معاون مسکن و ساختمان در اختتامیه بیست و ششمین نمایشگاه صنعت ساختمان:
عرضه 650هزار واحد مسکونی در سال گذشته/ تدوین طرح پیشران صنعتیسازی مسکن

خبرگزاری آریا - معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، در مراسم اختتامیه بیستوششمین نمایشگاه بینالمللی صنعت ساختمان، گفت: به رغم وقوع دو جنگ تحمیلی علیه ایران در سال گذشته و شرایط خاص اقتصادی ناشی از آن، صنعت ساختمان و مسکن یکی از تابآورترین بخشها بوده و مجموعا 650هزار واحد مسکونی شهری و روستایی در سال 1404 به بازار مسکن عرضه شد.
به گزارش پایگاه خبری وزارت راهوشهرسازی، حبیب الله طاهرخانی معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی، در مراسم اختتامیه بیستوششمین نمایشگاه بینالمللی صنعت ساختمان، گفت: به رغم وقوع دو جنگ تحمیلی علیه ایران در سال گذشته و شرایط خاص اقتصادی ناشی از آن، صنعت ساختمان و مسکن یکی از تابآورترین بخشها بوده و مجموعا 650هزار واحد مسکونی شهری و روستایی در سال 1404 به بازار مسکن عرضه شد.
حبیباله طاهرخانی، با بیان اینکه این آمار مجموع عملکرد بخش خصوصی، نهادهای عمومی و دولت بوده است، اعلام کرد: تنها حدود 250 هزار واحد از این تعداد، از تسهیلات بانکی استفاده کردند و مابقی با اتکا به سرمایههای بخش خصوصی ساخته شد. همچنین رشد اقتصادی بخش ساختمان در سال گذشته، به 1.4 درصد رسید و از رشد اقتصاد کلان کشور سبقت گرفت.
معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی اظهار کرد: صنعت ساختمان و صنایع وابسته به آن، یکی از رقابتیترین بخشهای اقتصاد کشور ما هستند و انحصار چندانی در آنها وجود ندارد. یکی از دلایلی که تابآوری این صنعت را تضمین میکند، همین رقابتی بودن آن است.
طاهرخانی افزود: نکته دیگر این است که صنعت ساختمان عموماً بر دوش بخش خصوصی است. علیرغم تلاشهایی که دولتها برای اختصاص سهمی از بخش ساختمان و حتی تولید و عرضه مسکن داشتهاند، در هیچ سالی بیش از 10 درصد تولید و عرضه مسکن را به خود اختصاص ندادهاند.
وی افزود: اگرچه در سال گذشته سرمایهگذاری بخش خصوصی در ساختمانهای شروعشده کاهش یافت، ولی سرمایهگذاری بیشتری در ساختمانهای نیمهتمام انجام شد. خروجی آن نیز خود را در عرضه حدود 650 هزار واحد مسکونی شهری و روستایی جدید به بازار مسکن نشان داد.
وی ادامه داد: این میزان عرضه حتی به لحاظ تأمین مالی نیز وابستگی زیادی به تسهیلات بانکی نداشته است.
مجموعاً از این 650 هزار واحد، حداکثر 250 هزار واحد از تسهیلات بانکی بهرهمند شدند و 400 هزار واحد آن بدون استفاده از تسهیلات بانکی، به نتیجه رسیدهاند.
بازار بزرگ نوسازی و بهسازی ساختمانهای موجود
معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی گفت: حداقل در کشور 32 میلیون واحد مسکونی وجود دارد که حجم قابل توجهی از آن ها نیازمند مدرنسازی، بههنگامسازی و مقاومسازی هستند.
طاهرخانی ادامه داد: این یک بازار بسیار بزرگ برای صنعت ساختمان کشور و همچنین بازار بسیار بزرگی برای نظام مهندسی کشوراست. تمام ساختارهای ما برای احداث ساختمانهای جدید، بهخصوص در سازندگان، انبوهسازان و فعالان بخش صنعت ساختمان، شکل گرفته است؛ در حالی که بازار بزرگی در کنار آن وجود دارد که همین صنایع وابسته به بخش ساختمان را حفظ کرده است.
