهد و تلاش کند هزینههای این وضعیت را گسترش دهد. این حال دو چیز قطعی است: رهبری ایران تسلیم نخواهد شد و این مردم ایران هستند که رنج خواهند کشید.
نفیو: سیاست «تحریم اقتصادی بیشتر» ترامپ شکست خورده است
ریچارد نفیو، معاون پیشین فرستاده ویژه آمریکا در امور ایران در زمان باراک اوباما و معماران اصلی تحریمهای آمریکا علیه ایران در آن مقطع، در تایید پست رابرت مالی، نوشت: اینکه فکر کنیم چون دستور داده ایم «سیاست فشار اقتصادی بیشتر» اعمال شود پس حتما این سیاست نتیجه می دهد، خطاست.
وی ادامه داد: فشار به ایران از سال 2005 تا 2013 «شکست خورد»، تا اینکه دیگر شکست نخورد و ما به برنامه اقدام مشترک (JPOA) رسیدیم.
این مقام پیشین آمریکایی سپس مستقیماً به کارنامه ترامپ در قبال ایران پرداخت و نوشت: یا اینکه ایران برای هر چیزی که ما تازه مجبور شدهایم به آن ضربه بزنیم، یک قیمت مشخص برای رفع تحریمها تعیین کند. این دقیقاً جایی است که شکست سیاست ترامپ در دوره اول و دوم علیه ایران بیش از همه آشکار میشود: ناتوانی مداوم در خواندن یا شنیدن حرف ایرانیها، ناتوانی در هماهنگکردن راهبرد با میزان جاهطلبی، و ناتوانی در برنامهریزی برای سناریوهای احتمالی.
اشاره نفیو به «ترامپ 1.0 و 2.0» و سیاست ایران در دوره نخست و دوره دوم ریاستجمهوری ترامپ بازمیگردد؛ سیاستی که در دوره نخست با خروج یکجانبه آمریکا از توافق هستهای و آغاز کارزار «فشار حداکثری» همراه شد و در دوره دوم علاوه بر تشدید فشارهای اقتصادی، به رویارویی نظامی مستقیم با ایران نیز گسترش یافت.
در واقع نقد نفیو درباره سیاست فشار اقتصادی بیشتر، یک نقد بسیار بنیادین به تناقض گویی و بیبرنامه بودن ترامپ در جنگ و صلح با ایران است.
نفیو که بین سالهای 2011 تا 2013 مدیر امور ایران در شورای امنیت ملی آمریکا و سپس معاون اصلی هماهنگکننده سیاست تحریمها در وزارت خارجه بود و بهعنوان کارشناس ارشد تحریمها در تیم مذاکرهکننده آمریکایی با ایران فعالیت کرده است، خطاب به مالی نوشت: البته من در مورد اینکه سیاست جدید ترامپ حتما موفق نخواهد بود، چندان مطمئن نیستم؛ یا دستکم نه در همه موارد.
چرخش ترامپ
رئیسجمهور آمریکا این هفته با انتشار پستی در شبکه اجتماعی «تروث سوشال» با وعده «جنگ اقتصادی و انزوای بیسابقه» علیه ایران هشدار داد هر کشوری که از طریق نهادهای مالی، شرکتها، فرودگاهها یا نهادهای دولتی خود «هر نوع راه نجاتی» در اختیار ایران قرار دهد، با پیامدهای اقتصادی سنگین آمریکا روبهرو خواهد شد. دولت او این مرحله را بخشی از آنچه «Economic D-Day» علیه ایران خوانده، معرفی کرده است.
چرخش دوباره ترامپ به سمت تشدید تحریمها در حالی صورت میگیرد که به اذعان کارشناسان آمریکایی، جنگ تجاوزکارانه او علیه ایران تاکنون نتوانسته به هدف اعلامی واشنگتن برای وادار کردن تهران به عقبنشینی از مواضع خود منجر شود و خود ترامپ نیز تحت فشار فزاینده داخلی برای پایان دادن به جنگ قرار دارد.
در همین راستا، خبرگزاری آمریکایی «آسوشیتدپرس» این رویکرد را عملاً بازگشت به کارزار «فشار حداکثری» دوره نخست ریاستجمهوری ترامپ توصیف کرده است؛ سیاستی که این بار پس از ماهها عملیات نظامی و در شرایطی دنبال میشود که بخش اعظم بخشهای انرژی، مالی و حملونقل ایران از پیش تحت تحریمهای آمریکا قرار دارند. از این منظر، به باور این رسانه آمریکایی بازگشت واشنگتن از میدان نظامی به نسخه قدیمی تشدید فشار اقتصادی، بیش از آنکه یک راهبرد کاملاً تازه باشد، نوعی فرار به جلو در برابر بنبست ایجادشده در جنگ به شمار میرود.