ضرورت تغییر رویکرد صنعت ساختمان با کاهش نیاز به ساخت جدید
معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی اظهار کرد: قاعدتاً نیاز به ساخت و عرضه مسکن جدید در دهههای آینده، با توجه به عبور از رشد جمعیتی بالا، کاهش پیدا میکند. این صنعت باید با رویکرد جدید، خود را مورد بازنگری قرار دهد.
وی افزود: در بسیاری موارد صنایع میتوانند از طریق ایجاد کنسرسیوم صفر تا صد ساختمان را نوسازی، بهسازی و مدرنسازی کنند. چیزی که اکنون و در سالهای بعد مورد نیاز و اقبال بازار قرار دارد. در حال حاضر بخش زیادی از این اقدامات عموماً توسط غیرحرفهایها انجام میشود. در حالیکه ورود حرفهایها به این حوزه چشمانداز مهمی است که پیش روی این صنعت و فعالان آن قرار دارد و میتوان به آن توجه کرد.
طاهرخانی گفت: رویکرد وزارت راه و شهرسازی در سالهای آتی، یکی از موارد مغفولمانده این صنعت است.
صنعتیسازی؛ مسیر کاهش هزینه و افزایش سرعت ساخت
وی همچنین با اشاره به ضرورت حرکت به سمت صنعتیسازی مسکن گفت : سهم صنعتیسازی در فرایند تولید و عرضه مسکن و ساختمان ما بسیار پایین است. صنعتیسازی هم میتواند سرعت ساخت را افزایش دهد و هم هزینهها را کاهش دهد و امکان شکلگیری برندها را فراهم کند. این موضوعی است که قاعدتاً نیازمند همراهی بخش خصوصی است.
معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی افزود: چارچوبها و زمینههای آن در حال فراهم شدن است تا با کمک بخشخصوصی، نهادها، سازمانها و انجمنهای ذیربط، این مسیر دنبال شود. امسال خوشبختانه انجمنها خودشان آمدند و مجموعه اتاق تعاون نیز همراهی کرد و سالن خاصی در حوزه صنعتیسازی ساختمان راهاندازی و نوآوریها در این بخش عرضه شد.
تهیه طرح پیشران صنعت ساختمان
وی تصریح کرد: این نوآوریها نیازمند آن هستند که تجاریسازی شوند و عمومیت پیدا کنند تا این صنعت را بیش از پیش بالنده کنند. در عین حال، وزارت راه و شهرسازی طرح پیشران صنعت ساختمان را نیز تهیه کرده است. این طرح باید مراحل قانونی لازم را طی کند و ارائه فرصتها و مشوقهای لازم و رفع محدودیتها در این زمینه، وجهه همت وزارتخانه و دولت است.
مسکن قابل استطاعت؛ رویکرد اساسی وزارت راه و شهرسازی
طاهرخانی دومین رویکرد وزارتخانه را فراهم کردن بستر و زمینههای لازم برای مسکن قابل استطاعت عنوان کرد و گفت: به رغم آنکه در برخی دوره ها حجم زیادی مسکن ساخته شد اما در نهایت مشکل مسکن حل نشده و دسترسی اقشار کمدرآمد و متوسط اجتماع و اقشار کارگری اجتماع به مسکن بهبود نیافته است.
وی افزود: حمایت تسهیلاتی و تخصیص اراضی لازم، جزو رویکردهای اساسی وزارت راه وشهرسازی در تسهیل دسترسی مردم به مسکن است. هماکنون و در کنار سایر برنامهها و سیاستهای حمایتی دولت در بخش مسکن، ساخت 94هزار واحد مسکن کارگران آغاز شده و زمین مسکونی به استعداد ساخت 200 هزار واحد مسکونی کارگران نیز تامین شده است.
نوسازی بافتهای فرسوده شهری در دستور کار
معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی گفت: رویکرد بعدی، نوسازی بافتهای فرسوده شهری است. هزینههای مربوط به توسعههای جدید شهری، هم برای ایجاد هویت شهری و هم برای ایجاد زیرساختها، بسیار گران تمام میشود و در نهایت نیز معلوم نیست مورد اقبال و جذابیت از سوی مردم قرار بگیرد.
وی ادامه داد: اما بافتهای فرسوده شهری، ناکارآمد و بافتهای قدیمی شهری ، ظرفیتهایی هستند که میتوانند در این حوزه استفاده شوند. وزارتخانه در قالب فراهم کردن بسترهای فعالیت توسعهگران در بافت فرسوده شهری، اقدامات خود را شروع کرده و در حال انجام است.
تغییر الگوی بازار؛ کاهش اقبال به لوکسسازی و واحدهای بزرگ
طاهرخانی با اشاره به تغییر برخی رویکردها و ضرورتها در بخش مسکن و ساختمان مطابق با نیازها و الزامات روز این بخش افزود: لوکسسازی دیگر جواب نمیدهد و مشتری خود را پیدا نمیکند. مجموع معاملاتی که در سامانههای معاملاتی ما وجود دارد، نشان میدهد واحدهای لوکس دیگر چندان امکان نقدشوندگی ندارند. قاعدتاً ورود به این عرصه و حبس کردن منابع در این بخش، کمکی به این صنعت نخواهد کرد.
معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی ادامه داد: در حال حاضر عمده تقاضای مسکن معطوف به واحدهای مسکونی با مساحت کمتر از 80 مترمربع است.
وی گفت: از آنجا که گردش سرمایه برای فعالان بخش ساختمان مهم و ضروری است، ورد به عرصه بزرگمتراژ سازی و لوکسسازی برای سرمایهگذاران و سازندگان مسکن، بسیار پرریسک است.
ساختمانهای آینده و ضرورت صرفهجویی در مصرف انرژی
طاهرخانی وجه دیگر تغییرات بازار را توجه به بهینه سازی مصرف انرژی دانست و اظهار کرد: ساختمانهایی در دهههای آتی مورد اقبال خواهند بود که معیارهای مربوط به صرفهجویی در مصرف انرژی در آنها رعایت شود. این مسیری که کشور طی میکند، مسیر قابل تداومی در حوزه مصرف انرژی نخواهد بود؛ چه الان، چه پنج سال دیگر و چه 10 سال دیگر، بایستی بازنگریهای اساسی صورت بگیرد.
وی افزود: صنایعی که خودشان را زودتر با این بحث تطبیق دهند، قاعدتاً صنایع پیشرو خواهند بود.
مسکن استیجاری و اجارهداری حرفهای؛ رویکرد جدید وزارتخانه
معاون مسکن و ساختمان وزیر راه و شهرسازی گفت: رویکرد جدیدی که در وزارت راه و شهرسازی به عنوان نسخه موثر تامین مسکن کمدرآمدها دنبال میشود، توجه به مسکن استیجاری و اجارهداری حرفهای است .
وی افزود: سالها بر این موضوع تأکید شده که همه مردم را مالک کنیم؛ قاعدتاً بهخصوص در کلانشهرها و پایتخت، صرفههای ناشی از تجمع، صرفههای ناشی از اقتصاد مقیاس، اراضی و دسترسیهای لازم باعث شده که زمین در این شهرها خیلی گران شود و شرایط را برای اقشار متوسط و کمدرآمد سخت کرده است.
طاهرخانی خاطرنشان کرد: دولت ناگزیر بایستی به سمت عرضه استیجار حرفهای حرکت کند که آن را شروع کرده است و امیدواریم با حمایت بخش خصوصی، مجموعه نظام مالی و نظام تسهیلاتی، این حرکت به عنوان سیاستی پایدار تداوم یابد.
طاهرخانی در پایان با اشاره به نتایج مثبت برگزاری نمایشگاه تخصصی صنعت ساختمان برای این بخش، سیاستگذاران و فعالان بازار مسکن و ساختمان، به اضافه شدن پنلهای علمی به بخش نمایشگاهی در نمایشگاه سال جاری اشاره کرد و گفت: امیدواریم بتوانیم با تداوم این رخدادها، بخشی از خلأهای علمی موجود در حوزه برنامهریزی و اقتصاد مسکن را از طریق برگزاری نشستهای تخصصی شناسایی و برطرف کنیم. در نشستهای تخصصی نمایشگاه امسال نیز نکات بسیار مهمی از سوی بخش خصوصی مطرح شد که در سیاستگذاریها مورد توجه قرار خواهد گرفت.